Video player inladen ...

Nieuw hoofdstuk in brexit-saga: de strijd tussen parlement en regering-May

Wie wint er het potje armworstelen vanmiddag in de debatten over de brexit: de Britse regering-May of de verschillende parlementsleden met hun verschillende amendementen? Wat zijn de mogelijke gevolgen? We blikken vooruit. 

Zeggen dat dit opnieuw een "historische" dag wordt in de brexit-saga, zou ongeloofwaardig overkomen. Maar toch staat er vandaag heel wat op het spel in het Britse parlement. Nadat de parlementsleden op 15 januari het brexit-akkoord van de regering-May massaal hadden afgekeurd, dienen ze vandaag een hele reeks amendementen in over hoe zij het vervolg van de brexit zien. Ze kunnen dat doen op basis van een "neutrale motie", die de Britse premier Theresa May na haar nederlaag had ingediend. De vraag is vandaag wie het brexit-laken naar zich toe trekt, het parlement of de regering? 

De amendementen komen uit verschillende politieke fracties, lopen soms over de fracties heen en er zijn zelfs een paar voorstellen bij van "remainers" en "leavers" samen. 

AFP or licensors

Andere backstop of geen backstop

Een deel van de amendementen komt van parlementsleden die sceptisch zijn over de zogenoemde "backstop", het vangnet dat garandeert dat er na de brexit geen grenscontroles worden heringevoerd tussen Noord-Ierland en de Ierse Republiek. Verschillende parlementsleden uit die hoek eisen dat de backstop wordt afgeschaft of aangepast. 

De Britse regering zou zelf het meest achter een voorstel staan van conservatief parlementslid Graham Brady. Die wil de "backstop" vervangen door  "alternatieve regelingen" om grenscontroles te vermijden. Op die voorwaarde - met wat gemorrel aan de backstop dus - zou hij dan wel bereid zijn om het oorspronkelijke voorstel van premier May te steunen.

Dit amendement ziet premier May wel zitten, want het zou een strohalm zijn om haar plan mét een paar aanpassingen opnieuw in Brussel te gaan verdedigen, ook al weet ze nu al dat Europa niets zal willen toegeven. Maar veel kans op slagen is er niet, want de eurosceptische Tory's hebben al laten verstaan dat zij niet voor dit amendement zullen stemmen. 

AFP or licensors

Tegen de "no deal"

Een aantal parlementsleden wil de "no deal"-optie uitsluiten, een uitstap zonder akkoord met de Europese Unie. Labourleider Jeremy Corbyn koppelt die verwerping aan een stemming over twee alternatieven: de douane-unie behouden of een tweede referendum houden. Die laatste optie wordt ook verdedigd in een amendement van de liberale oppositiepartij de Liberal Democrats. 

Een amendement van Labour-parlementslid Yvette Cooper zou de beste kans op slagen hebben. Ook Cooper wil dat er een verbod komt op een "no deal", maar voor haar zou het alleen uitstel van de brexit tot eind dit jaar betekenen.

Ze wil dat het parlement een wet goedkeurt die de regering dwingt om de brexit uit te stellen tot 31 december ten laatste, als de regering het parlement niet kan overtuigen met een goed voorstel voor eind februari. Maar daar moeten dan alle 27 Europese lidstaten wel mee instemmen. De Europese Unie staat achter een uitstel tot in juni bijvoorbeeld, maar niet langer dan dat, want anders zouden de Britten kunnen deelnemen aan de Europese verkiezingen in mei. Dat baart nog meer kopzorgen. 

Plannen voor een brexit zonder deal

Deze middag debatteren de parlementsleden over de amendementen die de Speaker of the House John Bercow, heeft geselecteerd. Premier May opent het debat, wellicht om harde brexiteers over de streep te krijgen. Rond 20 uur onze tijd zou de stemming over de amendementen beginnen. 

Sommige Conservatieve partijleden dringen erop aan dat premier May zélf met een amendement zou komen en klaarheid zou scheppen. En er zijn plannen uitgelekt van een groep Conservatieve parlementsleden, zowel vroegere remainers als harde brexiteers, over wat er zou moeten gebeuren  als er geen uitstapakkoord wordt gesloten. 

Onze reporter Ivan Ollevier is in Londen, herbekijk hieronder zijn reportage in Het Journaal:

Video player inladen ...