Video player inladen...

Hoe is de "Pano"-reportage over humanitaire visa tot stand gekomen?

Een Mechels gemeenteraadslid laat zich betalen om humanitaire visa te regelen voor mensen uit de Oosters-christelijke gemeenschap die zich in ons land willen vestigen. Dat zeggen verschillende getuigen in een "Pano"-reportage die vanavond wordt uitgezonden. Hoe is de redactie dit verhaal op het spoor gekomen? En hoe komt het dat uitgerekend vandaag huiszoekingen plaatsvonden in dit dossier?

Enkele maanden geleden is een journalist van VRT NWS aangesproken door iemand van de Oosters-christelijke gemeenschap die vertelde dat voor sommige humanitaire visa forse bedragen moeten worden betaald, soms tot tienduizenden euro's, en zelfs meer. Onze journalistieke aandacht was meteen gewekt, want normaal gezien betalen mensen die een humanitair visum willen alleen een administratieve kost voor de behandeling van hun aanvraag. 

Tientallen discrete gesprekken

Drie journalisten zijn voor het programma "Pano" gestart met een omstandig journalistiek onderzoek. Ze hebben tientallen discrete gesprekken gevoerd met mensen uit de Oosters-christelijke gemeenschap, om te checken of de bewering van onze eerste klokkenluider klopte. De redactie kreeg het verhaal bevestigd door verschillende getuigen die – onafhankelijk van elkaar – aangaven dat er inderdaad soms veel geld betaald wordt voor humanitaire visa.

Er waren getuigen die op deze manier een visum hebben verkregen tegen betaling, anderen die betrokken waren bij geldtransacties. In al die gesprekken kwam telkens dezelfde naam naar voor: die van Melikan Kucam, een N-VA-gemeenteraadslid in Mechelen en woordvoerder van die Oosters-christelijke gemeenschap.   

Vraag parket Antwerpen

Terwijl het journalistieke onderzoek volop liep, heeft het parket van Antwerpen met VRT NWS contact opgenomen. Zij waren te weten gekomen dat we dit verhaal aan het uitspitten waren. Het parket heeft ons gevraagd de zaak nog niet uit te brengen, omdat het gerechtelijk onderzoek anders dreigde te mislukken. We hebben vervolgens beslist om niets uit te zenden vooraleer het parket over de zaak zou communiceren.

Aangezien dat vandaag is gebeurd, zenden we de reportage nu wél uit. We hebben vooraf geen wederhoor kunnen vragen aan Melikan Kucam, om het gerechtelijk onderzoek niet in het gedrang te brengen. Maar we laten hem graag aan het woord via zijn advocaat, zodra dat kan.

Waarom we de verdachte met volledige naam noemen

Als journalisten moeten we altijd afwegen of we de volledige naam noemen van verdachten over wie we berichten. We moeten hun privacy afwegen tegenover het recht van het publiek om geïnformeerd te worden. In dit geval komt ons onderzoek (en dat van het gerecht) uit bij een gemeenteraadslid, een man die dus een publieke functie bekleedt. De feiten waarover onze getuigen spreken, zijn ernstig en hebben grote maatschappelijke relevantie. Volgens de deontologische regels kunnen we hem daarom identificeren.

Uit het onderzoek van "Pano" blijkt dat er bij bepaalde praktijken rond het toekennen van humanitaire visa grote vraagtekens kunnen worden gesteld. We hebben geen aanwijzingen dat het kabinet Asiel & Migratie op de hoogte was van de betalingen aan Melikan Kucam. Daarom noemen we de verantwoordelijke op het kabinet niet bij naam.

We kunnen en willen met deze reportage ook geen uitspraken doen over juridische schuld of onschuld. Dat is een zaak van justitie. Toch stellen we ons de vraag of er bij de voorbereiding voor het uitreiken van deze humanitaire visa voldoende controle werd uitgevoerd en of het hele proces voldoende transparant verloopt? Het maatschappelijk debat is bij deze geopend.

Eén zendt naar aanleiding van de gebeurtenissen vanavond een "Pano"-reportage uit, om 21.55 uur.

VRT NWS-reporter Stef Meerbergen geeft in "Het Journaal" uitleg over de fraude met humanitaire visa en over de "Pano"-reportage:

Video player inladen...

Meest gelezen