Archiefbeeld: mensen aan het werk bij maatwerkbedrijf Oesterbank. BELGA/WAEM

ACV: "Overheid kan nog duizenden mensen uit werkloosheid halen via de sociale economie"

De komende 5 jaar kunnen maatwerkbedrijven, de vroegere beschutte en sociale werkplaatsen, ruim 5.000 extra mensen tewerkstellen, zo blijkt uit een rondvraag van de christelijke vakbond ACV. Maar die jobs voor mensen met een arbeidsbeperking moet de overheid dan wel willen subsidiëren. Voor wie nu al zucht: dat blijkt een pak goedkoper dan die mensen een uitkering betalen.

Potentieel 5.000 tot 5.500 extra arbeidsplaatsen, die groei verwacht ACV in de sociale economie in de komende 5 jaar. Die schatting vloeit voort uit een rondvraag bij de werkgeversfederaties van de maatwerkbedrijven. Werk is er dus genoeg bij zulke ondernemingen. En anders dan op de reguliere arbeidsmarkt, waar de laatste tijd niet altijd de juiste profielen voor een job beschikbaar zijn, staan er bij de VDAB 7.500 mensen ingeschreven die aan de criteria voldoen voor zo'n maatwerkjob. 

Wat is dan het probleem, horen we u denken? Waarom geraken die werkwilligen en jobs niet 'gematcht'? Wel, maatwerkjobs zijn gesubsidieerde arbeidsplaatsen voor mensen met een arbeidsbeperking. Zo'n job kost gemiddeld ruim 21.500 euro per jaar. Die som omvat onder meer een loonpremie en een premie voor de begeleiding van de werknemer (hoe sterker het profiel, hoe lager die premie ligt). Zomaar extra arbeidsplaatsen genereren zonder extra subsidies is niet rendabel voor maatwerkbedrijven.

Jobs jobs jobs?

De studiedienst van ACV berekende hoeveel het de overheid zou kosten om 5.500 extra arbeidsplaatsen de komende jaren wel te subsidiëren - en dus 5.500 mensen uit de werkloosheid te halen. Als de overheid niets zou doen, zouden die mensen de staat 78,6 miljoen euro kosten, zo blijkt. Dan gaat het vooral om uitkeringen en begeleidingskosten. Maar als ze die extra maatwerkjobs wel subsidieert, komt de kostprijs uit op 73,6 miljoen euro, een besparing van 5 miljoen euro.

"Als je mensen aan de slag helpt, genereer je terugverdieneffecten", legt Sam Coomans van de ACV-studiedienst uit. Het gaat dan vooral over minder uitkeringen en meer fiscale inkomsten. "Zo zul je zien dat het goedkoper is om deze mensen aan de slag te helpen dan om hen in de werkloosheid te laten zitten." 

Daar te lang mee wachten, is ook niet wijs, klinkt het nog. "Hoe langer je mensen laat zitten, hoe groter de afstand tot de arbeidsmarkt wordt. Daardoor wordt het op lange termijn nog duurder om hen weer in te schakelen." Coomans speelt de bal daarom door naar de politiek: "Als de regeringen de daad bij het woord willen voegen en van 'jobs jobs jobs' een echt thema willen maken, ook voor kwetsbare doelgroepen, lijkt het mij logisch dat ze toch wel eens moeten nadenken over dit idee."