Video player inladen ...

Dienst Vreemdelingenzaken over visa: "Wie op lijst kwam en hoe die werd samengesteld, moet je aan Francken vragen"

In de Kamercommissie Binnenlandse Zaken is de eerste hoorzitting gehouden over de mogelijke malversaties met humanitaire visa. De Dienst Vreemdelingenzaken verduidelijkte er dat er een veiligheidscheck werd gedaan van de mensen op de namenlijsten voor humanitaire visa. "Maar wie er op de lijst kwam en hoe die lijst werd samengesteld, moet je aan de ex-staatssecretaris vragen". Toenmalig staatssecretaris voor Asiel Theo Francken (N-VA) blijft erbij dat er geen voorkeursbehandeling is geweest voor de mensen die op de lijst terechtkwamen. De meeste andere partijen houden vol dat dat wel het geval was.

De hoorzitting in de Kamercommissie is er gekomen nadat bekend is geraakt dat er een gerechtelijk onderzoek loopt tegen Mechels N-VA-gemeenteraadslid Melikan Kucam. Kucam zou veel geld hebben gevraagd aan oosterse christenen in ruil voor het regelen van een humanitair visum. Ook het VRT-magazine "Pano" onthulde dat. Toenmalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) en zijn kabinet wordt strafrechtelijk niets ten laste gelegd, maar meerderheid en oppositie wijzen wel op de politieke verantwoordelijkheid van Francken, met name voor het werken met tussenpersonen die namenlijsten opstelden, zoals Kucam.

Vandaag stond een eerste hoorzitting gepland, waarbij verschillende administratieve diensten aan bod kwamen. Als eerste nam Freddy Roosemont, directeur-generaal van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) het woord. Hij stelde dat het niet zo ongebruikelijk is dat er met namenlijsten wordt gewerkt voor humanitaire visa. Wat betreft het Syrische conflict gebeurde de eerste reddingsoperatie in 2015. Toen werden 244 christenen uit Aleppo gered. "En we zijn met dat soort reddingsoperaties blijven verdergaan. Dat was een procedure die tot voor de recente heisa op weinig tot geen weerstand botste", aldus Roosemont.

"Het kabinet van de staatssecretaris stuurde een personenlijst naar de Dienst Vreemdelingenzaken, met de instructie om de Veiligheid van de Staat en het OCAD te contacteren voor een veiligheidsscreening van de mensen die konden overkomen. Daar is op geen enkel ogenblik een negatief advies uitgekomen. Wij stuurden het resultaat naar het kabinet, waarop het kabinet de selectie bevestigde", legde de directeur van DVZ uit. "Maar wie op de lijst kwam en hoe die lijst werd samengesteld, is een vraag die ik niet kan beantwoorden. U moet maar aan de ex-staatssecretaris zelf vragen om uit te leggen hoe de zaken werden gemotiveerd."

Myria: "Mogelijk ongelijke behandeling"

Het federaal migratiecentrum Myria weet ook niet hoe men op de lijst kon belanden en spreekt zelfs over een mogelijk "ongelijke behandeling" in vergelijking met mensen die de - strenge -  procedure moeten doorlopen van uitgebreide gezinshereniging.

"Enerzijds zijn er mensen die hun familieleden op lijsten konden zetten en eens die mensen op lijsten stonden, was er een akkoord van het kabinet. Terwijl in andere situaties mensen op eigen initiatief een aanvraag indienden bij de ambassade en zo in de procedure terechtkwamen waar een inhoudelijke beoordeling volgt door de Dienst Vreemdelingenzaken, wat bekendstaat als een complexe, lange en onzekere procedure."

Voor Myria is het "an sich" niet problematisch dat familieleden op die manier betrokken worden bij reddingsoperaties. "Maar als dat het geval is, moet dat verschil in aanpak volgens ons wel duidelijk omkaderd en gecommuniceerd worden."

Francken: "Geen voorkeursbehandeling"

Theo Francken zelf zal later nog worden gehoord tijdens een andere hoorzitting, maar hij was vandaag wel al aanwezig in de Kamercommissie. Hij blijft erbij dat er geen sprake was van een voorkeursbehandeling. "Iedereen is op dezelfde manier behandeld, zoals het altijd gebeurd is. Er is een selectie en screening gebeurd. Dat is correct gelopen en het is duidelijk dat er geen aparte lijst was of speciale behandeling."

Francken baseert zich daarvoor op wat Freddy Roosemont van de Dienst Vreemdelingenzaken heeft gezegd tijdens de hoorzitting. Met name dat "alle asielzoekers, of ze nu met machtiging zijn binnengekomen of spontaan, op dezelfde manier en volgens dezelfde procedures worden behandeld". Iets wat ook Dirk Van den Bulck, de commissaris-generaal voor de Vluchtelingen en Staatlozen bevestigde.

"Maar dat gaat over de asielprocedure eens die mensen hier zijn", reageerde Kamerlid Nahima Lanjri van meerderheidspartij CD&V. "Dat is de vraag niet. Het gaat erover wie er naar België mag komen. Gebeurt dat willekeurig of zijn er bepaalde regels? Daar klagen wij aan dat er politiek cliëntelisme is gebeurd. "Er is de DVZ-weg, die moeilijk en omslachtig is, en er is de kabinetsweg, die een short cut is en blijk geeft van een voorkeursbehandeling."

Er is de moeilijke weg via de Dienst Vreemdelingenzaken. En er is de kabinetsweg, een short cut die blijk geeft van een voorkeursbehandeling

Nahima Lanjri, CD&V-Kamerlid

Ging het om kwetsbare mensen?

Ook Wouter De Vriendt van oppositiepartij Groen was scherp. "De schande van het systeem-Francken is dat we niet weten of dit ging om kwetsbare mensen. Of ging het misschien gewoon om mensen die het geld hadden om te betalen voor zo'n humanitair visum?"

Roosemont van de Dienst Vreemdelingenzaken liet verstaan: "Als de bevoegde staatssecretaris zegt om voor de mensen op de lijsten een machtiging tot verblijf te geven, dan doen we dat. Of die nu kwetsbaar zijn of niet. Dat is de beslissing van de bevoegde staatssecretaris, niet van DVZ."

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen ...