Video player inladen...

"Syriëstrijders liever kwijt dan rijk": hoe reageren onze buurlanden op de vraag van Trump om ze terug te halen? 

Met zijn oproep aan de Europese landen om IS-strijders terug te halen uit Syrië heeft de Amerikaanse president Donald Trump gemengde reacties geoogst. Ons land zet de deur op een kier, maar hoe zit het in onze buurlanden? Daar wordt verdeeld gereageerd, blijkt. We zetten de verschillende antwoorden op een rij. 

In een reeks tweets vroeg Trump het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Duitsland en andere Europese bondgenoten om meer dan 800 IS-strijders die in Syrië gevangen zitten terug te nemen en te berechten. Doen ze dat niet, dan ziet de VS zich verplicht om de strijders, onder wie veel EU-burgers die het recht hebben om naar hun land terug te keren, vrij te laten.

Met zijn tweets zette Trump de kwestie van de Syriëstrijders bovenaan de internationale politieke agenda. Hoe reageren onze buurlanden op de oproep van de Amerikaanse president?

Nederland: heikele kwestie lang genegeerd

"De tweets van Trump zijn hier absoluut aangekomen", zegt journalist Thomas Rueb van de krant NRC in "De wereld vandaag". "Het is Nederland nu wel duidelijk dat er iéts moet gaan gebeuren". Tot dusver was dat anders: de heikele kwestie is in de Nederlandse politiek lang uit de weg gegaan. "Niemand wilde zijn vingers branden aan dit onderwerp."

Nu Donald Trump de knuppel in het hoenderhok heeft gegooid, blijken de meningen tussen de Nederlandse coalitiepartners uiteen te lopen. De christelijke partijen CDA en de ChristenUnie reageren gereserveerd. Ze maken zich zorgen om de veiligheid als Syriëstrijders zouden worden teruggehaald. De liberale D66 pleit voor een Europese aanpak, en zegt absoluut te willen vermijden dat de Syriëstrijders vrijkomen. Minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok (VVD) is stellig: "Nederland neemt geen IS-strijders op", zegt hij. Maar berechting in Irak is ook geen optie, omdat daar de doodstraf wordt toegepast. "Pas als Irak de doodstraf afschaft, kan Nederland samenwerken met dat land." 

Frankrijk: geval per geval

In Frankrijk stond de kwestie van de Syriëstrijders al duidelijker op de agenda. De regering bekijkt nu geval per geval, en dat is de lijn die ze vooralsnog blijft volgen, zegt de Franse minister van Justitie Nicole Belloubet.

Volgens Franse media werkt de regering aan een plan om meer strijders terug te halen en zelf te berechten, maar een officiële beslissing daarover is nog niet genomen. "Op dit moment reageren we niet op de eisen van Trump", zegt Bellouet. "Door de Amerikaanse terugtrekking is een nieuwe geopolitieke situatie ontstaan. Vooralsnog veranderen we ons beleid niet."

Duitsland: makkelijker gezegd dan gedaan

De Duitse regering zegt dat Duitse Syriëstrijders in principe het recht hebben om terug te keren, maar "zo'n onmiddellijke terugkeer is buitengewoon moeilijk te realiseren", zegt minister van Buitenlandse Zaken Heiko Maas. Een terugkeer is voor hem alleen mogelijk als de Syriëstrijders onmiddellijk een proces krijgen en in voorlopige hechtenis worden genomen. Maar daarvoor is informatie en een gerechtelijk onderzoek nodig, en vanuit Duitsland is moeilijk vast te stellen welke misdaden de strijders in Syrië hebben begaan.

De Duitse regering overlegt met de Franse en Britse over hoe ze met de kwestie moet omgaan. De regeringswoordvoerder zegt dat de regering ook wil nagaan of buitenlandse rechtbanken Duitse Syriëstrijders willen berechten. "Uit dat alles spreekt wel echt dat Duitsland hen liever kwijt dan rijk is", zegt correspondente in Duitsland Judith van de Hulsbeek.

Verenigd Koninkrijk: berechten in Syrië

De Britse regering reageert afwijzend op het verzoek van Trump. Ze wil zich niet door de Amerikanen onder druk laten zetten, klinkt het. De Britten vinden dat de Syriëstrijders berecht dienen te worden in het land waar ze hun misdrijven hebben gepleegd. 

"Ze moeten  voor het gerecht worden gebracht conform de juiste wettelijke procedure en in het best geschikte rechtsgebied. Indien mogelijk is dat de regio waar ze de misdaden hebben begaan", zegt een woordvoerder van de Britse premier Theresa May, die eraan toevoegt dat de regering "alles zal doen om de veiligheid van het Verenigd Koninkrijk te garanderen." 

Bekijk het overzicht van de reactie in de verschillende Europese landen uit "Het Journaal" hier:

Video player inladen...