Wie produceert en verkoopt al die festivalrommel? Niet de jongeren

Als jongeren zo begaan zijn met het klimaat, waarom blijft er dan zo'n massa afval achter op het terrein van Rock Werchter of Pukkelpop? Je hoort het wel vaker dezer dagen. Maar volgens festivalorganisator Jeroen Vereecke is het geen eerlijke redenering en gaat het voorbij aan de dieperliggende oorzaken van het afvalprobleem.

opinie
Filip Claessens
Jeroen Vereecke
Jeroen Vereecke is organisator van Boomtown Festival in Gent, en oprichter van de Leiding CVBA, een sociale onderneming die de drankvoorziening op evenementen wil verduurzamen.

Foto’s van festivalcampings vol afval werden de voorbije weken gretig gebruikt om de "klimaatspijbelaars" aan te vallen. Het is een voorbeeld van een veelgebruikte strategie. Jongeren die zelf veel vliegen, dure smartphones kopen en festivalcampings omtoveren in een vuilnisbelt, moeten hun mond houden over het klimaat. Deze redenering is intellectueel oneerlijk, en gaat voorbij aan de onderliggende oorzaken.

Is het goed te keuren dat festivalgangers hun tent zomaar achterlaten en hun plastic flesje en blik niet in de vuilnisbak gooien? Uiteraard niet. Maar veel belangrijker is de vraag: wie produceert en verkoopt al die rommel?

Laat ons even inzoomen op de drankverpakkingen. In België worden jaarlijks meer dan 2,5 miljard wegwerpverpakkingen voor drank op de markt gebracht*. Wij Belgen gooien dus elk uur meer dan 100.000 plastic flessen en blikjes weg. Verpakkingen die we vaak slechts enkele minuten gebruiken. En wie denkt aan recyclage als oplossing, is er aan voor de moeite: minstens een derde van de drankverpakkingen komt zelfs nooit in de pmd-zak terecht, en recyclage is meestal “downcycling” (er worden m.a.w. geen nieuwe flessen of bekers van gemaakt). Vroeg of laat zit ons milieu dus opgescheept met al dat blik en plastic.

Er zijn oplossingen

Waarom kiezen we dan massaal voor wegwerp­verpakkingen? Bij festivals en events is dit een duidelijke keuze van de drankproducenten: kleine plastic flesjes en wegwerpbekers bedrukt met hun logo zorgen voor zichtbaarheid en meer winst. Meer zelfs, grote drankmerken betalen voor hun aanwezigheid door middel van sponsordeals: in ruil voor dikwijls noodzakelijke cash en logistieke ondersteuning worden organisatoren vaak verplicht wegwerpverpakkingen te gebruiken. De financiële situatie van de gemiddelde festivalorganisator laat vaak niet toe een andere keuze af te dwingen. En de festivalbezoeker krijgt dus willens nillens wegwerp in de handen gestopt. Ook in de supermarkt en via drankautomaten promoten de producenten steevast wegwerpverpakkingen.

In ruil voor dikwijls noodzakelijke cash en logistieke ondersteuning worden organisatoren vaak verplicht wegwerpverpakkingen te gebruiken

Terug naar onze klimaatjongeren. Dat zij hun afval niet in de vuilbak gooien is niet netjes. Maar zelfs als ze dit wel zouden doen, blijven wegwerpverpakkingen een serieus probleem. Wie gaat met de winst lopen? De producenten. Wie betaalt de prijs? Het milieu, de overheid en de burgers.

Nochtans zijn de oplossingen voorhanden. Festivals als Paradise City of Ieperfest, maar ook het grotere Best Kept Secret, bewijzen dat je ook kan feesten zonder al die wegwerprommel. Met herbruikbare bekers, frisdrank op basis van kraanwater, een duurzaam cateringaanbod en campings waar je een degelijke tent kan huren, wordt gekozen voor afval voorkomen in plaats van recyclage. De overheid dient met regelgeving de producenten aan te zetten tot duurzamere keuzes, en kan organisatoren die kiezen voor afvalvoorkoming, belonen. En de producenten hoeven daar uiteraard niet op te wachten om zelf hun verantwoordelijkheid te nemen. Wie rommel verkoopt en laat verkopen, krijgt rommel terug. Wie duurzame oplossingen aanbiedt en faciliteert, krijgt duurzaam gedrag in ruil. Ook van klimaatspijbelaars.

Wie rommel verkoopt, krijgt rommel terug. Wie duurzame oplossingen aanbiedt en faciliteert, krijgt duurzaam gedrag in ruil

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.