BELGA/BOGAERTS

Mooie liedjes duren minder lang: hits worden steeds korter door streaming

Hits worden korter, tot gemiddeld 3,5 minuut en zelfs nog minder. Dat komt door de manier waarop we luisteren, via streaming. De standaardlengte van een popsong is wel al meer dan een halve eeuw ongeveer gelijk, tussen 3 en 4 minuten, en dat heeft wortels in de technologie.

De gemiddelde lengte van een hit in de Amerikaanse hitparade Billboard Hot 100 is 3 minuten en 30 seconden. Dat is 20 seconden korter dan vijf jaar geleden. Het aantal liedjes korter is dan 2,5 minuten is verzesvoudigd. De technologiewebsite Quartz rekende voor dat albums van artiesten als Drake,  Kanye West, Nicki Minaj of J. Cole altijd maar meer en kortere nummers bevatten.  Bijvoorbeeld "Humble" van Kendrick Lamar:

"Per play" betaald

Dat heeft alles te maken met de manier waarop we luisteren, met name via streamingdiensten als Spotify of Apple Music. Die rijven tegenwoordig driekwart van de inkomsten binnen. Ze betalen de artiest per keer dat een liedje wordt gestart. Hoe lang er geluisterd wordt is niet relevant.

Met andere woorden: voor een groep of artiest loont het om meer korte nummers uit te brengen dan minder lange. “Dat geldt wel enkel voor commerciële artiesten en voor de echte singles en hits,” zegt Jeroen De Pessemier, muzikant bij The Subs en producer van Oscar & The Wolf in "Nieuwe feiten" op Radio 1. “Er is ook een soort van punkmentaliteit om heel korte nummers uit te brengen, bijvoorbeeld de Amerikaanse rapper Post Malone, die doet het soms op 2 minuten 30 seconden.” 

Voor andere muzikanten gaat het helemaal niet op, benadrukt De Pessemier. Die nemen de tijd die nodig is om hun verhaal te vertellen. Neem nu de Amerikaanse groep The War on Drugs, met nummers van 9 of 11 minuten, “de kracht zit daar net in de lengte. Hoewel radiostations dan wel vaak een korte radio-edit draaien.”

Een single moet er staan

“Een single moet wel altijd to the point zijn en mag geen seconde vervelen,” vindt Jeroen De Pessemier.

Korte aandachtsboog

Het is trouwens al sinds mensenheugenis zo dat singles tussen 3 en 4 minuten duren. Dat heeft volgens De Pessemier met de de aandachtsboog van mensen te maken. “Liedjes waren het langst in het midden van de jaren 90. Sindsdien worden ze korter en dat gaat nu nog sneller door de streaming.” 

Of zappen we te snel?

Elke Spotifygebruiker zal het wel herkennen: je zapt van nummer naar nummer en luistert vaak niet tot het einde. Een touchscreen beroeren kost nu eenmaal minder moeite dan een cd wisselen of een vinylplaat omdraaien.

Zijn we sneller verveeld, ook in de muziek, net zoals er wel eens doemberichten opduiken over mensen die geen boek meer kunnen uitlezen of zelfs geen heel artikel in de krant? Of we de aandacht er muzikaal maar drie minuten kunnen bijhouden is twijfelachtig. Groepen als Pink Floyd of Led Zeppelin waren niet vies van uitgesponnen nummers, die je wel eens integraal hoort in de eindejaarslijstjes op de radio. (Luister hieronder naar "Kashmir" van Led Zeppelin.) Ook in de jazz en de klassieke muziek is lengte van geen tel.

De drieminutenregel

Waar komen die drieminutenliedjes dan vandaan? De eerste grammofoonplaten, 78-toerenplaten in schellak met een doorsnee van 10 inch, konden maar zo'n 3 minuten muziek bevatten, tenzij de groeven dichter bij elkaar lagen, maar dat kwam de geluidskwaliteit niet ten goede.

In 1949 kwam het eerste 45-toerenplaatje op vinyl uit, ook met maximaal 3 tot 4 minuten muziek. Een single, bedoeld om af te spelen met een platenwisselaar, vandaar het grotere gat in het midden. 

Ook jukeboxen speelden een rol. Ze werkten met singles of waren ingesteld op een maximale speelduur, zoals 2,5 minuut. 

Radiostations speelden vroeger enkel drieminutenliedjes. De legendarische producer Phil Spector haalde wel een trucje uit met "You've lost that loving feeling" van The Righteous Brothers in 1964. 3'05", liet hij op de hoes drukken, terwijl het lied eigenlijk 3'45" duurde. Het werd niettemin een radiohit. 

Met de komst van 33-toerenplaten en zeker de cd's was de drieminutengrens nergens meer voor nodig. Maar toch bleven radiostations erbij zweren, zeker de commerciële, om meer reclame tussendoor te kunnen spelen.  

Streaming zorgt er nu voor dat hits korter worden. Misschien is het einde nog niet in zicht, want op dit moment krijgt een artiest zijn of haar centen van bijvoorbeeld Spotify vanaf ... 30 seconden afgespeelde muziek. 

Beluister hier het gesprek met Jeroen De Pessemier op Radio 1: