Video player inladen ...

Lagerhuis wijst brexitakkoord van May af: "the deal is dead", maar wat nu?

Hoe moet het verder nu het Britse parlement het brexitakkoord van premier Theresa May heeft verworpen? Onze reporter in Londen Ivan Ollevier geeft meer uitleg. Eén ding is duidelijk: het wordt geen "keep calm and carry on" voor May. Welk scenario er zich dan wel zal ontrollen aan de andere kant van het Kanaal is voorlopig koffiedik kijken.

"Niemand weet wat er nu moet gebeuren ", zegt Ivan Ollevier voor de poorten van Westminster Palace in Londen. "Het Verenigd Koninkrijk heeft geen geschreven grondwet met basisregels waarop men zich kan baseren. Het Britse gerecht is gebaseerd op het gewoonterecht, maar er is geen precedent voor zo'n situatie waarbij een land uit de Europese Unie stapt." De reden? Er is nog nooit een land uit de EU gestapt.

De Labour-oppositie heeft een motie van wantrouwen ingediend. Daarover zal morgen een stemming worden gehouden, maar het is onwaarschijnlijk dat de regering-May die verliest. Veel Conservatieven hebben wel tegen de deal van May gestemd, maar tegen haar regering stemmen, is wellicht een brug te ver. Bovendien heeft de Noord-Ierse en protestantse gedoogpartner van May al gezegd dat ze de regering blijft steunen.

In elk geval zal er toch iets moeten gebeuren. Ivan Ollevier probeert de verschillende mogelijkheden op een  rijtje te zetten in deze hoogste onzekere tijden voor de Britten.

1. Een tweede referendum?

"Hoe moet de vraag luiden?", merkt hij meteen op. "Bovendien is er geen enkele garantie over de uitslag van zo'n tweede referendum."

"Dit is echt onbekend terrein. Het fundament van de Britse politiek zakt weg in het drijfzand van de brexit."

2. Artikel 50 uitstellen?

Artikel 50 regelt de uitstap uit de Europese Unie, maar uitstel of afstel is volgens Ollevier weinig waarschijnlijk. "Dat is een mogelijkheid. Maar daarvoor moet Londen de toestemming vragen aan de Europese Unie. De kans is trouwens vrij reëel dat de EU daarvoor toestemming geeft."

Maar Ollevier ziet alweer een nieuw probleem opduiken. "Dat is politiek onhaalbaar in het Verenigd Koninkrijk."  

3. May die zelf opstapt?

"Maar wat daarna?" Ollevier wijst erop dat de parlementsleden van de Conservatieve Partij van Theresa May haar nog maar een maand geleden het vertrouwen hebben gegeven. "In theorie zit ze dus goed voor één jaar want gedurende een jaar kan ze intern niet worden uitgedaagd voor het leiderschap van de partij." De partijleider van de regeringspartij is automatisch ook de premier in het Verenigd Koninkrijk.

"De partijleden kunnen de premier natuurlijk onder druk zetten om zelf af te treden." Ze krijgt dan bezoek van de zogenoemde men in grey suits (mannen in grijze pakken). "Maar dan is er al meteen een ander probleem: er staat geen vervanger voor haar klaar. Het premierschap is momenteel de moeilijkste baan in het Verenigd Koninkrijk."

4. Trekt het Lagerhuis de brexit naar zich toe?

"Dat is een andere optie", zegt Ollevier. Maar of het ook een oplossing kan zijn, is andere koek. "Voor geen enkele oplossing is er momenteel een meerderheid te vinden in het Lagerhuis." Het Lagerhuis is te vergelijken met de Kamer bij ons.

Zowel de leavers als de remainers waren vanavond opgetogen dat dit akkoord het niet heeft gehaald

Ivan Ollevier vanuit Londen

"Zowel de leavers als de remainers waren vanavond opgetogen dat dit akkoord het niet heeft gehaald", zegt Ollevier. "Natuurlijk wel om verschillende redenen. De remainers hopen dat dit een tweede referendum een stap dichterbij brengt. De leavers hopen dat dit resultaat de harde brexit een stap dichterbij brengt." 

"The deal is dead", concludeert hij. "De deal is zo dood als een dode dodo en doder dan de doodste dodo."

Bekijk hieronder het gesprek met Ivan Ollevier in Londen: