Politiek zoekt oplossing voor Belgische IS-strijders. CD&V neigt naar terugkeer, N-VA houdt strijders liever in Syrië 

Belgische politici zijn snel op zoek naar een oplossing om Belgische IS-strijders op te vangen als ze zouden vrijkomen uit de Syrische gevangenis. Europees Parlementslid voor CD&V Ivo Belet wil hen tijdelijk in een Syrisch centrum houden. Daarna kunnen ze worden berecht door een nieuwe internationale rechtbank en overkomen naar de Belgische gevangenis. N-VA wil eerst bekijken of de Belgische nationaliteit van de Syriëstrijders kan worden afgenomen. "De verplichting om zo iemand op ons grondgebied binnen te laten, valt dan weg", zegt Jan Jambon (N-VA). 

Er blijft politieke discussie over de Belgische IS-strijders die gevangen zitten in het Noorden van Syrië. Zo'n 800 Europese IS-strijders zitten nu in Noord-Syrië. Van hen zitten vier tot zes Belgische mannen in de Syrische gevangenis. Daarnaast zitten nog 17 Belgische vrouwen en 32 kinderen in de Syrische kampen.

Momenteel leveren de Verenigde Staten samen met de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF, een alliantie van Arabische en vooral Koerdische milities) nog een hevige strijd aan de oostelijke grens in Syrië (zie kaart), tegen het laatste bolwerk van het IS-kalifaat.

De Amerikanen willen zich na die slag uit de regio terugtrekken, kondigde president Donald Trump al aan. Daardoor is het mogelijk dat de geradicaliseerde strijders die nu gevangen zitten, op vrije voeten komen. De Koerdische milities hebben al lang aangegeven dat ze niet in staat zijn om de kampen eigenhandig te blijven controleren. Met twee tweets zette de president van Amerika het probleem bovenaan op de internationale politieke agenda.

Nieuwe internationale rechtbank

Ook in ons land wordt er hevig over de Belgische IS-strijders gedebatteerd. Professor Internationaal Recht Jan Wouters (KULeuven) stelde vanmorgen in "De ochtend" voor om hen tijdelijk in Syrië op te vangen, in een zogenoemd "transitcentrum". "Het kan bijna niet anders dat je ter plaatse samenwerkt met andere mogendheden en een transitcentrum creëert waar een eerste screening gebeurt", zegt de professor.

Een nieuwe internationale rechtbank zou de strijders kunnen berechten, denkt Wouters. "Het Internationaal Strafhof in Den Haag is in eerste instantie niet bevoegd voor terrorismemisdrijven. Het Strafhof is ook niet in allerbeste staat. Een snelle berechting is daar dus niet mogelijk", denkt de professor. "Dus komen we uit bij de nationale rechtbanken, of bij een soort transnationale rechtbank, die wordt opgericht bij verdrag." 

CD&V neigt naar terughalen

Europees parlementslid voor CD&V Ivo Belet is wel te vinden voor die oplosssingen. "Ik denk dat professor Wouters een goede visie heeft", zegt Belet in "De ochtend". "In zo'n transitcentrum kunnen de Syriëstrijders worden gescreend, hun nationaliteit worden bepaald, zodat men nadien kan zeggen naar welk land ze moeten terugkeren", vindt hij. "Nadien kunnen ze volgens gezamenlijke normen en volgens gezamenlijke sancties worden berecht, eventueel door een internationaal tribunaal, Europees georganiseerd of met de Verenigde Naties." 

Laten we ze op een gecontroleerde manier terughalen en hen op een goede manier berechten. Dat kan betekenen dat sommigen van hen niet meer uit de gevangenis komen

Ivo Belet, Europees parlementslid voor CD&V

"Laten we absoluut vermijden dat de Syriëstrijders onder de radar verdwijnen", zegt Belet. "Laten we ze op een gecontroleerde manier terughalen en hen op een goede manier berechten. Dat kan betekenen dat sommigen van hen nooit meer uit de gevangenis komen", zegt hij. 

Bekijk hier het interview met Ivo Belet (CD&V) in "De ochtend" op Radio 1: 

Video player inladen...

N-VA wil eerst Belgische nationaliteit afnemen

N-VA is het niet helemaal eens met die aanpak. Eerst wil de partij bekijken of de Belgische nationaliteit van de Syriëstrijders kan worden afgenomen. Enkel als dat niet mogelijk is, kunnen sommigen van hen terugkeren. 

Ons voorstel is om de Belgische nationaliteit af te nemen van mensen met een dubbele nationaliteit

Jan Jambon, Kamerlid voor N-VA

"Ons voorstel is om de Belgische nationaliteit af te nemen van mensen met een dubbele nationaliteit", zegt gewezen vicepremier voor N-VA Jan Jambon. "Dan hebben ze nog een nationaliteit, namelijk van hun land van herkomst. Dan moeten zij dat oplossen", zegt hij. "De Belgische nationaliteit is een gunst en geen verworvenheid. En de verplichting om zo iemand op ons grondgebied binnen te laten, valt weg als je die nationaliteit afpakt." 

Maar grenzen zijn niet helemaal waterdicht, en dan komt het probleem bij een ander land terecht, weet Jambon ook: "Die oplossing is niet volledig sluitend, maar dan is de drempel om naar hier te komen al groter", zegt hij. "Als het alternatief is dat die gasten morgen vrijkomen, dan is dat nog veel erger. Dan moeten we geval per geval bekijken hoe we hen naar hier kunnen halen, liefst in Europese context." 

Bekijk hier het interview met Jan Jambon (N-VA) in "De ochtend" op Radio 1: 

Video player inladen...

Meest gelezen