Luidt het nieuwe jaar het einde van Facebook in? 

Na een jaar met meer Facebook-schandalen in het nieuws dan nieuwe gebruikers op Facebook, ben ik er zeker van: met de komst van het nieuwe jaar is ook het einde van dat sociaal netwerk ingezet.

opinie
Frederik De Bosschere
Frederik De Bosschere laat voor vrtnws.be tweewekelijks zijn licht schijnen over verrassingen of tegenslagen in de wondere wereld van de digitale technologie.

Mark Zuckerberg en de zijnen waren niet weg te slaan uit het nieuws. Kort samengevat? Het is duidelijk dat Facebook een slechte invloed heeft op de wereld. Vegetatief door de nieuwsfeed scrollen maakt mensen ongelukkig. Die feed leidt tot tunnelvisie, waarin je enkel eigen echo’s bevestigd ziet. Het is een broeihaard van "fake news", een voedingsbodem voor haat en zelfs genocides. Het wordt gebruikt om gedrag te manipuleren, tot verkiezingsuitslagen toe. Je wordt met microscopische precisie bespeeld, via een data-apparaat waarvoor zelfs de KGB - met enige jaloezie - Mark een blauwe "vind-ik-leuk"-duim zou geven.

Zuckerberg is nog even geloofwaardig als een toxisch lief, dat keer op keer belooft zich te herpakken. 

Misschien was dat niets nieuws, het was alleszins geen verrassing. Maar enkele dingen zijn in 2018 wel duidelijk geworden. De omvang van de problemen is veel groter dan gedacht. De inspanningen van Facebook veel te klein. En vooral: Zuckerberg aarzelt geen minuut om te liegen over die problemen of inspanningen.

Hij is daarmee nog even geloofwaardig als een toxisch lief, dat keer op keer belooft zich te herpakken. “Baby, sorry dat ik je data verkocht heb en daardoor de brexit heb veroorzaakt. Ik ga het nooit meer doen, ik zweer het.” En dan een week later: “Ah, baby, je bedoelde dat ik ook jouw Messenger-data niet mocht verkopen aan Netflix en Spotify? OK, ik zal ermee stoppen.” En het moment dat hij proactief vertelt dat jouw geluk het allerbelangrijkste is, vrees dan maar het ergste.

Over lijken

Facebook is ziek. Onderzoeksjournalistiek bracht een organisatie aan het licht die autoritair wordt geleid en over lijken gaat om toch maar meer succes te kunnen rapporteren aan de aandeelhouders. Succes betekent niks meer dan: meer minuten per gebruiker, en meer advertentie-inkomsten. 

Dat laatste kan wellicht enkel door beleid worden opgelost. In de gigantische digitale advertentiemarkt heerst een duopolie tussen Google en Facebook, wat de markt verstoort. Opbreken die handel. De reden dat beide partijen zo immens succesvol zijn is door de hoeveelheid data die ze verzamelen. Eén puzzelstukje is onschuldig, maar aan elkaar gelijmd? Het einde van uw privacy. Verbieden die datamelkerijen en -smelterijen. Het kan anders.

Jij kan, en moet, het verschil maken. Door minder te doen. Minder minuten. 

Maar jij. Jij kan, en moet, het verschil maken. Door minder te doen. Minder minuten. Facebook voedt zich met de groei van de tijd die we erop doorbrengen. Gemiddeld is dat 35 minuten per dag. Daarom: gebruik je "schermtijd-app" om een limiet in te stellen. Op pakweg 20 of 25. Of 30 zelfs. Geloof mij, eens die minuten dalen zal bij Facebook-bestuurders eindelijk weer helder worden gedacht. En komt er een broodnodige wissel van de macht. 

En dan krijgen we de cultuur en het leiderschap dat past bij het grootste communicatienetwerk ter wereld, één dat respect heeft voor uw tijd en uw privacy. En dat je niet uitlacht in je face.

Vanaf maandag 21 januari brengt Canvas 'Facebook en Ik', de 3-delige reportagereeks van reportagemaker Tim Verheyden n.a.v. 15 jaar Facebook.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.