2018 beste begrotingsjaar sinds lang dankzij tijdelijk effect, maar vooruitzichten voor 2019 ogen minder positief

De Belgische begroting in 2018 stevent af op een evenwicht of zelfs een licht overschot. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het Instituut voor de Nationale Rekeningen (INR) die vandaag in De Tijd staan. Het goeie resultaat komt vooral omdat de regering bedrijven heeft aangemoedigd om hun belastingen vooraf te betalen. Dat effect zal er volgend jaar niet meer zijn.

Op basis van de eerste drie kwartalen is er een klein begrotingsoverschot van 0,35 procent. Het zijn dus voorlopige cijfers. Op het definitieve resultaat voor 2018 is het nog even wachten. In 2017 bedroeg het tekort op de begroting nog 1,1 procent. Mogelijk stevenen we af op het beste resultaat sinds 2007 (een overschot van 0,2 procent).

"De voorspellingen zijn negatief geweest, dus we scoren beter dan verwacht. De kans zit erin dat we 2018 dicht bij het evenwicht zullen kunnen afsluiten", reageert Michel Maus, professor fiscaal recht aan de VUB, in "De ochtend". "Maar we moeten voorbij de cijfers durven kijken."

Hij wijst op het grote belang van de toegenomen voorafbetalingen van bedrijven. Die leveren de schatkist enkele extra miljarden op. Bedrijven mogen -in tegenstelling tot werknemers- zelf kiezen of ze hun belastingen vooraf betalen. Maar als ze dat niet doen,  moeten ze wel een boete betalen. En die is voor 2018 fors verhoogd.

"Druivensuiker-effect"

"Het is een dubbel effect", zegt Maus. "Bedrijven hebben het afgelopen jaar belastingen betaald voor 2017, maar in veel gevallen ook voor 2018. Ik noem dat het "druivensuiker-effect". Je krijgt tijdelijk meer energie, maar nadien volgt de onvermijdelijke dip. En die zullen we voelen in 2019."

"Belastingen die al betaald zijn, moeten volgend jaar niet meer betaald worden", vult Koen De Leus aan, hoofdeconoom bij BNP Paribas Fortis. "Het is een tijdelijk fenomeen dat zich volgend jaar niet meer zal herhalen. In 2019 krijg je een regering die moet beginnen met een begrotingstekort van naar schatting 1,6 procent volgens de Nationale Bank."

Lopende zaken

Volgens Maus zullen we in 2019 "door de zure appel moeten bijten" op begrotingsvlak. "De economische groei zal volgens de Nationale Bank lager zijn dan de voorbije jaren. We moeten er rekening mee houden dat de langetermijnrente verhoogd zal worden. De budgettaire gevolgen van de taxshift zijn nog onduidelijk. En er zijn nog andere tijdelijke maatregelen van de regering die aflopen in 2019."

De Leus wijst erop dat de regering-Michel het tekort wel heeft teruggedrongen de voorbije jaren. "Er is verbetering, maar die stabilisatie, die begroting in evenwicht, dat is een heel uitzonderlijk iets en het heeft weinig te maken met structurele maatregelen." Wat de zaken nog bemoeilijkt, is dat de mogelijkheden van een regering in lopende zaken om maatregelen te nemen beperkt zijn. En afhankelijk van hoe vlot er een nieuwe regering gevormd wordt na de verkiezingen in mei, kan die situatie erg lang aanslepen.

Beluister het gesprek met Michel Maus in "De ochtend":

Meest gelezen