AP

Facebook betaalt kinderen die zich met clandestiene app bewust laten bespioneren

Facebook betaalt gebruikers, onder wie tieners, om een clandestiene app te installeren waarmee ze zowat al hun gegevens prijsgeven. Wie de app installeert, krijgt tot 20 dollar per maand en geeft Facebook de toestemming om al z’n internetverkeer af te tappen. Dat heeft technologiewebsite Techcrunch aan het licht gebracht. Facebook geeft deze praktijken toe. Apple heeft de betrokken app intussen geblokkeerd. Op Android-toestellen is de app nog wel beschikbaar. 

Sinds 2016 betaalt Facebook gebruikers om de app Facebook Research op hun smartphone te zetten. Facebookers tussen de 13 en 35 jaar oud worden via advertenties geronseld om de app te installeren.

Voor de gebruikers was het tot nu toe niet duidelijk dat Facebook de data verzamelde, want de advertenties worden geplaatst door marktonderzoeksbureaus als Popular, BetaBound en uTest, niet door Facebook zelf.

Data delen

Wie ingaat op de oproep, krijgt een reeks instructies om de app te installeren. Voor de installatie moeten gebruikers toestemming geven om de app toegang te geven tot zowat hun volledige internetverkeer, zelfs als die data versleuteld zijn.

Ook kan de app in de achtergrond voortdurend in de gaten houden hoe de gebruiker zijn smartphone gebruikt: welke apps gebruikt hij, wanneer, hoe vaak, waar… ? Kortom: in ruil voor maximaal 20 dollar per maand geven gebruikers zowat hun hele privacy prijs. Omdat een minderjarige deze toestemming niet mag geven, wordt aan 13- tot 18-jarigen de toestemming van hun ouders gevraagd.

De 20 dollar beloning wordt uitbetaald in elektronische geschenkkaarten. Wie een vriend kan overtuigen om de app ook te installeren, krijgt 20 dollar extra. Hoeveel gebruikers al hebben deelgenomen aan het “onderzoeksprogramma” dat binnen Facebook bekendstaat als Project Atlas is niet geweten. In een reactie aan Techcrunch zegt Facebook alleen dat 5 procent van de gebruikers van Facebook Research tieners zijn.

Reactie

Facebook heeft aan Techcrunch bevestigd dat het achter het “onderzoeksprogramma” zit en dat de iOS-app wordt stopgezet. Voor Android blijft de app beschikbaar. “Zoals vele bedrijven willen we mensen uitnodigen om deel te nemen aan onderzoek dat ons helpt om ons dingen te tonen die we beter kunnen doen”, zegt een woordvoerder. Die zegt ook dat het de gebruikers voldoende informeert en dat het bedrijf de verzamelde informatie niet met anderen deelt.

Zoals vele bedrijven willen we mensen uitnodigen om deel te nemen aan onderzoek dat ons helpt om ons dingen te tonen die we beter kunnen doen.

Een woordvoerder van Facebook

Voor Facebook is het razend interessant dat gebruikers veel gegevens met hen delen. In het verleden, door een soortgelijke app te gebruiken, heeft Facebook bijvoorbeeld gezien dat gebruikers ruim twee keer zoveel berichten verstuurden via WhatsApp als via Facebook Messenger. Het duurde dan ook niet lang tot Facebook het populaire WhatsApp kocht.

Je hebt niet veel verbeelding nodig om te bedenken wat Facebook met informatie over andere concurrenten kan doen, zoals YouTube en Snapchat. Het bedrijf is immers heel erg geïnteresseerd in de online handel en wandel van tieners die Facebook deels de rug hebben toegekeerd. Op die manier kan Facebook populaire apps overkopen of hun functies in hun eigen apps verwerken.

Clandestien

Zoals hierboven al werd aangehaald is het niet de eerste keer dat Facebook een app inzet om gebruikers uitvoerig in de gaten te houden. Ruim 5 jaar geleden kocht Facebook het Israëlische Onavo op. De app was bedoeld om via een zogenoemde VPN de internetverbinding van gebruikers te beveiligen. Toen echter aan het licht kwam dat de app ook gebruikt werd om gebruikersdata te verzamelen, vroeg Apple aan Facebook om de app uit de Apple Store te verwijderen, wat het ook deed.

Facebook Research, de app die nu in opspraak is gekomen, stond niet eens in de app-store van Apple, waardoor de app ook niet door Apple verboden kon worden. Facebook omzeilde de app-store met een handig trucje: het liet de gebruikers de app installeren op de manier waarop app-bouwers en hun collega’s op hun telefoon zetten voor testdoeleinden. De app kon rechtstreeks van de servers van Facebook worden gedownload.

Omdat gebruikers betalen voor een test-app indruist tegen de voorwaarden van de app-store, heeft Apple nu een zware sanctie opgelegd aan Facebook: alle test-apps van Facebook en apps die het bedrijf intern gebruikt, zijn stilgelegd. Dat meldt technologiesite The Verge. Die sanctie heeft grote gevolgen, want nu kan Facebook geen nieuwe versies van apps meer testen op iOS-toestellen.