Over de Queen die (op de weg) meer mag dan een ander en een meer dan royaal onderonsje in Davos

Elke zondag brengen we u wat er leeft bij royals in binnen- en buitenland. Deze week werpen we een blik op de toch wel aparte voorrechten die de Britse koningin Elizabeth II heeft. De Queen ligt onder vuur, omdat ze net als haar echtgenoot prins Philip niet altijd een gordel in de auto draagt. Hoe zit dat juist? En in het Zwitserse Davos is de wereldelite samengekomen, waaronder ook een pak gekroonde hoofden die kwamen netwerken, aandacht vragen voor bepaalde thema's en bijpraten. Zo hadden de Britse prins William en Sir David Attenborough het over het klimaat. Een overzicht.

Wat mag de Queen wel en de gewone Brit niet?

Ruim een week na het auto-ongeluk van de Britse prins Philip in Norfolk is de storm nog niet gaan liggen, ook koningin Elizabeth ligt onder vuur. De Queen werd sinds het ongeval door de pers gespot met én zonder haar autogordel om, zowel aan het stuur als achterin als passagier.

Het niet dragen van een gordel door een lid van het Britse koningshuis gebeurt wel vaker, vooral op hun talrijke privédomeinen waar ze zich rustig en ongehinderd kunnen verplaatsen. Maar dat gebeurde al evengoed op de openbare weg.

(archieffoto) 2013 Getty Images

Twee jaar geleden belde een burger zelfs naar de hulpdiensten, omdat de Queen niet vastgeklikt zat op weg naar het parlement voor haar traditionele troonrede. De persoon in kwestie vond dat een flagrante verkeersovertreding, maar kreeg in eerste instantie de opmerking dat hij het noodnummer 999 had gebeld (en dit geen noodgeval was).

De kans dat de Britse koningin trouwens op de vingers getikt wordt voor haar gordel, is onbestaande. De Queen geniet onschendbaarheid en kan niet strafrechterlijk vervolgd worden. Meer nog: ze is de enige in het Verenigd Koninkrijk die niet over een rijbewijs (en nummerplaat) hoeft te beschikken. Ze heeft het verplichte rij-examen ook nooit afgelegd.

Elizabeth leerde rijden tijdens de Tweede Wereldoorlog toen ze 19 was en diende bij het leger, bij de Women's Auxiliary Territorial Service (ATS) waar ook de dochter van de Britse premier Winston Churchill bij zat. De toenmalige prinses Elizabeth werkte er als monteur gespecialiseerd in vrachtwagens en ambulances.

Een jonge (toen) prinses Elizabeth aan de slag in het leger.

In theorie kan de Queen te snel rijden of een rood verkeerslicht negeren. Toch zal ze in grote mate rekening houden met de verkeersregels, omdat ze een voorbeeldfunctie heeft. Een voormalige lijfwacht vertelt in Hello Magazine dat royals soms geen gordel dragen om makkelijker te kunnen ontsnappen in levensbedreigende situaties. Of om snel in- en uit- te kunnen stappen bij evenementen als er bijvoorbeeld een strikt tijdschema is. Dat wordt op dagelijkse basis bekeken, en geval per geval. 

Naar de letter van de Britse wet hoeft er ook geen veiligheidsgordel gedragen te worden in bepaalde medische gevallen (bv. bij een zwangerschap, borstamputatie) of als een gordel niet voorzien is in het voertuig zelf. En dat kan wel eens het geval zijn bij de Britse koninklijke familie die over een uitgebreid wagenpark met oldtimers beschikt. Wanneer in stoet gereden wordt "ten dienste van de Kroon" geldt de gordelplicht eveneens niet.

Enkele andere voorrechten van de Queen:

  • Elizabeth heeft géén paspoort nodig om te reizen, in tegenstelling tot de rest van de koninklijke familie zoals kroonprins Charles. Een Brits paspoort wordt namelijk uitgereikt in naam van Hare Majesteit. Dus het zou vreemd zijn dat de Queen er eentje aan zichzelf toekent.
  • Elizabeth heeft twee verjaardagen: 21 april én een zaterdag die al eens wisselt in juni. Ze is geboren op 21 april 1926, maar "de natie" viert haar tweede verjaardag officieel tijdens de militaire parade "Trooping the Colour".
De Queen en haar familie aanschouwen de luchtmacht tijdens Trooping the Colour PA Wire/PA Images
  • Elizabeth hoeft geen belastingen te betalen. Sinds 1992 doet ze dat echter wel.
  • Ze beschikt op Buckingham Palace over een eigen bankautomaat om cash geld af te halen.
  • Dankzij een wet uitgevaardigd onder koning Edward II in 1324 is de koningin de eigenaar van alle "koninklijke vis" (zijnde dolfijnen, walvissen, steuren en bruinvissen) in Britse wateren. 
  • Elizabeth bezit ook alle zwanen van het Verenigd Koninkrijk die... in open water zwemmen en niet van een ander zijn, zoals de exemplaren op de Theems. Elizabeth hoeft ze uiteraard niet zelf te verzorgen, dat doet een zogenoemde swan marker of koninklijke zwanenwachter. Elk jaar (en dat al 800 jaar lang) worden de zwanenjongen op de Theems, tussen Abington en Sunbury, onder zijn leiding gewogen, gemeten en geringd. De swan marker gaat de jonge zwanen dan samen met anderen -de Swan Uppers- vangen vanop houten roeiboten.  
De jaarlijkse telling van de Swan Uppers.

Royals niet op één hand te tellen in Davos

Op het Wereld Economisch Forum in Davos (Zwitserland) zijn naar jaarlijkse gewoonte heel wat royals in actie gekomen. Het is de plek waar de wereldelite samenkomt om zich te buigen over maatschappelijke en economische problemen.

De meest opvallende aanwezige was wellicht de Britse prins William die voor een keertje zelf interviewer speelde. Hij stelde vragen aan niemand minder dan de vermaarde bioloog en BBC-legende David Attenborough. De focus lag op klimaatverandering, een thema dat de prins en Attenborough nauw aan het hart ligt. 

We kunnen met gemak de natuur vernietigen, maar uiteindelijk vernietigen we dan onszelf

"Wat voor advies heb je voor mijn generatie?", vroeg William praktisch. Attenborough wond er geen doekjes om. "De hele planeet is in gevaar. Geef om de natuur, behandel de wereld met respect. We zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. We kunnen de natuur met gemak vernietigen, maar uiteindelijk vernietigen we dan onszelf. Verspil geen natuurlijke rijkdommen, gooi geen eten weg, verspil geen energie, geef om de wereld waar wij allemaal een onderdeel van zijn.”

De prins ontmoette voorts de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern, de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Nederlandse koningin Máxima die het in Davos vooral over inclusieve (toegankelijke) financiering had.  

2019 BPA

Ook ons koningspaar vertoefde in Davos. Vorige zondag vierde koningin Mathilde nog haar 46ste verjaardag, deze week had ze als speciaal pleitbezorger van de Verenigde Naties voor Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen een gesprek met Filippo Grandi, de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN.

Koning Filip
ontmoette dan weer Al Gore, de voormalige Amerikaanse vicepresident, documentairemaker van "An inconvenient truth & sequel" en een van de gezichten van de klimaatbeweging. Filip en Mathilde maakten woensdag ook hun opwachting op de Belgian Power Reception, om ons land te promoten. De receptie wordt telkens bijgewoond door verschillende Belgische ondernemers en buitenlandse investeerders. 

(scroll verder onder de foto's)

Onder de andere royals in Davos:  koningin Rania van Jordanië en haar oudste zoon Hussein, de Nederlandse prins Jaime de Bourbon de Parme en de Deense kroonprinses Mary. De Noorse kroonprins Haakon woonde dan weer met prins Albert van Monaco en koning Filip een van de vele panelgesprekken bij. 

© 2019 Bloomberg Finance LP

De Noorse prinses Märtha Louise (foto midden) sloot aan bij een groepssessie over vrouwenrechten. "Vrouwen kunnen geen mannen zijn. Dat hebben we veel te lang geprobeerd op hun terrein. We moeten het op onze manier doen", sprak ze.

Märtha Louise verwees tijdens de feministische discussies graag naar haar moeder, koningin Sonja, die als burgermeisje maar moeizaam aanvaard werd aan het hof. Koning Harald hield zijn relatie met Sonja in het begin negen jaar verborgen.