Nicolas Maeterlinck

Politicoloog Bouteca analyseert de situatie bij Open VLD Gent: "Het beeld blijft dat dit om een afrekening gaat"

Hoogspanning bij de Gentse Open VLD. Christophe Peeters wordt er na 18 jaar niet opnieuw schepen, ten voordele van Sami Souguir, en dat zint veel liberalen niet. Volgens professor politieke wetenschappen Nicolas Bouteca gaat het om een "persoonlijk conflict" tussen burgemeester Mathias De Clercq en Peeters, die beiden voor de sjerp gingen. Sommigen spreken zelfs van clans binnen de lokale afdeling. "Het beeld dat overblijft is dat dit om een afrekening gaat", zegt Bouteca. 

Zaterdag 15 december. In het Liberaal Archief vlak bij de Overpoort vergadert het partijcongres van de Gentse Open VLD. Mathias De Clercq wordt vanaf januari de nieuwe burgemeester in Gent, dat is zeker. Er moeten echter nog twee schepenen worden gekozen. Verwacht wordt dat ervaren schepen Christophe Peeters en Sofie Bracke in het college kunnen blijven. Maar daar beslist het partijcongres anders over. Met 25 tegenover 21 stemmen wordt niet Peeters, maar fractieleider in de gemeenteraad Sami Souguir gekozen tot nieuwe schepen van Cultuur. Peeters verlaat de zaal zonder nog een woord te zeggen. 

De afgelopen week lopen de spanningen bij de Gentse liberalen op. Een hele rist oud-schepenen schrijft een brief aan De Clercq en partijvoorzitter Gwendolyn Rutten om te vragen dat Peeters alsnog tot schepen wordt benoemd. Vooral voormalig OCMW-voorzitter Erwin Devriendt laat zich horen. Vandaag bevestigt De Clercq echter definitief dat Peeters geen schepen wordt. "De leden hebben gestemd", klinkt de logica. Wel krijgt Peeters een andere "belangrijke, prominente rol" binnen de partij, en "de parlementsverkiezingen in mei zijn een optie", aldus De Clercq.

Persoonlijk conflict

Volgens professor politieke wetenschappen Nicolas Bouteca is de houding van De Clercq geen toeval. Het gaat in deze vooral om een "persoonlijk conflict tussen Mathias De Clercq en Christophe Peeters", zegt hij. "Een echt openlijk conflict is dat nooit geweest. Maar beiden zijn heel ambitieus. Ze waren allebei graag burgemeester geworden van Gent." 

Stilletjes hoopte Peeters dat Mathias De Clercq er niet in zou slagen, zodat hij de grote man zou kunnen worden van Open VLD in Gent.

Nicolas Bouteca, politicoloog aan de UGent

Is Peeters dan de grote verliezer? "Peeters zijn plannetje is wel mislukt, nu De Clercq erin geslaagd is om burgemeester te worden", aldus Bouteca. "Stilletjes hoopte Peeters dat Mathias De Clercq er niet in zou slagen, zodat hij de grote man zou kunnen worden van Open VLD in Gent."

Het beeld ontstaat dan dat het gaat om "een afrekening" met Peeters, zegt Bouteca. Sommigen zeggen zelfs dat dit het eindpunt is van een strijd tussen twee stromingen binnen de Gentse Open VLD. Tot de ene stroming, de clan "Gent-Zuid", zouden schepen Sofie Bracke, Sami Souguir en ook Mick Daman behoren, de voormalige lokale voorzitter. Daman gaf eerder toe dat hij verschillende telefoontjes pleegde voor de stemming om mensen aan te sporen op Souguir te stemmen. Daman zette intussen zelf een stap opzij. 

Lees verder onder de foto. 

De Clercq slaat op verkiezingsnacht zijn armen om Sofie Bracke en Sami Souguir. Christophe Peeters staat helemaal links op de foto. Nicolas Maeterlinck

Voorkeurstemmen

Bouteca wijst er ook op dat Peeters veel beter scoorde dan Souguir bij de lokale verkiezingen van 14 oktober. Peeters behaalde toen 4.837 voorkeurstemmen en werd daarmee de derde in het rijtje van de Gentse Open VLD, na De Clercq en Sofie Bracke. Sami Souguir staat "maar" op plaats zes, met 2.002 voorkeurstemmen, na onder anderen nog Stephanie D'Hose en Guy Verhofstadt. "Wordt het principe van de voorkeurstemmen hier niet te veel met de voeten getreden? ", vraagt Bouteca zich af.

Het is alleszins "vreemd dat men op voorhand geen duidelijke afspraken heeft gemaakt over dit soort kwesties", om bijvoorbeeld rekening te houden met het aantal voorkeurstemmen voor de benoeming van de schepenen. "Mathias De Clercq heeft ook zelf altijd dat argument uitgespeeld in de strijd om de burgemeesterssjerp in Gent. Dat het nu niet diegene is die zo veel voorkeurstemmen haalt, voelt toch wel een beetje wrang."

Dat Peeters alsnog schepen zou worden, lijkt Bouteca onwaarschijnlijk. "We gaan wellicht niet meer veranderen van schepen. Het enige dat nog kan, is dat meneer Souguir de eer aan zichzelf houdt en ontslag neemt", zegt hij. Exit Peeters dan? "Een oplossing zou kunnen zijn dat hij op de Vlaamse lijst een mooie plaats krijgt", zegt Bouteca. In mei zijn er Vlaamse en federale verkiezingen, daar zou Peeters meer op de voorgrond kunnen worden gezet. Maar dan onstaat er meteen een nieuw probleem, zegt Bouteca, want ook Stephanie D'Hose haalde meer voorkeurstemmen dan Souguir. Moet zij dan ook een mooi plekje krijgen?  

Lees verder onder de lijst met voorkeurstemmen. 

Slecht moment

Dit conflict kan wel eens lang blijven hangen, zegt Bouteca, en niet alleen bij de Gentse liberalen. "De Open VLD zit in een goede flow. Ze zien dit nu doorkruist door een ruzie in Gent", zegt hij. "In de vakantie is er weinig nieuws en haalt dit dus alle media-aandacht. Dat is geen goede zaak. Het beeld dat overblijft, is dat dit om een afrekening gaat." 

Als het liberale bestuur slecht zou lopen, dan gaat men vaak op deze discussie terugkeren. Ze zullen zeggen: “met Peeters was het misschien anders geweest”.

Nicolas Bouteca, politicoloog aan de UGent

"Drie januari krijg je een soort viering voor de nieuwe burgemeester. Het is heel lang geleden dat er nog een liberale burgemeester geweest is in Gent. Dat komt door deze discussie in de schaduw te staan", volgens Bouteca. "Als het liberale bestuur slecht zou lopen, dan gaat men vaak op deze discussie terugkeren. Ze zullen zeggen: “met Peeters was het misschien anders geweest”."

Beluister hier het volledige interview met Nicolas Bouteca in "De wereld vandaag" op Radio 1: 

Mathias De Clercq in "Het Journaal": "Ik heb begrip voor de vele emoties"

Video player inladen ...