Video player inladen ...

VN-werkgroep: "België moet excuses aanbieden voor wreedheden tijdens koloniaal verleden"

Een expertengroep van de Verenigde Naties roept België op om verontschuldigingen aan te bieden voor ons koloniaal verleden en de misdaden die tijdens dat "donkere hoofdstuk" uit de Belgische geschiedenis hebben plaatsgevonden. Dat bleek bij de voorstelling van de tussentijdse bevindingen van de expertengroep, die de voorbije week op fact-finding mission in ons land was.

De groep bestudeert racisme tegenover mensen van Afrikaanse herkomst en trekt daarvoor naar meerdere landen met Afrikaanse gemeenschappen. Ze doen dat in het kader van de "decennie van de mensen van Afrikaanse origine". Nu was dus ook België aan de beurt.

De experten gingen praten met vertegenwoordigers van de verschillende overheden, met niet-gouvernementele organisaties en uiteraard ook met mensen met een Afrikaanse achtergrond. Ze trokken naar Brussel, Antwerpen, Namen, Luik en Charleroi en brachten ook een bezoek aan de gevangenis van Sint-Gillis. Vanmiddag presenteerden ze in Brussel hun voorlopige bevindingen.

Verschil tussen wet en dagelijkse realiteit

Racisme, vreemdelingenhaat en discriminatie zijn een wijdverspreid fenomeen, zegt de werkgroep. Mensen van Afrikaanse origine worden in theorie wel beschermd door een aantal antiracismewetten, maar in de praktijk komt daar weinig van terecht.

Zo hebben ze minder kansen op de arbeidsmarkt, krijgen ze vaak geen woning omdat ze een vreemde naam hebben of een vreemd accent, en ouders zeggen dat hun kinderen sneller naar de bijzondere jeugdzorg of een lagere klas  worden gestuurd op basis van hun afkomst. 

De werkgroep maakt zich ook zorgen over verdoken racisme bij de politie, zeker in het kader van de antiterreurwetgeving. Nog zorgwekkender is de populistische golf die mensen van Afrikaanse origine in karikaturen en vooroordelen discrimineert. 

Excuses

De opvallendste conclusie van de expertengroep is dat het racisme, waarvan mensen met een Afrikaanse herkomst het slachtoffer zijn, terug te voeren zou zijn op het koloniaal verleden. "De wortels van hedendaagse mensenrechtenschendingen liggen in het gebrek aan erkenning van de echte omvang van het geweld en onrechtvaardigheid tijdens de koloniale periode", vinden de experten. Daarom roepen ze de Belgische overheid op om verontschuldigingen aan te bieden "voor de wreedheden" die in die periode zijn begaan.  Enkel zo kan het "donkere hoofdstuk" worden afgesloten. 

Beelden

De experten hebben ook bedenkingen bij de monumenten die zijn opgericht ter ere van koning Leopold II, de man die nochtans een grote rol speelde in de koloniale geschiedenis van Congo. Die beelden kunnen volgens de VN-werkgroep maar beter worden weggehaald, tenzij er de nodige context wordt bij gegeven. Hetzelfde geldt voor de recente heruitgave van het stripalbum "Kuifje in Congo". Dat album zou negatieve stereotypen verspreiden over de Congolezen. Zonder context en toevoegingen over de huidige strijd tegen racisme kan dat stripverhaal niet opnieuw worden uitgegeven, vinden ze. 

Onlangs werd het AfricaMuseum in Tervuren heropend na een grondige materiële en inhoudelijke renovatie. Opvallend, de werkgroep vindt dat de directie nog niet ver genoeg is gegaan in haar pogingen om de koloniale tijd te kaderen. Er is nog veel meer bewustmaking nodig, ook op scholen, waar nu nauwelijks over die periode wordt onderwezen.  

Ook de media spelen volgens de werkgroep nog te weinig hun rol van waakhond en ze zouden te weinig mensen van Afrikaanse origine in dienst nemen. Een opmerking die ook geldt voor de bedrijven en de overheidssector. De voorbije maanden is naar aanleiding van de Canvas-reeks "Kinderen van de kolonie" een stevig publiek debat gevoerd over de erfenis van het koloniale tijdperk en het racisme dat tot vandaag doorweegt. De experts zeggen dat ze de reeks niet hebben gezien, maar komen tot gelijkaardige conclusies. 

In België leven naar schatting 250.000 mensen met Afrikaanse roots. Naar aanleiding van Black History Month liet VRT NWS vorig jaar 4 van hen aan het woord:

Video player inladen ...

De vijfde aflevering van de Canvasreeks "Kinderen van de Kolonie" ging hier helemaal over. Hieronder kan u de video integraal herbekijken:

Video player inladen ...