Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved.

Amerikaanse president Trump tweet zijn wensen voor werkelijkheid: wat klopt ervan?

IS is bijna verslagen, de kans dat Noord-Korea zijn kernwapens opgeeft, is behoorlijk groot. Vrede in Afghanistan is mogelijk en president Maduro in Venezuela begint te plooien voor de Amerikaanse druk. De Amerikaanse president Donald Trump toont zich op Twitter bijzonder optimistisch over al die dossiers. Feiten en inlichtingen­diensten steunen die rooskleurige visie niet altijd. 

analyse
Bert De Vroey
Journalist buitenland bij VRT NWS.

IS in Syrië en Irak

Een eerste dossier waarin Trump vooruitgang blijft zien, is de strijd tegen terreurgroep IS in Syrië en Irak. Niet voor het eerst eist de president daarvoor alle krediet op, want die vooruitgang kwam er "sinds hij president werd". Het klopt dat de terreurgroep de voorbije jaren steeds verder in het nauw is gedreven, al was die operatie (een samenwerking van een internationale landencoalitie met Koerdische milities op de grond) ook onder de vorige Amerikaanse president Barack Obama al aan de gang. 

Opmerkelijker is dat Trump het heeft over de vooruitgang tegen IS "in het bijzonder in de laatste vijf weken". Die visie spoort niet goed met de recente berichten over hernieuwde aanslagen en aanvallen door IS in het noorden van Syrië. Zo kwamen er op 16 januari bij een bomaanslag in de stad Manbij nog vier Amerikanen om het leven (twee militairen en twee burgers die voor defensie werkten). Die aanslag werd opgeëist door IS. Een week later volgde een aanval door een zelfmoordterrorist op een gezamenlijke Amerikaans-Koerdische patrouille. Daarbij raakten twee Amerikaanse militairen gewond.

Volgens analisten controleert IS inderdaad nog nauwelijks grondgebied, in die zin is het "kalifaat" zo goed als verslagen. Maar de beweging is nog altijd actief als terroristische organisatie en zou nog op duizenden gewapende strijders kunnen rekenen.

Het optimisme van Trump lijkt daarom een tikkeltje voorbarig. Toch concludeerde de president in december, na een telefoongesprek met zijn Turkse collega Recep Tayyip Erdogan, dat de strijd zo goed als gestreden was en dat de 2.000 Amerikaanse militairen naar huis kunnen komen. Met zijn tweet van vanmorgen geeft hij aan dat hij niet op die beslissing wil terugkomen.

(Lees voort onder de foto.)

Copyright 2018 The Associated Press. All rights reserved

Noord-Korea

Een tweede domein waarop de president er duidelijk de moed in houdt, is Noord-Korea. "Geen tests meer, we krijgen stoffelijke resten terug, gijzelaars teruggestuurd. Een behoorlijke kans op denuclearisatie", tweette hij. Ook die bewering is opmerkelijk, omdat ze in schril contrast staat met het getuigenis van Dan Coats, de coördinator van de 17 Amerikaanse inlichtingendiensten, gisteren pas in de Senaat.

Volgens Coats is het inderdaad bemoedigend dat Noord-Korea al meer dan een jaar geen nucleaire proeven meer heeft gehouden. Toch hebben de inlichtingendiensten "activiteiten" geobserveerd die "inconsistent zijn met volledige denuclearisatie". De inschatting van de inlichtingendiensten is zelfs dat de Noord-Koreaanse leiders hun kernwapens en productiecapaciteit zullen willen behouden, omdat ze dat als cruciaal beschouwen voor het overleven van het regime.

Ook op dit punt is Trumps wens de vader van zijn gedachte. De president gaat er prat op dat hij de hoog opgelopen spanningen met Kim Jung-un heeft weten te bedaren, een pluim die hij (opnieuw) graag op zijn eigen hoed steekt. Of er nu op het terrein en in de feiten vooruitgang is of niet, Trump blijft die blijde boodschap graag verkondigen. Toegeven dat het anders is, zou neerkomen op toegeven dat zijn strategie faalt of tenminste een beetje hapert.

Mislukken is geen optie

Voortsurfend op zijn ochtendlijke Twitter-elan stelde de president zijn volgers ook nog gerust over Afghanistan, waar er nu sprake is van vredesgesprekken met de taliban. "De onderhandelingen verlopen goed. .../... We zullen zien of de gesprekken succesvol zullen zijn?" Ook hier ligt een aangekondigd besluit aan de basis van het (zij het getemperd) optimisme. Trump wil de Amerikaanse troepen ook uit Afghanistan terugroepen, daarvoor heeft hij vrede nodig  - of tenminste een schijn daarvan.

Ten slotte claimt de president ook de eerste signalen uit Venezuela, als zou president Nicolas Maduro bereid zijn tot overleg met de oppositie, als een Amerikaanse overwinning. "Maduro bereid om te onderhandelen met oppositie in Venezuela na Amerikaanse sancties en het afsnijden van de olie-inkomsten."

Telkens is de logica en psycho-logica van de tweets dezelfde. De rooskleurige voorstelling van zaken dient ter ondersteuning van de eigen politieke en ideologische agenda en van het eigen imago. Trump heeft gezworen dat Amerika niet langer zou opdraaien voor het handhaven van vrede en rust in verre buitenlanden, wanneer daar geen aantoonbare Amerikaanse belangen te verdedigen zijn. En Trump is geobsedeerd door succes; zelfs een klein beetje mislukken is geen optie. 

Spinnen is niets nieuws in de politiek, ook niet in de internationale arena. Toch lijkt de afstand tussen feiten en presentatie onder Trump - en in het tijdperk-Trump- veel grotere vormen aan te nemen. Als die foutieve en ideologisch gemotiveerde voorstellingen op hun beurt de basis gaan vormen van de gevolgde strategie, kan dat gevaarlijke effecten sorteren. Niet voor niets heeft Jim Mattis zijn ontslag ingediend als minister van Defensie, toen Trump hem vertelde dat IS verslagen was en de troepen daarom zouden terugkeren.