Het verloren Ierse decennium: van de gevallen Keltische tijger tot een begrotingsoverschot

Ierland was een van de grote slachtoffers van de financiële crisis van 2008. De zware budgettaire maatregelen die de regering toen nam, hebben hun vruchten afgeworpen. Voor het eerst sinds de crisis sluit het land een jaar af met een overschot op de begroting.

analyse
Ivan Ollevier
Ivan Ollevier is journalist bij VRT NWS. Hij volgt al jaren de Britse en Ierse politiek en maatschappelijke discussies.

St. Patrick's Day Massacre

17 maart is de dag waarop de Ieren St. Patrick's Day vieren, zo goed als een nationale feestdag. Maar St. Patrick's Day 2008 was de dag waarop de Keltische Tijger, het wonder van de toen nog springlevende Ierse economie, zijn laatste adem uitblies. 

Het duurde nog even voor de Ieren het zich realiseerden. 's Anderendaags meldden de kranten wel al dat het aandeel van de Anglo Irish Bank was ineengestort. Ze hadden het over een St. Patrick's Day Massacre, maar toen waren de meeste Ieren nog aan het herstellen van het drinkgelag van hun jaarlijkse feest.

De luchtbel barst

Jawel, de huizenprijzen waren al enkele maanden aan het zakken, maar omdat de woningen er nagenoeg onbetaalbaar waren geworden, maakten weinigen zich daar echte zorgen over, en er waren geruchten over een aanstormende economische recessie. Maar dat die het land midscheeps zouden raken, had niemand durven vermoeden.

De huizenprijzen bleven maar zakken: de luchtbel was gebarsten. Dat uitgerekend op dat moment de economie het wereldwijd begaf, betekende het einde van de steile opgang die Ierland, ooit het zorgenkind van Europa, de voorbije tien jaar had gekend. 

Ghost Estates

Tegen eind 2008 konden diegenen die nog werk hadden, zich gelukkig prijzen. Voor het eerst sinds tientallen jaren dachten jonge Ieren weer aan emigreren, bij voorkeur naar de Verenigde Staten. Toen de woningkredieten begonnen op te drogen, lag het land bezaaid met "ghost estates", grote bouwprojecten waaraan van de ene op de andere dag een eind leek te zijn gekomen.

Paardenkadavers

Uiteindelijk moesten het Internationaal Muntfonds en de Europese Unie bijspringen opdat het land het hoofd boven water zou kunnen houden. Maar die legden Ierland dan weer zulke zware bezuinigingen op dat honderdduizenden Ieren onder de armoedegrens terechtkwamen. Zelfs drie jaar later, toen een VRT-ploeg de parlementsverkiezingen versloeg, kon ze de kadavers van paarden filmen in een park in Dublin, achtergelaten omdat de eigenaars zich het onderhoud van hun dier niet meer konden veroorloven.

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

Verloren decennium

Maar in de loop van 2013 leek het tij te keren. Mogelijk was dat te danken aan de lage bedrijfsbelasting van twaalfenhalf procent, die ervoor zorgde dat tientallen internationale bedrijven hun hoofdkwartier in Dublin kwamen vestigen.  Dat het land nu een begrotingsoverschot heeft van honderd miljoen euro, is een opsteker voor eerste minister Leo Varadkar. Toch heeft de crisis veel Ieren een kater bezorgd. Duizenden jongeren die sinds 2008 het land hebben verlaten, zijn niet meer teruggekeerd.  Voor duizenden anderen die zijn achtergebleven is het decennium 2008-2018 een verloren decennium geworden.