Peter Schouten/Australian Geographic

Wanneer leerde de kangoeroe "hoppen"?

Wetenschappers buigen zich al lang over de vraag wanneer kangoeroes voor het eerst leerden springen. Onderzoek lijkt erop te wijzen dat dat 20 miljoen jaar geleden al gebeurde, 10 miljoen jaar eerder dan tot nu toe werd aangenomen. "Hun anatomie kan zich heel snel aanpassen aan een veranderende leefomgeving, wat de sleutel voor hun succes is", zegt paleontoloog Benjamin Kear.

Kangoeroes staan bekend om hun sprongkracht. Die danken ze aan hun lange en gespierde achterpoten, die bovendien een speciale vorm hebben. Dat maakt hen in staat om meters ver, hoog en snel te springen. Zo kunnen ze in korte tijd grote afstanden afleggen, wat hen in de droge Australische vlaktes goed van pas komt. Typisch is de synchrone manier van springen: kangoeroes springen op hun twee achterpoten tegelijk. Ze zijn de enige grote zoogdieren die dat soort sprongen gebruiken om zich voort te bewegen.

Copyright 2016 The Associated Press. All rights reserved. This material may not be published, broadcast, rewritten or redistribu

Wetenschappers vragen zich al lang af wanneer kangoeroes zo leerden te "hoppen". Maar dat onderzoek is niet eenvoudig, fossiele restanten van voorouders van kangoeroes zijn erg zeldzaam. Een fossiel skelet van een balbarid, een oude neef van de moderne kangoeroe die zo'n 10 tot 15 miljoen jaar geleden uitstierf, suggereert dat zij zich op vier poten bewogen en niet sprongen. Onderzoekers namen aan dat ze zich al slingerend tussen boomtakken voortbewogen, in een Australië dat toen een vochtiger klimaat had.

Tot nu dachten wetenschappers dat de moderne kangoeroesprong is ontstaan toen het klimaat zowat 10 miljoen jaar geleden drastisch opwarmde en bossen plaatsmaakten voor graslanden. Maar nieuw onderzoek, gepubliceerd in het vakblad Royal Society Open Science, lijkt erop te wijzen dat het verhaal niet zo eenduidig is.

"Extreem aanpasbare lichaamsbouw"

Benjamin Kear, paleontoloog aan de universiteit van Uppsala in Zweden, botste op gefossiliseerde voet-, enkel en dijbenen van een tot nog toe onbekende balbarid-soort. Hij analyseerde de vorm en grootte van de teen- en enkelbeentjes om te ontdekken hoe het dier zich voortbewoog. Toen hij en zijn collega's dat patroon vergeleken met moderne kangoeroes, vonden ze opvallende overeenkomsten.

De nieuw ontdekte balbarid-soort kon zich op verschillende manieren voortbewegen: wandelen en klimmen, maar ook springen. Met andere woorden, ze konden zich op dezelfde manier voortbewegen als de moderne kangoeroesoorten. Als de bevindingen kloppen, zou de beroemde kangoeroesprong 20 miljoen jaar geleden al ontstaan zijn, 10 miljoen jaar eerder dan tot nog toe gedacht.

Benjamin Kear

"De voorouders van de moderne kangoeroes blijken een anatomie te hebben ontwikkeld die zich heel snel kan aanpassen aan een veranderende omgeving", zegt Kear aan The Independent. "De lichaamsbouw is extreem aanpasbaar, en dat is waarschijnlijk de sleutel waarom kangoeroesoorten al 20 miljoen jaar overleven. Het hoppen evolueerde niet samen met de klimaatverandering, ze konden het al en de voorouders-kangoeroes deden er hun voordeel mee toen het klimaat veranderde."

"Kangoeroes zijn extreem succesvol in de manier waarop ze zich aan hun omgeving en verschillende habitats aanpassen. Het is een van de biologisch meest vreemde, maar tegelijk wonderlijke dieren die je kan vinden."