Video player inladen ...

Europees akkoord over hervorming auteursrecht

Er ligt een Europees akkoord over de hervorming van het auteursrecht op tafel, dat het gebruik van (sociale) media moet aanpassen aan het digitale tijdperk. De onderhandelaars van het Europees Parlement en de lidstaten slaagden er gisteravond in hun onderhandelingen succesvol af te ronden. Het is nu aan het voltallige parlement en de 28 lidstaten om de tekst goed te keuren.

De huidige Europese wetgeving met betrekking tot auteursrecht dateert van 2001 en is niet meer aangepast aan het moderne gebruik van online media en platformen als Google, Facebook en YouTube. 

De hervorming, waar twee jaar over onderhandeld werd, zette een ongeziene lobbycampagne in gang waarbij die grote internetbedrijven waarschuwden voor "het einde van het internet". Het zijn dan ook deze bedrijven die het hardst geraakt zullen worden door de wetgeving. Muzikanten en andere artiesten waren dan weer tevreden dat ze uitzicht kregen op een betere vergoeding voor hun werk.

Kranten, persagentschappen en andere mediabedrijven hoopten dan weer dat er paal en perk zou worden gesteld aan het gratis verspreiden van nieuwsartikels en dat de advertentie-inkomsten van Google en Facebook zouden worden afgeroomd.

Dit akkoord is een belangrijke stap om op te treden tegen een paar grote bedrijven die enorme winst maken zonder de duizenden journalisten en creatievelingen waarvan zij afhankelijk zijn goed te belonen 

Axel Voss, rapporteur

Linkbelasting

Na moeilijke onderhandelingen hebben de Europese instellingen nu dus een compromis bereikt. Het beruchte artikel 11 van de nieuwe richtlijn moet een 'naburig recht' creëren dat een vergoeding in het leven roept voor media waarvan artikels gedeeld worden. Volgens critici gaat het om niet minder dan een "linkbelasting". Er is echter een uitzondering voorzien voor "zeer korte" uittreksels van nieuwsberichten die als zoekresultaten op bijvoorbeeld Google News worden weergegeven. Ook aan het delen van hyperlinks tussen internetgebruikers wordt niet geraakt.

De richtlijn maakt het ook mogelijk dat beschermde werken die online worden geplaatst in de context van een parodie, karikatuur of recensie vrij blijven van auteursrecht. Memes en gifs kunnen met andere woorden nog steeds worden gedeeld.

Internetplatformen aansprakelijk

Een tweede omstreden onderdeel van de richtlijn is artikel 13, dat internetplatformen aansprakelijk stelt voor hun gebruikers die auteursrechtelijk beschermde inhoud, zoals een liedje of een videoclip, delen. Het akkoord komt erop neer dat YouTube en co over de licenties moeten beschikken om werken te delen en dat artiesten gemakkelijker een hogere vergoeding zullen kunnen afdwingen. Er wordt echter voor gevreesd dat de internetbedrijven uploadfilters zullen instellen die het net moeilijker maken om creatieve inhoud te delen.

Platformen die op een niet-commerciële manier werken en waarbij werken van individuele gebruikers online worden geplaatst, zoals Wikipedia, vallen niet onder deze wetgeving. Ook start-up-platformen zullen moeten voldoen aan minder zware verplichtingen. Het onderscheid tussen de platformen die wel onder de wetgeving vallen en deze die niet onder de wetgeving vallen, zal gemaakt worden aan de hand van een proportionaliteitstest gebaseerd op criteria zoals de grootte en winstmarge van het platform. 

Definitieve goedkeuring onzeker

Het akkoord moet nog worden goedgekeurd door de Raad en het Europees Parlement, maar wegens het controversiële karakter van de richtlijn is het niet gegarandeerd dat dat zal lukken. De parlementsleden maken zich alvast op voor een intensifiëring van de lobbycampagne.

Sommige Europees Parlementsleden hebben hoe dan ook bedenkingen bij het akkoord. De fractie van de groenen vreest dat de uploadfilters ervoor zullen zorgen dat toegestane werken frequenter geblokkeerd zullen worden. Daarnaast zal dit er volgens hen ook voor zorgen dat de overlevingskansen van kleinere platformen sterk zullen dalen. Julia Reda, vicefractieleider van de groene fractie, noemt het akkoord "een stap terug voor de vrijheid van meningsuiting online". Ook van de liberale fractie komen ontgoochelde reacties. Zij vrezen dat de uploadfilter de macht van de grote bedrijven alleen maar zal versterken.

De stemming in het halfrond zal einde maart of begin april plaatsvinden.

Bekijk hieronder het verslag van "Het Journaal":

Video player inladen ...