Nicolas Maeterlinck

OCMW Antwerpen moest "illegaal" onderzoek met privédetectives stopzetten

Fons Duchateau (N-VA), de vroegere Antwerpse OCMW-voorzitter, moest de onderzoeken met privé­detectives naar steuntrekkers stopzetten, na een juridische controle van minister voor Maatschappelijke Integratie Denis Ducarme (MR). Dat schrijven De Standaard en de Gazet van Antwerpen.

De onderzoeken die het Antwerpse OCMW liet uitvoeren door het Nederlandse bedrijf Soza Xpert, schenden het beroepsgeheim en zijn onwettig, zegt minister van Maatschappe­lijke Integratie Denis Ducarme (MR). Via privédetectives van Soza Xpert liet het OCMW nagaan of mensen die een uitkering krijgen, onroerend goed bezitten in het buitenland en dus fraude plegen als ze hier een uitkering krijgen.

Wat hield dat onderzoek met privédetectives precies in? "We lieten onderzoeken of leefloners geen inkomsten hebben waardoor ze zélf in hun levensonderhoud kunnen voorzien", zegt de toenmalige voorzitter van het Antwerpse OCMW Fons Duchateau (N-VA). "Als je in staat bent om jezelf te onderhouden, is het ridicuul dat je beroep zou doen op middelen van de gemeenschap om extra inkomsten te hebben." 

Lees verder onder de video.

In onderstaande legt Duchateau zelf uit hoe het onderzoek precies werkte: 

De onderzoeken moesten echter worden stopgezet na een juridische controle van minister Denis Ducarme (MR). Volgens Ducarme mochten de OCMW-medewerkers geen informatie doorgeven van hun cliënten, en schonden ze daarmee het beroepsgeheim. Er kwam veel bits mailverkeer tussen Brussel en Antwerpen bij kijken, maar uiteindelijk bond Duchateau in de laatste week dat hij OCMW-voorzitter was in. Hij blijft het wel radicaal oneens met Ducarme. "Er zijn even goed juridische argumenten om het omgekeerde te beweren", zegt Duchateau. "Ik heb het onderzoek stopgezet omdat minister Ducarme individuele medewerkers van het Antwerps OCMW bedreigde met vervolging."

Ducarme is tevreden dat het OCMW de onderzoeken intussen heeft stopgezet en ook niet gebruikmaakt van de informatie. "We moeten zeer streng optreden tegen sociale fraude, maar het moet wel binnen de grenzen blijven van wat wettelijk is toegestaan", zegt de minister.

Toch nog privédetectives

Momenteel is Fons Duchateau nog steeds bevoegd voor sociale huisvesting. En daar worden wél nog privédetectives ingezet. "Er is nog een andere piste van onderzoek, dat is in de sociale huisvesting", zegt Duchateau. "Daar heeft meneer Ducarme gelukkig niets te zeggen. Daar gaan we wel verder met die onderzoeken." Bij de onderzoeken naar fraude bij sociale huisvesting worden nog steeds privédetectives gebruikt. "Op een dertigtal onderzochte dossiers komen daar elf eigendommen in het buitenland naar boven", vertelt Duchateau. 

Er is nog een andere piste van onderzoek in de sociale huisvesting. Daar heeft meneer Ducarme gelukkig niets te zeggen. Daar gaan we wel verder met die onderzoeken.

Fons Duchateau, schepen van Wonen in Antwerpen (N-VA)

Opvallend, de kersverse coalitiepartner van N-VA in Antwerpen zit op een heel andere lijn. SP.A-schepen voor Sociale Zaken Tom Meeuws vindt het "vreemd" dat de stad privédetectives zou betalen: "Het is belangrijk dat we geen geld investeren in privédetectives, omdat het gaat om informatie die publiek beschikbaar is", deelt Meeuws mee. "We kunnen die alleen nog niet gebruiken omdat er niet genoeg afspraken zijn met het buitenland over deze sociale zaken", aldus de schepen. "Het is heel gek dat we zo hoog oplopen met digitale informatie-uitwisseling, maar dan privédetectives moeten inschakelen om dit onderzoek te doen." 

Het is heel gek dat we zo hoog oplopen met digitale informatie-uitwisseling, maar dan privédetectives moeten inschakelen om dit onderzoek te doen.

Tom Meeuws, schepen van Sociale Zaken in Antwerpen (SP.A)

De kwestie komt ook aan bod in het Antwerpse bestuursakkoord. Daarin staat dat dit "op federaal niveau moet worden uitgewerkt". "Ik zal via mijn partij het initiatief laten nemen om een kader uit te werken zodat dit soort onderzoek voor OCMW's wel structureel mogelijk wordt", zegt Duchateau.