Video player inladen ...

40 miljoen Congolezen naar de stembus voor verkiezingen die 2 jaar op zich hebben laten wachten

In de Democratische Republiek Congo (DRC) zijn vanmorgen om 5 uur de eerste stembureaus geopend voor de verkiezingen voor een nieuwe president, parlement en provincieraden. Eigenlijk had de stembusgang al zo'n twee jaar geleden moeten plaatsvinden, maar het regime heeft ze lang tegengehouden. Officieel om organisatorische redenen, maar allicht heeft huidig president Joseph Kabila op die manier zijn macht proberen te consolideren.

Desondanks lijkt het erop dat de stembusgang niet rimpelloos zal verlopen: ruim 1,2 miljoen van de meer dan 40 miljoen stemgerechtigden zal niet vandaag, maar pas over drie maanden kunnen gaan stemmen. In de buurt van Beni en Butembo, in het oosten  van het land, is dat officieel om een verdere verspreiding van het ebolavirus te vermijden. In Yumbi, in het westen, heeft het uitstel te maken met etnische onlusten waarbij al meer dan  80 doden zijn gevallen.  

Eigenlijk had de stembusgang al vorige zondag moeten plaatsvinden, maar toen strooide een brand in de opslagplaats van de kiescommissie in Kinshasa roet in het eten. In de hoofdstad zal trouwens 10 procent stembureaus niet opengaan, bij gebrek aan stemcomputers.

De organisatie van de verkiezingen sleept eigenlijk al jaren aan. Het regime van president Kabila heeft de stembusgang telkens weer weten uit te stellen, volgens veel waarnemers om de machtsbasis van de huidige president te verstevigen. Kabila heeft er twee ambtstermijnen als verkozen president op zitten en was dus niet meer herkiesbaar.

De kiescommissie moet de waarheid van de stembusgang respecteren en ervoor zorgen dat alle stemgerechtigden kunnen gaan  stemmen

Oppositiekandidaat Martin Fayulu

Kabila heeft nu oud-minister Emmanuel Ramazani Shadary (zie foto bovenaan) naar voren geschoven als "kroonprins". Hij moet het opnemen tegen twee sterke oppositiekandidaten: Félix Tshisekedi, zoon van eeuwige opposant Etienne Tshisekedi, en zakenman Martin Fayulu, de verrassing van de afgelopen kiescampagne.

Zaterdag hebben Tshisekedi en Fayulu geweigerd een "vredesverklaring" te ondertekenen. Die verklaring is wel ondertekend door de kiescommissie en de kandidaat van het regime en moet een vreedzame en transparante stembusgang garanderen. Volgens Fayulu houdt de verklaring geen rekening met de verzuchtingen van  de oppositie. "De kiescommissie moet de waarheid van de stembusgang respecteren en ervoor zorgen dat alle stemgerechtigden kunnen gaan  stemmen", vindt hij. 

Fayulu heeft zaterdag een misviering bijgewoond in Kinshasa. Aartsbisschop Fridolin Ambongo uitte daar felle kritiek om de verkiezingen in Beni en Butembo uit te stellen. Hij had het over "ontkenning van gerechtigheid".

bekijk hieronder de reportage uit "Het Journaal"

Video player inladen ...
AFP or licensors