Video player inladen...

Minister Reynders naar Raad van Europa? "Nog een lange weg en ik heb nog veel te doen in België"

Federaal vicepremier Didier Reynders (MR) is kandidaat om vanaf 1 oktober de Raad van Europa in Straatsburg te gaan leiden. In een gesprek met VRT NWS benadrukt hij dat hij zijn werk als vicepremier en minister in de ontslagnemende regering wil afwerken. Hij zal ook kandidaat zijn bij de federale verkiezingen in mei.

Didier Reynders bleef tot nu toe discreet over zijn ambitie om secretaris-generaal te worden van de Raad van Europa. Het viel wel op dat hij als minister van Buitenlandse Zaken de voorbije maanden herhaaldelijk pleitte voor een mechanisme waarbij EU-lidstaten regelmatig een "peer review" zouden ondergaan. Daarbij zouden ze elkaar controleren op de naleving van de mensenrechten en de principes van de rechtsstaat. Als minister van Buitenlandse Zaken vertegenwoordigt Reynders ons land ook al jaren in het comité van ministers van de Raad van Europa, waar 47 Europese landen lid van zijn. "Ik heb veel interesse in de Raad van Europa", zegt Reynders, "ik denk dat ik met mijn ervaring veel kan bijbrengen."

Raad van Europa, niet te verwarren met Europese Unie

De Raad van Europa is een internationale organisatie die onmiddellijk na de tweede wereldoorlog werd opgericht, in 1949.  47 "Europese" landen, met samen 820 miljoen inwoners, zijn lid van de Raad van Europa, ook landen als Rusland, Turkije of Azerbeidjan die geen lid zijn van de Europese Unie. De Raad van Europa ziet toe op de naleving van de mensenrechten in de lidstaten, controleert of er eerlijke verkiezingen worden gehouden en of de regels van de rechtsstaat worden gerespecteerd. Maar de rapporten, verslagen en adviezen van de Raad zijn niet bindend. Daarin zit het grote verschil met de Europese Unie: de EU kan wetten en regels maken waar lidstaten, bedrijven en burgers zich moeten houden.

De landen van de Raad van Europa proberen wel samen internationale verdragen af te sluiten, waaraan ze zich moeten houden. Het meest bekende is het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens uit 1950, dat door alle 47 lidstaten moet nageleefd worden. Een speciale rechtbank in Straatsburg, het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, behandelt klachten over de niet-naleving ervan.

(lees verder onder de foto)

ImageGlobe

De Europese vlag, die als symbool gebruikt wordt door de Europese Unie, is eigenlijk overgenomen van de Raad van Europa. De Raad koos de vlag in 1955, de Europese Unie begon de vlag ook te gebruiken in 1986.  Om de verwarring compleet te maken, lijken de namen van twee EU-instellingen erg op de Raad van Europa.

  • De Europese Raad: dit zijn de 28 staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie. De voorzitter van de Europese Raad is momenteel de Pool Donald Tusk.
  • De Raad van de Europese Unie: hierin zitten de vakministers van de 28 lidstaten. In de Raad Leefmilieu zitten bijvoorbeeld de 28 milieuministers. Om de 6 maanden is een ander land voorzitter van de Raad van de EU. Sinds 1 januari is Roemenië Raadsvoorzitter, en leiden Roemeense ministers de vergaderingen.

Maakt Reynders kans?

De secretaris-generaal leidt de Raad van Europa, is als het ware de hoogste ambtenaar ervan. De voorbije 10 jaar was de Noor Thorbjorn Jagland, een gewezen socialistische premier van Noorwegen, secretaris-generaal. Tot nu toe zijn de namen van twee kandidaten bekend die hem willen opvolgen. De liberaal Reynders en de Litouwse christendemocratische ex-premier Kubilius. Er kunnen zich nog kandidaten melden, de deadline is donderdag 10 januari. Het comité van ministers van de 47 lidstaten houdt dan in maart gesprekken met alle kandidaten, en stuurt vervolgens een shortlist van de beste kandidaten door naar de parlementaire vergadering van de Raad van Europa.  Daar zal in juni dan gestemd worden over wie de secretaris-generaal wordt.

De parlementaire vergadering, die vorig jaar in het nieuws kwam met een corruptieschandaal, bestaat uit 324 leden en 324 plaatsvervangers, die worden aangeduid door de nationale parlementen van de lidstaten. Er zijn 6 fracties in de parlementaire vergadering. De christendemocratische (EVP) en sociaaldemocratische fractie zijn de grootste. De liberale ALDE-fractie is de op drie na grootste fractie en wordt geleid door Vlaams parlementslid Rik Daems (Open VLD). Volgens Daems maakt Reynders een goede kans, en zou hij zich anders ook geen kandidaat hebben gesteld.

Reynders wil zelf niet zeggen welke landen hem steunen. Volgens de selectievoorwaarden gaat de voorkeur uit naar iemand die regeringsleider geweest is, maar Reynders kan wel een jarenlange ervaring als minister en vicepremier voorleggen. In zijn nadeel speelt dat hij liberaal is, terwijl zijn tegenkandidaat mogelijk op de steun van de veel grotere EVP-fractie kan rekenen. De EVP (en de ander fracties) moeten hun standpunt nog bepalen. Bovendien is het niet zeker dat fracties in blok voor de ene of andere kandidaat zullen stemmen. Reynders houdt alvast nog een slag om de arm. Hij wil in Brussel de MR-lijst trekken voor de federale verkiezingen van 26 mei. Als hij in juni niet verkozen wordt tot secretaris-generaal van de Raad van Europa, kan hij dus nog in de Belgische politiek actief blijven.

Bekijk het volledige gesprek met Didier Reynders:

Video player inladen...