Het droomscenario van de N-VA is eigenlijk een noodplan

Dat de N-VA geen gewone partij is, heeft ze gisteren nog maar eens bewezen. De zet om het triumviraat De Wever, Jambon en Bourgeois voluit in de electorale strijd te gooien, heeft heel het politieke kaartenhuisje dooreengeschud. Alle andere partijen zijn weer op achtervolgen aangewezen. Maar was deze zet wel plan A van de partij?

analyse
Marc Van de Looverbosch
Marc Van de Looverbosch is politiek journalist bij VRT NWS

Plan A

Als we de reacties en commentaren op een rijtje zetten lijkt het er meer en meer op dat het droomscenario waar de N-VA mee uitpakt, in feite een noodplan is. Plan A was dat Bart De Wever als partijvoorzitter toponderhandelaar zou zijn bij de vorming van de Vlaamse en federale regering. Eens die klus geklaard zou hij het voorzitterschap aan iemand anders overlaten en (de verbindende) burgemeester van Antwerpen blijven. Plan A is afgevoerd.

Plan B

Het is een publiek geheim dat Geert Bourgeois (67) maar al te graag Vlaams minister-president wil blijven spelen. Maar binnen zijn partij klonk hoe langer hoe luider dat het welletjes was geweest met de notariële en afstandelijke manier waarop hij Vlaanderen heeft geleid: degelijk maar weinig begeesterend. Voor slechts 1 man wil de grondlegger van de N-VA het hoofd buigen en dat is de Grote Leider himself: Bart De Wever, de primus inter pares; exit Bourgeois.

Zowel De Wever als Bourgeois mogen een persoonlijke droom opbergen

Beide heren moeten wel een persoonlijke droom opbergen. Bourgeois verkast naar Europa waar hij op het kerkhof der olifanten onder meer Kris Peeters en Guy Verhofstadt tegen het lijf zal lopen. En De Wever mag zijn Antwerpse droom vergeten. Dat is de prijs die ze betalen voor het hogere doel van hun partij.

Jambon kandidaat premier

Het derde kanon dat in stelling wordt gebracht is Jan Jambon die een behoorlijk palmares kan voorleggen als vicepremier aan beide kanten van het land. Jambon, gepokt en gemazeld in de Vlaamse beweging, staat garant voor de bestaansreden van de N-VA: het confederalisme. Mocht het al ooit tot onderhandelingen daarover komen, wat niemand echt gelooft. Want partners zijn er niet: niet aan Vlaamse kant en al helemaal niet aan Franstalige kant. Met het confederalisme staat N-VA compleet geïsoleerd op Vlaams Belang na. De kans dat De Wever Vlaams minister-president wordt lijkt op dit ogenblik veel groter dan de kans dat Jambon premier wordt. 

Wake up call

Plan B is niet zomaar vorige zondagavond uit de lucht komen vallen. Er waren al langer tekenen aan de wand dat N-VA niet zo gelukkig was met de gang van zaken in de federale regering. Herinner u de uitspraak begin vorig jaar van De Wever dat “de dash” eruit was. Het zomerakkoord zou de ultieme testcase worden. Als dat tot niets had geleid zou N-VA de stekker hebben uitgetrokken en de lokale verkiezingen van oktober hebben laten samenvallen met vervroegde Kamerverkiezingen. Dat scenario is afgevoerd. De uitslag van die lokale verkiezingen heeft de N-VA wel doen wakker schrikken: zo incontournable bleken ze nu ook weer niet te zijn. En dan was het zoeken naar een ander punt waarmee ze het verschil konden maken. Het Marrakesh-akkoord is het breekijzer geworden waarmee de N-VA met opgeheven hoofd de federale regering kon verlaten. 

Reconquista

Het oorverdovende applaus dat de federale N-VA-ploeg op de nieuwjaarsreceptie van 5.000 enthousiaste militanten heeft gekregen, bewijst dat het (in hun ogen) de juiste beslissing was. Het leek alsof de soldaten terugkeerden van het front na een bloedige strijd. Alle zonden van een regeringsdeelname zijn hen vergeven. Maar de schrik zit erin: de schrik dat de partij die sinds 2009 overwinning na overwinning boekte, voor het eerst zou verliezen.

De schrik zit erin en let op: wie schrik heeft kan slaag krijgen

De nachtmerrie dat de N-VA als grootste partij buitenspel zou worden gezet. Zeker nu de PS -de aloude vijand- weer boven water komt. En dus is het alle hens aan dek: alle soldaten moeten terug naar het front om van Bart De Wever de machtigste man van Vlaanderen te maken. Met wie? Dat zal hij zelf wel bepalen, desnoods zonder de CD&V, kijk maar naar Antwerpen. De Wever wil koste wat kost Vlaanderen binnenhalen omdat niemand kan voorspellen hoe die federale regeringsvorming zal verlopen. Maar de schrik zit erin en let op: wie schrik heeft kan slaag krijgen.