Vlaamse wapenexport naar landen buiten EU sterk gedaald in 2018

Vlaanderen heeft het afgelopen jaar voor meer dan 28,2 miljoen euro wapens uitgevoerd naar landen buiten de Europese Unie. Dat is ruim de helft minder dan in het recordjaar 2017. Dat blijkt uit maandverslagen van de dienst Controle Strategische Goederen van het Departement Buitenlandse Zaken. In die 28,2 miljoen zit ook voor ruim 2 miljoen uitvoer naar het Midden-Oosten.

De Vlaamse wapenhandel bestaat voornamelijk uit uitvoer van technologieën, zoals onderdelen voor vliegtuigen, voertuigen en andere uitrustingen, voor zowel particulieren als de defensie-industrie en legermachten.

De voorbije jaren schommelde de uitvoer van wapens uit Vlaanderen fors. In 2014 werd er voor "slechts" 20,5 miljoen uitgevoerd, om in 2015 af te klokken op ruim 67 miljoen. In 2017 kende de wapenexport een absoluut recordjaar met net geen 70 miljoen euro.

Volgens Diederik Cops van het Vlaams Vredesinstituut, een onderzoeksinstelling verbonden aan het Vlaams Parlement, is de evolutie moeilijk te voorspellen. "De cijfers voor Europese Unie en niet-Europese Unie kunnen sterk variëren van jaar tot jaar en zijn afhankelijk van grote transacties." Van de intra-Europese transacties is er nog geen globaal overzicht.

Met 16,2 miljoen euro waren de Verenigde Staten in 2018 de grootste afnemer, daarna volgden Brazilië (8,4 miljoen) en Israël (1,8 miljoen).
Na de commotie van de voorbije maanden over het leveren van wapens aan de Arabische wereld, is Vlaanderen terughoudend bij wapenexport naar onder meer Saudi-Arabië en Qatar. Zo werd een vergunning voor een transactie naar Saoedi-Arabië vorig jaar geweigerd.

Toch exporteerde Vlaanderen afgelopen jaar voor ruim 2 miljoen naar het Midden-Oosten. "Sommige vergunningen zijn goedgekeurd omdat het gaat om onderdelen die na integratie in een afgewerkt wapensysteem nog naar een ander land worden uitgevoerd", zegt Cops. "Zo is de uitvoer naar Israël uiteindelijk bestemd voor het Roemeense leger.

In het geval van Koeweit gaat het om reserveonderdelen van een schietstand, goederen die niet inzetbaar zijn op het terrein. De vaste regel bij de Vlaamse overheid is immers om niet te exporteren naar landen zoals Koeweit en de Verenigde Arabische Emiraten als de kans bestaat dat deze goederen ingezet zouden worden in het conflict in Jemen."

De cijfers van de Waalse wapenexport, traditioneel veel groter dan de Vlaamse, zijn nog niet bekend.