Video player inladen...

Verzet tegen autoritaire regimes groeit wereldwijd

Er is wereldwijd een groeiende trend van verzet tegen de misbruiken van autocratische leiders en regimes. Dat zegt Human Rights Watch in haar Wereldrapport 2019. In de Europese Unie, de Verenigde Naties en over de hele wereld groeit de weerstand van landen, vaak ondersteund door maatschappelijke groeperingen en volksprotesten, tegen populisme dat mensenrechten met de voeten treedt.

In het 674 pagina's tellende World Report 2019 neemt Human Rights Watch de mensenrechten onder de loep in meer dan 100 landen. In zijn inleidende essay zegt uitvoerend directeur Kenneth Roth dat het grote nieuws van het afgelopen jaar niet de voortzetting is van autoritaire trends, maar de groeiende oppositie daartegen.

Dat is, volgens de organisatie, onder meer merkbaar in pogingen om aanvallen op de democratie in Europa te weerstaan, een bloedbad in Syrië te voorkomen, de daders van etnische zuiveringen tegen Rohingya-moslims in Myanmar voor het gerecht te brengen, het overtuigen van president Joseph Kabila van de Democratische Republiek Congo om constitutionele termijnlimieten te accepteren en een volledig onderzoek te eisen naar de moord op Saudische journalist Jamal Khashoggi.

"Dezelfde populisten die haat en intolerantie verspreiden, voeden een weerstand die blijft overwinningen boeken", zei Roth. "Overwinning is niet verzekerd, maar de successen van het afgelopen jaar suggereren dat de misbruiken van een autoritair bewind resulteren in een krachtige tegenaanval van wie wel de mensenrechten voorstaat."

Pluim voor Europa

In Europa nam die steun voor de mensenrechten vele vormen aan, zowel op straat als in instellingen, zegt HRW. De organisatie haalt in haar rapport onder meer het voorbeeld aan van Hongarije. In hoofdstad Boedapest protesteerden vorig jaar grote menigtes tegen de plannen van de Hongaarse leider Viktor Orbán om de Central European University te sluiten en tegen de zogenaamde "slavenwet", die arbeiders kan verplichten tot jaarlijks 400 overuren, terwijl werkgevers drie jaar de tijd krijgen om die overuren uit te betalen. Dat het Europees Parlement op Orbans steeds autoritairdere maatregelen reageerde met een stemming over politieke sancties tegen het land, noemt HRW een "hoogtepunt".

De 29e editie van het rapport heeft het daarnaast ook onder meer over het protest in Polen, dat later ruggensteun kreeg van het Europees gerecht, en zegt dat buiten de Europese grenzen enkele lidstaten een opmerkelijk leiderschap toonden op het gebied van mensenrechtenkwesties. Het vernoemt daarbij België, dat samen met Nederland, Luxemburg, Ierland en Canada, het voortouw nam om te zorgen dat de VN-Raad een poging afwees van Saudi-Arabië om toezicht op vermeende oorlogsmisdaden in Jemen te voorkomen.

Maar geen reden tot juichen

Toch is het niet allemaal positief nieuws. Autocratische regimes van vandaag proberen de democratie te ondermijnen door kwetsbare minderheden te kleineren en te demoniseren om zo de steun van het volk te krijgen, zegt Human Rights Watch. De organisatie verwijst onder meer naar de repressie in China, de vervolgingen van de Rohingya en het geweld in Syrië.

 "Het terrein voor het gevecht om de mensenrechten te beschermen is verschoven. Veel oude spelers doen niet meer mee of zijn zelfs van kant veranderd. Maar er zijn effectieve coalities ontstaan die zich verzetten tegen regeringen die de rechten van hun burgers niet respecteren", besluit Roth.

Lof en kritiek voor België

Ons land krijgt samen met andere Europese lidstaten een pluim voor zijn voorvechtersrol inzake mensenrechten. Onder meer de Belgische diplomatieke inspanningen om de organisatie van verkiezingen in Congo mogelijk te maken, worden geprezen.

Maar België krijgt ook kritiek, met name voor de opsluiting van minderjarige asielzoekers. In mei vorig jaar kreeg staatssecretaris voor Asiel en Migratie van het kernkabinet groen licht voor de opsluiting van kinderen en hun ouders in de nieuwe gezinseenheden van het gesloten asielcentrum 127 bis in Steenokkerzeel. Het was voor het eerst in meer dan twee jaar dat nog kinderen waren opgesloten in de gesloten centra.

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen...

Meest gelezen