Nahua die geïnfecteerd zijn met de pokken. Fol.54 van Book XII van Codex Florentinus, een 16e-eeuws compendium over de geschiedenis van de Azteken en Nahua, door Fray Bernardino de Sahagún.

Kolonisatie van de Amerika's in 15e en 16e eeuw kostte zoveel levens dat het klimaat afkoelde

De kolonisatie van de Amerika's op het einde van de 15e eeuw kostte aan zoveel mensen het leven dat ze ook het wereldwijde klimaat beïnvloedde. Een enorme oppervlakte aan landbouwgrond werd niet meer bewerkt, en werd opnieuw bos. Daardoor werd er veel CO2 aan de atmosfeer onttrokken, en dat veroorzaakte een merkbare afkoeling van het klimaat, zo staat in een nieuwe studie. 

Het Britse onderzoek wilde in de eerste plaats een beeld schetsen van de mate waarin de Amerika's veranderden na de "ontdekking" van het continent door Columbus in 1492.

Daarvoor maakten ze een zo nauwkeurig mogelijke schatting van de bevolking van de Amerika's voor de kolonisatie, van het landgebruik door die bevolking - intensief of extensief -, van de terugval in de bevolking na het contact met de blanken, en van veranderingen in het gebruik van het land na het contact met de blanken op basis van paleo-ecologische aanwijzingen.

De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat in de eeuw die volgde op de "ontdekking" door Colombus, de bevolking in de Amerika's pijlsnel en zeer erg daalde: van een geschatte 60 miljoen tot amper 6 miljoen.

Dat kwam voornamelijk door oorlog, hongersnood en epidemies van ziektes als pokken, mazelen, griep en cholera, die in Amerika niet voorkwamen en waar de bevolking dus totaal geen weerstand tegen had. De epidemies waren vooral erg dodelijk voor kinderen, en hadden dus ook een grote invloed op de volgende generatie. 

Cristóbal de Olid, een van Hernando Cortez zijn trouwe luitenants, valt in 1522 de staat Jalisco binnen in het huidige Mexico, samen met troepen van de Tlaxcalan. Onbekende Azteekse schrijvers, voor 1560; facsimile uit 1890.

Verlaten landbouwgrond

De sterfte onder de inheemse bevolking was zo massaal dat ze het wereldwijde klimaat beïnvloed heeft, zo denken de wetenschappers. Een enorme oppervlakte aan landbouwgrond - ter grootte van Frankrijk - bleef onbewerkt, waardoor de natuur er zich kon herstellen. Het bos dat op de landbouwgrond ging groeien, haalde grote hoeveelheden van het broeikasgas CO2 uit de atmosfeer en sloeg die op.

“De massale sterfte van de inheemse bevolking leidde ertoe dat grote gebieden werden verlaten”, zo zei auteur van de studie Alexander Koch aan het persbureau IPS. “De opname van koolstof uit de atmosfeer die daarop volgde, deed zowel de concentratie van atmosferische CO2 als de oppervlaktetemperatuur dalen.” Koch is een geograaf aan het University College London dat de nieuwe studie heeft uitgevoerd.

De wetenschappers schatten dat de gemiddelde CO2-concentratie in de atmosfeer met 7 tot 10 ppm (deeltjes per miljoen) daalde in de late 15e eeuw en de 16e eeuw. “Er is een duidelijke extra afkoeling te zien tussen de jaren 1500 en 1600, die de “kleine ijstijd” wordt genoemd”, zei medeauteur Mark Maslin. “Het is interessant om vast te stellen dat natuurlijke processen tot een gematigde afkoeling leiden, maar dat de volledige afkoeling enkel verklaard kan worden door de daling in CO2 die verband houdt met de genocide.”

De studie van het University College London is gepubliceerd in Quaternary Science Reviews.

Hernán Cortes vecht zich in 1520 een weg terug naar de hoofdstad van de Azteken Tenochtitlan, waarbij heerser Montezuma II gedood wordt. Schilderij van Emanuel Leutze, 1848