Video player inladen ...

Belgische gerecht bevestigt: "winnaar" Congolese presidents­verkiezingen Tshisekedi gebruikte vals diploma

Het staat nu vast dat de man die uitgeroepen is tot overwinnaar van de Congolese presidentsverkiezingen, Félix Tshisekedi, een vervalst attest heeft gebruikt bij zijn kandidaatstelling. Dat is aangetoond door de Belgische justitie, op vraag van de Congolese justitie. Het Parket-Generaal van het Hof van Beroep van Kinshasa/Matete had daarvoor al in augustus een zogenoemde "internationale rogatoire commissie" naar Brussel gestuurd, een "rechtshulpverzoek". De Belgische collega’s hebben die opdracht zeer ernstig genomen.

De geruchten over het vervalste diploma van presidentskandidaat Félix Tshisekedi doen al maandenlang de ronde in Congo. Congolese en Belgische media kregen dat ook bevestigd bij de betrokken school, het Brusselse ICC (Institut des Carrières Commerciales). Woordvoerders van de UDPS, de partij van Félix Tshisekedi, reageerden telkens weer dat de presidentskandidaat het bewuste document helemaal niet gebruikt had bij zijn kandidatuur. In Congo moet een presidentskandidaat ofwel een hoger diploma voorleggen, ofwel vijf jaar professionele ervaring bewijzen op politiek, administratief of economisch vlak.

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Uit documenten die onze redactie in bezit heeft blijkt nu onweerlegbaar dat Félix Tshisekedi het bewuste document wel degelijk heeft ingediend om zijn kandidatuurstelling te staven én, opmerkelijk, dat de Congolese justitie van meet af aan twijfelde aan de authenticiteit ervan en dat heeft laten onderzoeken door de Belgische justitie.

Rogatoire commissie

De vraag naar Belgische "rechtshulp", zoals dat heet, is op 7 september (2018) vanuit de Congolese ambassade in Brussel verstuurd naar de bevoegde dienst bij de Belgische Federale Overheidsdienst Buitenlandse Zaken. Amper een maand later is het Belgische justitiële onderzoek al afgerond. Daaruit blijkt zonder enige twijfel dat het voorgelegde attest inderdaad een vervalsing is. De directeur van de betrokken school bevestigt dat formeel en voegt er ook het volledige leerlingendossier van Félix Tshisekedi aan toe. Daarin staat te lezen dat de Congolese (presidents)kandidaat over een duurtijd van ruim 20 jaar geregeld ingeschreven is geweest aan het ICC maar nooit voldoende examens met voldoening heeft afgelegd om zelfs maar in één hoger jaar te slagen. Al op 21 november maakt Buitenlandse Zaken die conclusie over aan de Congolese collega’s, dus ruim een maand voor de verkiezingen.

Intussen is de kandidatuur van Félix Tshisekedi wel goedgekeurd, al op 19 september, hoewel de Congolese justitie dus van meet af aan vermoedde dat hij een vervalst document gebruikt had. En ook na de conclusies van de Belgische collega’s verandert er niets aan die houding.

Delicate kwestie

Die Congolese aanpak doet vermoeden dat er meer aan de hand is. Het kan natuurlijk altijd dat Tshisekedi een bewijs heeft ingediend dat hij vijf jaar "professionele ervaring" heeft, maar dat blijkt alvast niet uit het curriculum vitae dat bij zijn kandidatuurstelling gevoegd is en dat het alleen heeft over klassementswerk bij een verzekeringsmaatschappij, een eigen koerierbedrijfje en een bediende-job bij de Bank van de Post. Hoe dan ook heeft hij een vals document bij zijn dossier gevoegd en dat alleen al zou zeer bezwarend moeten zijn.

Toch werd zijn kandidatuur aanvaard, in tegenstelling tot bijvoorbeeld die van de zwaargewichten-opposanten Jean-Pierre Bemba en Moïse Katumbi. Het zou dus kunnen dat het regime-Kabila, dat zowel de "Onafhankelijke" Kiescommissie in grote mate controleert als de justitie, er baat bij had en heeft om een minder gevaarlijke opposant te laten deelnemen, al was het maar om de anti-Kabila-stemmen te versnipperen.

"President" Tshisekedi

Nu Félix Tshisekedi behoorlijk onverwacht uitgeroepen is tot overwinnaar van deze verkiezingen, biedt dit dossier nog een ander voordeel voor de echte machthebbers in Congo. Nu hebben ze wel een bijzonder stevig chantagemiddel in handen. Na zijn eedaflegging kan president Tshisekedi op elk moment weer afgezet worden, op basis van dit justitiële onderzoek dat daarenboven uitgevoerd is door … de Belgische collega’s, dus los van de clan-Kabila.

Als een president "niet meer in staat is om te regeren", zoals dat volgens de Grondwet heet, dan wordt de Senaatsvoorzitter tijdelijk president en moeten er ten laatste binnen de vier maanden weer verkiezingen komen. De ervaring van de afgelopen jaren leert dat de wettelijke termijn waarbinnen er verkiezingen moeten georganiseerd worden in Congo behoorlijk rekbaar is …

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.

Daar komt bij dat er nu al hardnekkige geruchten de ronde doen dat de nieuwe voorzitter van de Senaat … Joseph Kabila zou worden, de man die al sinds 2001 aan de macht is in Congo. Als dat scenario zich voltrekt, dan kan die gewoon opnieuw president worden, officieel "ad interim", op elk door hem gekozen moment. In Congo kunnen de meest onwaarschijnlijke constructies vroeg of laat werkelijkheid worden.

AFP or licensors

Zowel minister Reynders van Buitenlandse Zaken als minister Geens van Justitie willen op dit ogenblik geen commentaar geven op het werk van de Belgische justitie in dit dossier. Daarvoor ligt dit allemaal net iets te gevoelig. Hun woordvoerders bevestigen wel dat de Belgische justitie de Congolese collega’s op hun vraag snel en afdoende geholpen heeft …  

Bekijk hieronder de reportage van "Terzake":

Video player inladen ...

Journalist Peter Verlinden geeft meer uitleg in de studio van "Terzake". Bekijk hieronder het volledige gesprek:

Video player inladen ...