Archief Federaal parket Karlsruhe

Duits gerecht pakt ex-medewerkers Syrische geheime dienst op voor foltering

In Duitsland zijn twee voormalige leden van de Syrische geheime dienst opgepakt op verdenking van misdaden tegen de mensheid in Syrië. De twee mannen zouden voor het regime van president Assad geholpen hebben aan de foltering van Syrische oppositieleden in 2011 en 2012. In dat jaar zijn de twee zelf gevlucht uit Syrië. Dat een buitenlandse instelling van misdaden verdachte Syrische leden van de geheime dienst oppakt, is een primeur.

Gisteren heeft het Duitse federale parket twee Syrische mannen opgepakt die vroeger voor de Syrische geheime dienst van president Assad hebben gewerkt. Ze worden verdacht van foltering en misdaden tegen de mensheid. Het gaat om een man van 56 die in Berlijn werd opgepakt, de andere van 42 is in de deelstaat Rijnland-Palts opgepakt.

Beide mannen werkten voor de algemene geheime dienst Mukhabarat (in Syrië zijn meerdere geheime diensten, bijvoorbeeld ook het leger en de luchtmacht hebben er een). Als hooggeplaatste bij die Mukhabarat zou Anwar R., de man van 56, de hoofdondervrager geweest zijn in een gevangenis in de buurt van Damascus. Het Duitse gerecht beschuldigt Anwar R. ervan het bevel gegeven te hebben om in die gevangenis de tegenstanders van de regering van president Assad systematisch en brutaal te folteren. De periode waarover sprake beslaat einde april 2011 tot september 2012.

Hulp aan foltering van 2000 mensen

De tweede opgepakte man, Eyad A. zou als ondergeschikte van Anwar R. een checkpoint in Damascus bemand hebben. Hij wordt ervan beschuldigd tussen juli 2011 en januari 2012 medeplichtig te zijn aan de dood van 2 mensen en aan de foltering van op zijn minst 2000 mensen. In de periode dat Eyad A. identiteitscontroles uitvoerde aan het checkpoint, werden per dag 100 mensen opgepakt (bijvoorbeeld verdacht van desertie of oppositie) en naar de gevangenis gebracht waar Anwar R. de leiding had.  

Gisteren is ook in Frankrijk een voormalig medewerker van de Syrische geheime dienst opgepakt voor een gelijkaardige beschuldiging. Het zou gaan om een medewerker van Anwar R., zegt het Duitse gerecht, dat met de Fransen samenwerkt. Het Duitse federale parket en de federale recherche zouden wereldwijd zoeken naar meer dan twintig medewerkers van de Syrische overheid die verdacht worden van misdaden tegen de mensheid.

Beide mannen verlieten Syrië in 2012, hoe en wanneer ze in Duitsland zijn aanbeland is niet duidelijk. De beschuldigingen die het gerecht uit, komen er op basis van verklaringen door ooggetuigen. Ze gaan terug tot de beginperiode van de opstand tegen president Assad, die die opstand met alle middelen, ook bruut geweld en foltering probeerde de kop in te drukken. Dat is al meermaals aangetoond door bijvoorbeeld mensenrechtenorganisaties en ook door de foto's van een voormalige fotograaf bij de Syrische militaire politie,  de fotograaf ‘Caesar’. 

Straffeloosheid

Maar een internationale vervolging van verdachten is voorlopig niet aan de orde: Syrië is namelijk geen lid van het Internationaal Strafhof in Den Haag. Pogingen van het Strafhof om een speciaal tribunaal op te zetten zijn door Rusland en China geboycot.

Als een van de weinige landen in Europa heeft het Duitse gerecht de bevoegdheid om zich uit te spreken over oorlogsmisdaden die in het buitenland gepleegd zijn. Dat er nu twee voormalige medewerkers zijn opgepakt, stemt het Europees Centrum voor Grondwettelijke Rechten en Mensenrechten tevreden. De ngo helpt slachtoffers van foltering in Syrië. Aan het persbureau AP zegt de ngo dat dit onderzoek kan leiden tot het eerste strafproces in de wereld naar de verantwoordelijkheid van de Syrische geheime diensten.

Meest gelezen