Crimineel veroordeeld voor verkrachting wordt vrijgelaten nadat uitwijzing is mislukt: hoe kan dat?

M.B., veroordeeld voor diefstallen, opzettelijke slagen en verwondingen, bedreigingen en inbreuken op de drugwetgeving, is vorige week vrijgelaten. De man zat 17 jaar in de cel en er loopt nog een beroepsprocedure in een verkrachtingszaak. Hij heeft geen geldige verblijfspapieren meer en België wil hem dan ook uitwijzen naar Marokko, maar de Marokkaanse autoriteiten weigeren. 

Vorige week dinsdag werd M.B. vrijgelaten uit het gesloten centrum Caricole in Steenokkerzeel. Sinds 1999 werd hij verschillende keren veroordeeld, onder andere voor diefstallen, opzettelijke slagen en verwondingen, bedreigingen en inbreuken op de drugwetgeving. B. werd daarnaast nog in eerste aanleg veroordeeld tot drie jaar cel voor verkrachting. De man ontkent dat het om verkrachting gaat en tekende beroep aan. Omdat hij zijn straf heeft uitgezeten en hij voor de maximumtermijn van acht maanden administratief is aangehouden, werd hij vorige week vrijgelaten. 

B. heeft geen geldige verblijfspapieren meer. Die heeft voormalig staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) ingetrokken. België wilde de man op het moment van zijn vrijlating uitwijzen. “Er was zelfs al een zitje op het vliegtuig richting Casablanca gereserveerd. Datum: 22 januari”, vertelt zijn advocaat Bart Vosters. B. gaf zelf aan dat hij "vrijwillig wil terugkeren", zegt Vosters, maar de Marokkaanse autoriteiten weigerden om hem terug te nemen. 

Er was zelfs al een zitje op het vliegtuig richting Casablanca gereserveerd

Advocaat van M.B., Bart Vosters

Er volgden gesprekken met de Marokkaanse ambassadeur en viceconsuls op het kabinet van minister van Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD). Buitenlandse Zaken probeerde diplomatiek te bemiddelen, maar zonder resultaat. Het probleem is officieel dat er niet genoeg gegevens over B. zijn uitgewisseld. Zo heeft Marokko nog geen vingerafdrukken van de man ontvangen en daarom leveren ze geen doorlaatbewijs.

De man kreeg een bevel om het grondgebied binnen de vijftien dagen te verlaten, maar is nu al zeven dagen op vrije voeten. Waar hij zich bevindt, is niet duidelijk, al is hij volgens zijn advocaat in het land. Politie en inlichtingendiensten zijn op de hoogte gebracht. Verder is het nu wachten op de volgende stap: ofwel een reactie op zijn bevel om het grondgebied te verlaten, ofwel het proces in beroep. 

Lees verder onder de foto. 

Ook Samira B., de zus van M.B., is een bekende bij het gerecht. Het hof van assisen in Antwerpen veroordeelde haar tot 27 jaar cel omdat ze betrokken was bij de moord op haar ex-vriend.

"Terugkeerakkoord is niet sluitend"

Meteen volgt de politieke discussie. Voormalig staatssecretaris Francken wijst naar zijn opvolgster Maggie De Block (Open VLD). “Ik heb deze zware crimineel van Marokkaanse afkomst zijn verblijf ingetrokken. Deze regering slaagt er niet in hem te repatriëren. Laat maar lopen”, schrijft hij op Twitter. N-VA-voorzitter Bart De Wever noemt de vrijlating “onbegrijpelijk”: “Ik hoop dat minister De Block nu ook de focus op het uitwijzen van zulke illegale criminelen behoudt.” Ook bij Vlaams Belang klinkt kritiek: Het is niet omdat illegaal verblijf geen prioriteit is bij de parketten dat het niet strafbaar is. Deze man hoort thuis in een gesloten centrum, niet op straat”, vindt Kamerlid Barbara Pas. 

Lees verder onder de tweet. 

Ik hoop dat minister De Block nu ook de focus op het uitwijzen van zulke illegale criminelen behoudt

N-VA-voorzitter Bart De Wever

Volgens minister De Block ligt het probleem dan weer bij het terugkeerakkoord dat haar voorganger (Francken) in 2016 met Marokko heeft gesloten. “We willen dat er sluitende internationale terugkeerakkoorden worden gesloten”, zegt de minister. Ze verwijst daarmee naar het migratiepact, dat N-VA niet wilde goedkeuren en waarom de partij uit de regering stapte. “Die terugkeerakkoorden zijn nu te beperkt”, zegt De Block, “en gaan enkel over informatie-uitwisseling. Ze zijn helemaal niet bindend.” In het algemeen slaagt zo'n terugkeer voor illegale criminelen maar in twee op de drie gevallen, zegt het kabinet. 

Die terugkeerakkoorden zijn nu te beperkt en gaan enkel over informatie-uitwisseling. Ze zijn helemaal niet bindend

Minister van Asiel en Migratie Maggie De Block (Open VLD)

Specifiek voor Marokko gaat het akkoord inderdaad enkel over “technische aspecten”. Dat blijkt uit een antwoord van Francken op een parlementaire vraag van Barbara Pas (Vlaams Belang) in 2017. Het gaat enkel om "de identificatie van personen met onregelmatig verblijf op Belgisch grondgebied" (informatie-uitwisseling), antwoordde Francken toen.

Over terugkeer legt het akkoord niets bindend vast, "omdat dit op Europees niveau wordt onderhandeld. België moest zijn akkoord beperken tot de technische aspecten", aldus Francken zelf. Voor criminelen die een terroristische bedreiging vormen, wilden Francken en N-VA-vicepremier Jambon daarnaast een werkgroep in het leven roepen. Begin mei 2018 gingen Francken en Jambon daarvoor nog op bezoek bij de Marokkaanse minister van Binnenlandse Zaken Laftit. Tot op vandaag zijn de Marokkaanse autoriteiten daar niet op ingegaan. 

Het hof van beroep in Antwerpen moet zich nog uitspreken in een verkrachtingszaak rond M.B.