Maakt Silicon Valley ons verslaafd aan de smartphone? Of is het onze eigen fout?

Eén op de vijf Vlamingen spendeert dagelijks minstens vijf uur op zijn of haar smartphone. Het gevolg van allerlei slimme trucjes waarmee technologiebedrijven ons psychologisch bespelen, maar ook u en ik zijn verantwoordelijk.

Aza Raskin, de naam zegt u waarschijnlijk niks. Maar wat hij heeft uitgevonden, kent u waarschijnlijk wel: eindeloos scrollen. Het is de ideale manier om uw aandacht vast te houden, want uw nieuwsoverzicht op Facebook of Instagram wordt zo eindeloos.

“Het menselijk brein schiet wakker als er een stopteken is. Als je een glas wijn drinkt, dan stop je niet halfweg. Wanneer een glas leeg is, dan pas stel je jezelf de vraag of je gaat stoppen of je nog een glas wil drinken. Door het stopteken te verwijderen, blijven de mensen bezig en blijven ze scrollen”, zegt Raskin in het Canvas-programma ‘Facebook en Ik’.

(lees verder onder de video)

Aza Raskin over de psychologie achter het eindeloos scrollen:

Video player inladen...

Vandaag heeft Raskin spijt van zijn uitvinding: “Ik heb te weinig nagedacht over de gevolgen van zo’n klein stukje software dat in de handen terechtkomt van 2 miljard mensen”. Met zijn organisatie Centre For Humane Technology probeert hij nu de technologie ‘menselijker’ te maken, want in de goede bedoeling van Silicon Valley gelooft hij niet.

(lees verder onder de video)

Aza Raskin over de verslavende technologie achter Facebook:

Video player inladen...

"Afleiding begint altijd bij jezelf"

Nir Eyal, die de bestseller ‘Hooked’ schreef, heeft een andere kijk op de zaak. Hij legt de verantwoordelijkheid ook bij ons, de gebruiker. Want dat bedrijven er alles aan doen om een product zo goed mogelijk te maken, is logisch: “Het zijn de grootste bedrijven ter wereld, het is dwaas om te roepen dat ze geen producten mogen maken die wij willen gebruiken.”

(lees verder onder de video)

Nir Eyal over interne triggers die ons naar de smartphone doen grijpen:

Video player inladen...

Eyal kijkt vooral naar de interne aanleiding om naar de smartphone te grijpen en rond te scrollen op Facebook: “Als je geen etentje kan hebben met je vrouw zonder naar je smartphone te kijken, dan is het probleem niet je smartphone. De afleiding begint altijd bij jezelf en dat geven we niet graag toe.”

Nir Eyal legt vooral de nadruk op onze eigen wilskracht en verantwoordelijkheid. "Het kost 20 seconden om de instellingen van onze notificaties aan te passen", zegt Eyal. Alleen bij kinderen roept hij op tot voorzichtigheid: "Ik laat mijn dochter niet alleen in een casino, dus ik gebruik de iPad ook niet als iNanny."

Wat is dan precies de impact van Facebook en andere sociale netwerken op jongeren? Doctoraatstudente Lien Falens (UGent) deed onderzoek naar de invloed van Facebook op het zelfbeeld bij jongeren: "Wie Facebook passief gebruikt, heeft sneller last van negatieve gevoelens. Facebook actief gebruiken om in gesprek te gaan met mensen, kan daartegen helpen."

Video player inladen...

Meer weten over waarom onze smartphone en applicaties zo verslavend zijn? Tim Verheyden zoekt het uit in de tweede aflevering van ‘Facebook en Ik’. Bekijk de aflevering hier opnieuw of op VRT NU.

Bekijk hieronder de volledige aflevering van "Facebook en ik":

Video player inladen...