© 2012 Houston Chronicle

Airbus trekt de stekker uit de A380: een gedroomd project werd een steeds duidelijkere flop

De luchtvaartsector stond op zijn kop toen de Airbus A380 in april 2005 voor het eerst een vlucht uitvoerde. Het grootste passagiersvliegtuig ter wereld moest een revolutie ontketenen in de sector en de ervaring van passagiers veranderen. Want wie ooit aan boord zat van de A380 weet als geen ander: dit is een heel bijzonder vliegtuig. Het vroegtijdig stoppen van de productie stond al langer in de sterren geschreven, maar de beslissing van Airbus blijft voor velen een teleurstelling. Een gedroomd project werd de voorbije jaren een steeds duidelijkere flop.

Vier motoren, twee verdiepingen, tussen de 500 en 800 stoelen, stil en ongezien comfort voor de reiziger. Zo werd de Airbus A380 door de Europese vliegtuigbouwer in de markt gezet. Het zou onze manier van reizen drastisch veranderen. En vooral het zou ervoor zorgen dat luchtvaartmaatschappijen anders zouden gaan vliegen.

(Lees verder onder de reportage uit "Het Journaal" over de eerste vlucht van de A380)

Video player inladen...

De dubbeldekker is ontworpen voor verkeer tussen grote luchthavens. Luchthavens zoals LAX in Los Angeles, of Londen Heathrow en Parijs Charles de Gaulle aan onze kant van de oceaan. Die grote luchthavens zitten door het stijgende aantal passagiers stilaan aan de limieten van hun capaciteit. Airbus hoopte met het grootste passagierstoestel ter wereld de juiste oplossing voor dit probleem aan te bieden. Want met een groter toestel heb je minder vliegbewegingen nodig om hetzelfde aantal passagiers te vervoeren dan met 2 of 3 kleinere vliegtuigen.

De redenering die Airbus volgde was eenvoudig en logisch. Maar achteraf gezien té eenvoudig: als British Airways bijvoorbeeld 2 vluchten tussen Londen en New York kan vervangen door 1 vlucht met de grote A380 dan gaan ze dat zeker doen. En die redenering ging nog verder, we zouden in de toekomst meer reizen van grote naar grote luchthaven en daar overstappen op een kleiner toestel naar onze uiteindelijk eindbestemming.

Het overlijden van de A380 was al lang verwacht. De aankondiging ervan is toch een teleurstelling voor de luchtvaartsector.

Maar die gok van Airbus bleek helemaal fout. De passagier, zo bleek na een aantal jaar, wil nog altijd 's ochtends, 's middags en 's avonds tussen Londen en New York kunnen vliegen. Dus liever meer dan één keer per dag.  Vooral de zakenreiziger zat niet te wachten op maar één vlucht per dag naar sommige bestemmingen en passagiers die nog een connectie moeten halen willen liever zo kort mogelijk op een luchthaven rondhollen.

Bovendien en dat was de grootste inschattingsfout van Airbus: mensen willen zo weinig mogelijk overstappen. Wie vanuit Brussel naar Peking vliegt, doet dat bij voorkeur zo goedkoop mogelijk, maar ook zonder al te veel overstappen. De filosofie rond de A380 is zo gebouwd dat overstappen heel vaak nodig is en net dat past niet binnen de structuur van verschillende grote luchtvaartmaatschappijen.

Te groot en te gulzig

Maar het grootste probleem van de A380 is de grootte van het toestel. Voor veel maatschappijen is het gewoon moeilijk om 500 stoelen op één route elke dag opnieuw gevuld te krijgen. Het is zo een echte uitdaging geweest voor verschillende luchtvaartmaatschappijen om de inzet van het meer dan 200 miljoen euro dure vliegtuig rendabel te maken. En weinigen zijn daarin geslaagd. Veelzeggend was het feit dat Singapore Airlines, de eerste klant van de A380, afgelopen jaar na amper tien jaar dienst een aantal toestellen al letterlijk naar de schroothoop heeft gestuurd.

(lees verder onder de reportage van "Het Journaal" over de eerste levering van een A380 aan Singapore Airlines)

Video player inladen...
De A380 is te groot en drinkt te veel kerosine om rendabel te zijn voor veel maatschappijen.

Bovendien zijn de motoren in tijden van duurdere brandstofprijzen een pak minder zuinig dan die van andere - kleinere - langeafstandsvliegtuigen. Nu de strijd om de passagier vooral draait rond lage ticketprijzen en dus lage kosten is het voor maatschappijen erg belangrijk om zo weinig mogelijk aan brandstof uit te geven. Dat dat ook goed is voor het klimaat is mooi meegenomen, maar is niet de drijfveer.

© 2013. Graham Uden. All Rights Reserved

Twintig jaar te vroeg

De Airbus A380 is een technologisch paradepaardje. Het toestel blinkt uit in comfort voor passagiers en maakt ondanks de grote lompe uitstraling bitter weinig lawaai. Maar het is volgens vele analisten te vroeg gebouwd. Stel je een wereld voor waarin we minder moeten vliegen, omdat dat goed is voor het klimaat. Dat er meer nood is om grote volumes passagiers te verplaatsen met zo weinig mogelijk vliegbewegingen. Dan zou een moderne interpretatie van de Airbus A380 perfect rendabel kunnen zijn.

Er is misschien nog wel een toekomst voor de superjumbo. Maar niet nu, misschien in 2030 of 2050.

Emirates: de koning van de A380

Dé maatschappij die de A380 grootmaakte is ongetwijfeld Emirates, de maatschappij uit Dubai heeft er meer dan 100 van in haar vloot en de superjumbo is de basis van de structuur van de maatschappij. Emirates is de enige die van de A380 een succes heeft weten te maken. Andere grote Europese maatschappijen zoals British Airways of Lufthansa hebben maar een aantal A380's in dienst voor heel specifieke routes.

Dat de Arabieren in Dubai genieten van bijzondere tarieven rond brandstof en dat de rijke sjeiks naar verluidt de boekhouding van de airlines daar opsmukken, zorgt ervoor dat het echte succes van de A380 ook daar niet objectief te meten valt.

De A380 van Emirates is wereldwijd vooral bekend geworden door de iconische bar, enkel toegankelijk voor passagiers in eerste klasse en in zakenklasse, en de douche aan boord.

Wat nu?

De voorbije jaren hebben luchtvaartmaatschappijen opnieuw meer toestellen besteld bij Airbus en Boeing met twee motoren en minder stoelen. Ze zijn zuiniger dan de A380 en ze zijn makkelijker op te vullen en zo valt er dus ook eenvoudiger winst mee te maken. Voor de A380 is anno 2019 dus geen plaats meer. De productie stopt in 2021 en verwacht wordt dat tegen 2030 de superjumbo wel eens definitief uit beeld zou kunnen verdwijnen. Airbus heeft een gok gedaan, daar vele miljarden in gepompt, maar uiteindelijk zijn het de luchtvaartmaatschappijen die de dromen van Airbus in werkelijkheid moeten omzetten. De A380 is een fantastisch vliegtuig, maar is een geweldige zakenflop geworden voor de vliegtuigbouwer. En dus is vandaag een zwarte dag voor iedereen die met open mond kijkt wanneer de dikke "walvis" (dat is zijn bijnaam) alweer eens voorbij komt gevlogen.