Kinderen zoeken tijdens een hittegolf in 2014 verkoeling in een fontein op de oever van de Thames in Londen.

Metingen in VK: hittegolven komen twee tot drie keer vaker voor en zijn heviger

Door de opwarming van de aarde komen hittegolven in het Verenigd Koninkrijk nu twee tot drie keer meer voor dan op het einde van de 19e eeuw, en ze duren gemiddeld ook twee tot drie keer langer. Bovendien ligt ook de temperatuur tijdens een hittegolf nu hoger. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van de Central England Temperature record, metingen van de temperatuur waarvan de gegevens teruggaan tot 1878. 

Onderzoekers van de University of Warwick en de London School of Economics analyseerden de maximumtemperaturen in de zomer uit de Central England Temperature record, de langste ononderbroken reeks van dagelijks opgetekende temperaturen ter wereld.

Ze ontdekten dat voor hittegolven met temperaturen boven 28 graden, de tijd die verstrijkt tussen twee hittegolven van zes dagen, twee tot drie keer korter is geworden dan zo'n 100 jaar geleden, terwijl hittegolven die gemiddeld om de vijf jaar voorkomen, nu twee tot drie keer langer duren dan op het einde van de 19e eeuw. Ook is de gemiddelde temperatuur van een hittegolf die zeven dagen duurt, iets wat om de vijf jaar voorkomt, nu gestegen tot boven 28 graden.

Bij de studie van hittegolven gebruiken klimaatwetenschappers vaak computermodellen, en deze studie biedt een bijkomende methode, gebaseerd op waarnemingen. Die vult de gebruikelijke methoden aan, en geeft onderzoekers een basislijn waarmee ze recente hittegolven kunnen vergelijken,  zo zeggen de auteurs van de studie.

"Hittegolven zijn per definitie zeldzame gebeurtenissen, zodat getallen kleven op hun frequentie, duurtijd en hevigheid een uitdaging is. Naarmate hetere dagen meer voorkomen, zullen hittegolven echter gemiddeld waarschijnlijker worden, en langer duren, en als we de gegevens hebben, is dat iets dat we in getallen kunnen uitdrukken", zei professor Sandra Chapman van de University of Warwick in een persmededeling. Chapman is de belangrijkste auteur van de nieuwe studie.

"De manier waarop de temperatuurextremen veranderen, volgt mogelijk niet de veranderingen in de gemiddelde temperatuur. We hebben in het VK eerder al verschillende keren intense hittegolven gezien, maar tegelijkertijd zien we dat hittegolven gemiddeld intenser en heftiger worden", zo zei ze.  

Mensen wandelen in juli 2018 langs een reservoir met een laag waterpeil in Dartmore in Devon.

Zes dagen met maximumtemperaturen boven 28 graden

De conclusies van de studie zijn niet gebaseerd op het direct identificeren en tellen van hittegolven, maar in de plaats daarvan gebruikten de onderzoekers de waarnemingen van de dagelijkse temperaturen om te bepalen hoe de kans dat een bepaalde temperatuur gehaald wordt, verandert. 

Op die kansberekening pasten de onderzoekers vervolgens een methode toe die "crossing theory" genoemd wordt, en zo verkregen ze informatie over de veranderende verhouding tussen de frequentie, de intensiteit en de gemiddelde duur van hittegolven. Die methode laat toe beter gefundeerde uitspraken te doen over hoe de klimaatverandering de kenmerken van de hittegolven die we meemaken heeft beïnvloed. 

Er zijn verschillende definities voor hittegolven, en deze studie definieert een hittegolf als een aantal opeenvolgende dagen waarop de dagelijkse maximumtemperatuur boven een bepaalde drempel ligt. Welke drempel relevant is, hangt af van wat maatschappelijk belangrijk is, en in deze studie hebben de onderzoekers 28 graden genomen, wat in Britse richtlijnen beschouwd wordt als  "oververhitting" in gebouwen, en een duurtijd van zes opeenvolgende dagen. 

In België spreekt het KMI van een hittegolf als gedurende minstens vijf opeenvolgende dagen een temperatuur van 25 graden of meer wordt opgemeten, waarvan bovendien minstens drie dagen met temperaturen van 30 graden of meer.  Welke drempel en definitie men hanteert, heeft op zich geen belang, zolang men maar dezelfde definitie hanteert om het verleden en het heden met elkaar te vergelijken.

De studie van professor Chapman en haar collega's is gepubliceerd in Geophysical Research Letters

Het verdorde gras op Primrose Hill in Londen tijdens de hittegolf van juli 2018. Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved.