NAVO zal de 70e verjaardag vieren in Londen en niet in de "geboorteplaats" Washington

In december van dit jaar zullen de staatshoofden en regeringsleiders van de NAVO de 70e verjaardag van de alliantie vieren met een speciale top in Londen en niet in Washington, waar het NAVO-verdrag getekend is. Dat is mogelijk een gevolg van de nogal weinig enthousiaste houding van VS-president Donald Trump tegenover de NAVO.

"De top in Londen is een kans voor de geallieerde staatshoofden en regeringsleiders om de huidige en toekomstige bedreigingen in kaart te brengen en erover te waken dat de NAVO de veiligheid kan blijven verzekeren van bijna een miljard mensen", zo kondigde NAVO-secretaris-generaal Jens Stoltenberg de top aan.

Dit jaar viert de alliantie de ondertekening van het Verdrag van Washington in april 1949 waardoor de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) werd opgericht. Opmerkelijk: de herdenkingstop zal dus plaatsvinden in de Britse hoofdstad Londen en niet in Washington DC, waar het verdrag ondertekend werd.

Stoltenberg gaf geen uitleg waarom dat zo is, maar tussen de lijnen is veel duidelijk. Vrijwel zeker heeft dat te maken met het gebrek aan enthousiasme van de Amerikaanse president Donald Trump voor de NAVO. Trump verwijt de andere lidstaten dat die in verhouding tot de VS te weinig bijdragen voor defensie en had er zelfs mee gedreigd om uit te alliantie te stappen.

Zo ver komt het niet, maar Trump heeft de andere lidstaten wel onder druk gezet om hun uitgaven voor defensie op te trekken. In zijn "State of the Union" voor het Amerikaanse Congres herhaalde VS-president Trump vannacht dat de andere lidstaten nu meer dan 100 miljard dollar extra willen investeren in defensie. Dat is eerder beaamd door NAVO-topman Stoltenberg, maar daarbij moet wel worden gezegd dat eerder ook de presidenten George W. Bush en Barack Obama hun bondgenoten zo ver kregen om meer te betalen.

Waarom Londen, speelt brexit mee?

Los van de centenkwestie heeft Trump eerder al vragen gesteld bij het nut van de NAVO en wellicht speelt dat mee om de viering van de alliantie elders te houden. Waarom dan Londen?

Het Verenigd Koninkrijk is een ander groot Engelstalig land in de NAVO met een stevig professioneel leger en kernwapens, uitgerust met vliegdek­schepen (foto bovenaan: nieuwe Queen Elizabeth II), onderzeeërs en langeafstandsraketten. Bovendien is het VK een van de lidstaten die wel de beoogde drempel van twee procent van het bruto binnenlands product aan defensie besteedt.

De echte reden is echter wellicht dat de NAVO met de keuze voor Londen wil aantonen dat de Britten politiek en militair ook na een brexit lid blijven van de alliantie en van de westerse verdediging. Dat is een signaal naar Rusland, maar ook naar anderen zoals China, Iran of IS.

VS-minister van Buitenlandse Zaken Dean Acheson tekent het NAVO-verdrag onder het toeziend oog van president Harry Truman. AP1949