Experts getuigen bij aanvang proces treinramp Buizingen: "Veiligheidssystemen uit jaren 30 werkten niet naar behoren"

In Brussel is de eerste hoorzitting gehouden op het proces rond de treinramp in Buizingen. De treinramp vond plaats op maandag 15 februari 2010 en kostte aan 19 mensen het leven. Verschillende experts die het ongeval onderzochten, kwamen vandaag getuigen. 

College van 5 experts

De onderzoeksrechter stelde na de treinramp een college van vijf experts aan om de treinramp te onderzoeken. Ze schreven uiteindelijk drie verslagen, die vandaag werden toegelicht op het proces.

De advocaat van de treinbestuurder, die ervan verdacht wordt een rood licht te hebben genegeerd, wil dat de expertiseverslagen niet tegen zijn cliënt gebruikt worden. “Hij is nooit door de experten uitgenodigd om mee te werken, dat kan niet.”

Volgens de experts is er bij het zware ongeval op 15 februari 2010 tussen de stoptrein van Leuven naar ’s-Gravenbrakel en de IC-trein van Quiévrain naar Luik-Guillemins sprake van een gedeelde verantwoordelijkheid. Volgens hen negeerde de treinbestuurder een rood licht, maar werden de veiligheidsvoorschriften totaal niet nageleefd. Zo zouden NMBS en Infrabel werken met materiaal dat dateert uit de jaren '30. Verschillende veiligheidssystemen, die de ramp hadden kunnen vermijden, werkten niet naar behoren.

Negen jaar na de feiten

Het is vandaag de eerste zitting van het proces, dat begin januari werd ingeleid voor de Franstalige politierechtbank. De slachtoffers wachten intussen al meer dan negen jaar op gerechtigheid en zijn blij dat het proces eindelijk van start kan gaan. “We wachten hier al zeer lang op”, zegt Anita Mahy van de vzw Trein Buizingen: Nooit Meer. “We hopen nu dat de rest van het proces zoals gepland voortgaat."

"De komende maanden kunnen de advocaten hun conclusies uitwisselen en in september volgen dan de pleidooien. De verjaring dreigt wel nog steeds", zegt Mahy. "Er is nu wel wat meer ademruimte, maar als de zaak in beroep gaat en er nadien nog cassatieberoep zou worden aangetekend, kruipen we toch heel dicht bij de verjaringstermijn.”

Sabotage van het signaal?

Uit het verslag van de experts blijkt dat ze ook onderzochten of er sprake was van sabotage. “In theorie was dat mogelijk, maar we hebben dat uitgesloten omdat er geen aanwijzingen waren daarvoor.”

De treinbestuurder houdt sinds de ramp, nu negen jaar geleden, vol dat hij geen rood treinsignaal heeft genegeerd. Zijn advocaten stelden de experts vanmorgen de vraag of het signaal mogelijk gesaboteerd kon zijn.

“Wij hebben dat onderzocht”, reageerde een van de experts. “We zijn er aanvankelijk enkel in geslaagd om een parallel groen én rood licht te doen verschijnen, maar het is pas bij een tweede test dat mijn collega het rood licht heeft kunnen doen springen naar een groen signaal. Maar om dat te doen zijn een reeks handelingen nodig die in een bepaalde volgorde moeten gebeuren. Iemand zou in een kwartier tijd hebben moeten doen waarvoor wij twee weekends en een hoop voorbereidingen voor nodig hadden."

"Daarenboven is er geen enkel spoor van sabotage. Het sneeuwde die dag en we hebben foto’s gekregen van het seinhuis waarop geen voetstappen in de sneeuw te zien zien. Er werden ook geen sporen van inbraak of sabotage aangetroffen. Om die reden hebben wij de these van sabotage uitgesloten.”

Als de mens faalt, faalt het hele systeem

Uit het getuigenverhoor blijkt ook dat treinbestuurders een impuls krijgen wanneer ze door een groen of een dubbel geel signaal rijden, maar geen impuls krijgen als ze een rood licht negeren. “Het systeem is zodanig ingesteld dat de mens de laatste schakel is” legt de expert uit. “Als de mens faalt, faalt het hele systeem.” 

Werkten de lichten naar behoren?

Volgens de experts wijst alles erop dat de lichten goed werkten en de treinbestuurder een rood licht gezien moet hebben. "Hoe komt het dan dat we op een televisiereportage van 20 februari het wrak zien liggen en dat een van de lichten rood is en een ander licht op groen staat?”, vraagt een van de advocaten van de treinbestuurder. “Daar kan ik niet zomaar op antwoorden”, zegt een van de experts. “Daarvoor heb ik meer informatie nodig.”

Het beeld uit de televisiereportage is op zijn minst opmerkelijk te noemen. Wanneer zou blijken dat het licht op het televisiebeeld op groen staat terwijl het op rood had moeten staan - en de lichten dus niet naar behoren functioneerden - zou dat tot de vrijspraak van de treinbestuurder kunnen leiden.