Kinderliedje "Baby shark" belandt in Amerikaanse hitlijsten: wat maakt een nummer een echte oorwurm?

Wie kinderen heeft, zal het nummer "Baby shark" waarschijnlijk al gehoord hebben. Het liedje over twee kinderen die met aangepaste danspassen een haaifamilie bezingen, breekt in de versie van het Zuid-Koreaanse Pingfong alle records. Het nummer heeft zelfs een plek veroverd in de Billboard Hot 100. Hoe komt het dat zo'n simpel deuntje bedoeld voor kinderen aanslaat bij een breed publiek? "De wereld vandaag" vroeg het aan neuroloog Evert Thiery  (UGent), die twee belangrijke factoren ziet voor dit succes.

"Het succes is grotendeels te verklaren door het repetitieve karakter. De herhaling van een eenvoudig deuntje werkt altijd. Dat kunnen onze hersenen makkelijk vasthouden. Dit recept wordt niet toevallig door veel popartiesten toegepast", legt Thiery uit.

De mens is bovendien van nature een muzikaal dier dat vatbaar is voor deuntjes. "De mens houdt al van de oertijd van muziek, toen de tamtams een belangrijke rol speelden. Of het nu gaat om jazz, opera of nog een heel ander genre: alles wat onze hersenen kunnen capteren aan muziek, zullen ze automatisch vasthouden. En zo wordt een kinderlijk wijsje al snel een oorwurm. Iets wat onze hersenen niet meer willen loslaten." (lees voort onder de video)

MNM-dj en Ketnetwrapper Sander Gilis maakte een parodie op "Baby shark", bekijk het hieronder:

Video player inladen...

Eenvoud en herhaling: die factoren bepalen of een nummer kan uitgroeien tot een oorwurm.

Neuroloog Evert Thiery

De eenvoud van een lied en de herhaling van herkenbare deuntjes bepalen dus of een nummer blijft hangen. Maar wat de ene ervaart als irritant, is voor de andere een lied dat met plezier keer na keer wordt beluisterd. "Hoe elke mens dat ervaart, is afhankelijk van zijn temperament", aldus Thiery.

"Kinderen en jongeren zullen gevoeliger zijn voor typische kinderliedjes, terwijl oudere mensen eerder vatbaar zijn voor melodieuze muziek, en verliefde koppels graag blijven hangen in romantische muziek. Waarvoor je vatbaar bent, hangt naast je leeftijd en je emotionele toestand ook af van je interesses. Los daarvan is het niet zo dat enkel makkelijke deuntjes blijven hangen. Een goed voorbeeld is "Yesterday", van The Beatles. Als ik dat woord op een bepaalde manier uitspreek, dan heb je de neiging om vanzelf het vervolg van dat nummer te horen, een teken dat het blijft plakken."

Muziek spreekt onze volledige hersenen aan, in tegenstelling tot veel andere functies.

Neuroloog Evert Thiery

Dat we soms een oorwurm niet meer uit ons hoofd krijgt, is ook logisch te verklaren door de manier waarop muziek door onze volledige hersenen wordt verwerkt. "In de rechterhelft wordt oppervlakkig het ritme verwerkt, of de melodie voor eerder melodieuze muziek. Aan de linkerkant verwerken de hersenen oppervlakkig de taal, de titel, of het onderwerp van de muziek. Het gevoel dat muziek oproept, wordt dieper in de hersenen geregistreerd en verwerkt op de middellijn. Daar wordt bepaald welke emotie een lied oproept", zegt Thiery. 

Wil je "Baby shark" of een andere oorwurm uit je hoofd krijgen, dan is er maar één tip. "Snel overschakelen op een ander deuntje dat je graag hoort, zodat je die overprikkeling in je hersenen kan stoppen."

Bekijk hier de clip van het populaire nummer "Baby shark":

Beluister hier het volledige gesprek met Evert Thiery in "De wereld vandaag":