© Dave Walsh 2008

Sterke stijging van CO2-gehalte in de lucht voorspeld dit jaar, "net geen record"

Het gehalte aan koolstofdioxide (CO2) in de lucht zal dit jaar opnieuw stijgen, en die stijging zal net geen recordhoogte bereiken. Dat voorspelt de Met Office, de Britse weerkundige dienst. Het CO2-gehalte stijgt jaar na jaar, het verbruik van fossiele brandstoffen en ontbossing zijn de voornaamste oorzaken. De hoeveelheid CO2 zou dit jaar nog meer stijgen door het natuurlijke weerfenomeen El Niño.

Sinds 1958 verzamelt en analyseert het Mauna Loa Observatorium (MLO) op de gelijknamige vulkaan op Hawaï data over de chemische samenstelling van onze atmosfeer. Het is vooral bekend om zijn ononderbroken meting van CO2 in de lucht, een gas dat bijdraagt tot de opwarming van de aarde. Het is op basis van die gegevens dat de Met Office, de Britse weerkundige dienst, in het begin van elk jaar de verwachte CO2-toename voor dat jaar voorspelt.

Het CO2-gehalte in de lucht neemt sinds het begin van de metingen op Mauna Loa elk jaar toe. Hoe groot die jaarlijkse stijging is, hangt af van menselijke activiteiten zoals het verbranden van fossiele brandstoffen en ontbossing, maar ook van de capaciteit van natuurlijke opslagbronnen voor CO, zoals bossen en oceanen. Die nemen elk jaar heel wat CO2 op dat door menselijke activiteiten geproduceerd wordt.

Die capaciteit varieert met de seizoenen. In de lente en zomer zijn de CO2-gehaltes lager omdat bomen en planten meer CO2 kunnen opnemen terwijl ze groeien. In de herst en de winter, wanneer ze hun bladeren verliezen, nemen ze minder CO2 op en stijgt de hoeveelheid CO2. Deze jaarlijkse seizoensvariatie is duidelijk te zien op de statistieken.

Evolutie van de CO2-uitstoot sinds de start van de metingen in het Mauna Loa Observatorium:

Mauna Loa Observatory

CO2-stijging 2019: net geen record

Maar ook andere natuurprocessen spelen een rol. Zo is er El Niño, het weerfenomeen waarbij het water van delen van de Stille Oceaan gemiddeld om de twee tot zeven jaar opwarmt. Dat heeft heel wat gevolgen, onder meer warmere en drogere temperaturen, waardoor planten en bomen minder kunnen groeien dan anders en dus minder CO2 kunnen opnemen.

Wetenschappers verwachten dit jaar opnieuw "El Niño"-omstandigheden. Daardoor zal de verwachte stijging van het CO2-gehalte dit jaar nog groter zijn dan anders. "De huidige warme temperaturen van het zee-oppervlaktewater zullen de komende maanden nog aanhouden, de natuur zal daar op verschillende manieren op reageren", zegt professor Chris Jones van de Met Office aan de BBC. "Op sommige plaatsen zal het bijvoorbeeld warmer en droger worden en zullen er meer natuurbranden zijn, in een tropisch regenwoud zullen planten en bomen minder goed kunnen groeien."

En daardoor zal de natuur veel minder CO2 kunnen opslaan, wat zijn gevolgen heeft voor de verwachte stijging van CO2 in de atmosfeer. De data voorspellen net geen recordstijging: een toename van 2.75 ppm (parts per million) in vergelijking met vorig jaar. Alleen in 1998 en 2006 was de stijging nog groter. De gemiddelde CO2-concentratie dit jaar zou 411 ppm bedragen. De grens van 400 ppm werd voor het eerst sinds 2013 overschreden.

"A thing of beauty, een sterk symbool"

De Met Office heeft een vrij betrouwbare reputatie wat betreft het voorspellen van de verwachte CO-uitstoot. Onderstaande grafiek toont de voorspellingen in kleur, de zwarte lijn is wat er uiteindelijk opgemeten is.

De wetenschappers zijn bezorgd. In klimaatakkoorden is vastgelegd dat de maximale opwarming van de aarde beperkt moet worden tot 1,5 graad. De voortdurende stijging van het CO2-gehalte lijkt er niet op te wijzen dat we in die richting evolueren.

"Op de grafieken zie je hoe de aarde elk jaar CO2 ademt met de seizoenen, het is a thing of beauty", zegt professor Richard Betts van de Met Office aan The Guardian. "Tegelijk symboliseren ze ook heel sterk de menselijke impact op het klimaat. Elk jaar zit er meer CO2 in de lucht, en dat zal blijven gebeuren tot de mens geen extra CO2 meer toevoegt in de atmosfeer."

Meer lezen?