Jan Jambon (N-VA): "Als onbestuurbaarheid tot confederalisme leidt, is dat een goede zaak"

"Als we 30 procent halen, zijn we in Vlaanderen incontournabel en is het ook moeilijk om federaal zonder ons te regeren", zegt Jan Jambon, kandidaat-premier van de N-VA, in De Tijd. Als dat tot onbestuurbaarheid leidt, is dat maar zo. "Als dat de trigger is voor confederalisme, is dat een goede zaak."

Over vijf maanden zijn er verkiezingen en de partijen brengen stilaan hun kandidaten in stelling. Maandag kondigde N-VA-voorzitter en Antwerps burgemeester Bart De Wever aan dat hij Vlaams lijsttrekker en kandidaat-minister-president is. Huidig minister-president Geert Bourgeois wordt de Europese lijsttrekker. Gewezen vicepremier Jan Jambon trekt de Kamerlijst en is kandidaat-premier.

"Laat er geen twijfel over bestaan: we hebben federale ambities", zegt Jambon in De Tijd. "Ik wil geen dikke nek zijn, maar de appreciatie van mijn werk was bij vriend en vijand toch niet zo negatief? Dan is het toch veel geloofwaardiger dat ik in de arena treed? Als Bart de federale lijst trok, zouden we de kritiek krijgen dat we het op het federale niveau niet menen."

"Uit onbestuurbaarheid kunnen creatieve en gedurfde oplossingen komen"

Jambon spreekt zijn expliciete voorkeur uit voor een regering die het confederalisme invoert. Alleen: de grondwet wordt deze legislatuur niet voor herziening vatbaar verklaard, de volgende regering mag niet eens het confederalisme invoeren. "Wie zegt dat? Zelfs zonder herzieningsverklaring sluit ik confederalisme niet uit. Vergeet niet dat in het verleden grote hervormingen werden doorgevoerd waarvoor pas later grondwettelijk het licht op groen werd gezet."

Zelfs zonder herzieningsverklaring van de grondwet sluit ik confederalisme niet uit

Jan Jambon

Buiten de grondwet treden "is niet ons wenselijk scenario. Maar als de Franstaligen verder richting extreemlinks opschuiven, hoe kunnen we dan nog een regering vormen?" (...) "Onbestuurbaarheid is geen doel dat we nastreven. Maar als het de trigger is om het confederalisme erdoor te krijgen, zou ik dat een goede zaak vinden", stelt Jambon.

"Uit onbestuurbaarheid kunnen creatieve of gedurfde oplossingen komen. We zijn daar niet zo ver vanaf. In 2010 blokkeerde de regeringsvorming op het communautaire. Met een Franstalige ruk naar extreemlinks kan ik me zelfs voorstellen dat we na de verkiezingen geen akkoord meer kunnen sluiten over het sociaal-economische. Dan is confederalisme de logische uitweg", meent de kandidaat-premier.

"Geloofwaardigheid moet je altijd streng bewaken"

Op de vraag hoe geloofwaardig de N-VA nog is na de gebeurtenissen van de afgelopen weken, antwoordt Jambon: "Geloofwaardigheid moet je altijd streng bewaken. "What you see is what you get" is altijd onze grote sterkte geweest."

"Natuurlijk waren de socialisten niet onze favoriete partner in Antwerpen, maar de kiezer heeft de kaarten zo gelegd dat we wel samen moesten gaan. Zeker nadat Groen langs de zijlijn is gaan staan. Bart als Vlaams minister-president zal ook goed zijn voor Antwerpen. Er zijn levensbelangrijke Antwerpse dossiers die op het Vlaamse niveau moeten worden uitgevoerd. Denk aan Oosterweel. Daarom is het belangrijk dat we erbij zijn. Ik denk dat onze kiezer dat wel begrijpt."

"Nooit lijsten in Wallonië"

Jambon komt ook aan bod in de Franstalige weekendkranten. In La Libre Belgique en La Dernière Heure zegt hij dat "de nationalistische dimensie essentieel is" voor zijn partij. "We willen de Franstalige kiezers in Brussel overtuigen, maar we zullen nooit lijsten in Wallonië presenteren omdat de N-VA voorstander is van autonomie", stelt hij. Als de Franstaligen de linkerzijde kiezen, zal België onbestuurbaar worden."