©2005 TopFoto

Albert Finney overleden, Britse rasacteur van grote karakterrollen

In Engeland is acteur Albert Finney overleden. Finney was een typisch Britse karakter-acteur, die vooral schitterde in rollen met psychologische diepgang. Hij was te zien in tientallen films, vanaf 1960. Zijn laatste optreden was in 2012 in een James Bond, "Skyfall". Ook in "The Bourne Ultimatum", "Ocean's Twelve", "Miller's Crossing" van de broers Coen en "Erin Brokovich" speelde hij mee. Zijn mooiste rollen waren die van verbitterde leraar in "The Browning Version" in 1994, en als hopeloze alcoholicus in "Under The Vulcano" van John Huston naar de roman van Malcolm Lowry.  Albert Finney was 82 en overleed na een korte ziekte.  Vijf jaar geleden genas hij van kanker. 

Albert Finney was nooit een Hollywoodster en hij won geen oscars, alleen een pak nominaties. Maar zelfs dan weigerde hij naar de ceremonie te gaan. Voor het gewone productiesysteem was hij te eigenzinnig. In 1963 brak hij door in "Tom Jones". Maar hij voelde zich niet te goed voor acteerwerk in commerciële films, onder meer een paar Bonds en "Bournes", "Scrooge" naar Dickens, Poirot in "Murder on the Orient Express", en Churchill voor de BBC (zie hieronder). Hij kroop in de huid van de paus en van gangsters, van alcoholici en helden.  

Absolute klassebak met karakterkop

Als tiener stond Finney al op de planken in zijn bakermat Salford in de buurt van Manchester. Omdat hij van proletarische afkomst was, had het wat voeten in de aarde voor hij kon studeren aan het conservatorium in Londen. Als 19-jarige was hij het eerst te zien op de televisie.  Vanaf "Tom Jones" van Tony Richardson in 1963 ging het snel en leefde hij bijna onafgebroken op de set. 

Hij bleef zichzelf, had een afkeer van het establishment en weigerde de titel sir Albert. Grote regisseurs, onder meer John Huston en de broers Coen begonnen naar hem te solliciteren. Voor Huston deed hij een rol in de komische musical "Annie" (zie hierboven). Onvergetelijk was hij als onverbeterlijke dramatische zatlap in "Under the Volcano", naar de roman van Malcolm Lowry. De film speelt in Mexico en fileert genadeloos de zelfdestructie van een alcoholicus die alle kansen vergooit en ten onder gaat.   

Advocaat van Julia Roberts

In 2000 speelde hij een oudere zuidelijke advocaat naast Julia Roberts in "Erin Brokovich", over een vrouw die "het systeem" te lijf gaat. Zijn meest typische rol is mogelijk die in "The Browning Version" van Mike Figgs in 1994. Finney kruipt perfect in de huid van een norse en verbitterde leraar literatuur, met een passie voor Shakespeare, die op het einde van zijn mislukte carrière toch een snaar doet trillen bij een gevoelige leerling. 

Albert Finney was 3 keer getrouwd, van 1970 tot 78 met actrice Anouk Aimé. Uit zijn eerste huwelijk eind jaren 50 heeft hij een zoon, en intussen ook kleinkinderen.