Video player inladen...

Belgische vakbonden bereiken sociaal akkoord met Ryanair na 2 jaar sociale onrust

De Belgische vakbonden hebben een akkoord gesloten over en voor alle personeel van de luchtvaart­maatschappij Ryanair. "De kers op de taart" valt te horen in vakbonds­kringen. Het langverwachte akkoord komt er na 2 jaar van sociale onrust.

De zomer van 2018 werd een bloedhete sociale zomer voor de directie van de Ierse lagekostenmaatschappij Ryanair. In verschillende Europese landen, waaronder ook België, werd meermaals het werk neergelegd.

Nadat de maatschappij in september 2017 ook al duizenden vluchten had moeten schrappen wegens een gebrek aan vliegend personeel, werden het zo twee jaren die de top van het bedrijf liever snel wil vergeten.

Stijgende winstmarges

"Low fares made simple", met die slogan trekt Ryanair al jaren naar de Europese consument. Als geen ander heeft de Ierse luchtvaartmaatschappij vliegen toegankelijk gemaakt voor iedereen. Vanaf € 9,99 kan je met wat geluk al een ticket boeken.

Het businessmodel van de Ieren is er eentje waar vele andere Europese luchtvaartmaatschappijen jaloers op zijn. Ondanks grote investeringen toch nog winst maken, en wat voor winst. Ryanair zag de winstmarges jaar na jaar toenemen.

Tot in 2017 en 2018 een sociale bom ontploft. Zowel bij de piloten als bij het cabinepersoneel. Ze klagen over slechte arbeidsvoorwaarden, lage lonen en arbeidscontracten die zo lek zijn als een zeef. Het personeel komt in opstand en er volgen stakingen, van Nederland tot in Italië, van België tot in Ierland.

Gedwongen aan tafel

Piloten verlaten met horden het bedrijf en het achtergebleven personeel is strijdvaardiger dan ooit. De directie van Ryanair houdt echter voet bij stuk: "Liever stakingen dan akkoorden te moeten sluiten die onze winstgevendheid in het gedrang brengen."

Dat is het mantra van de flamboyante CEO Michael O'Leary. Maar op de Belgische vakbonden heeft hij zijn tanden de voorbije maanden stukgebeten.

"Dit is de kers op de taart. De twee basiseisen van het personeel tijdens de stakingen afgelopen zomer waren duidelijk. Enerzijds moest het Belgische arbeidsrecht toegepast worden en anderzijds moest de onderlinge discriminatie tussen het personeel een halt toegeroepen worden."

Dit is de kers op de taart. De acties van afgelopen zomer hebben het verschil gemaakt

Hans Elsen, Christelijke vakbond ACV

Ryanair heeft namelijk personeel in eigen loondienst, maar het grootste gedeelte - vooral het cabinepersoneel - werkt via onderaanneming voor uitzendkantoren die op het randje van de legaliteit opereren, zoals Crewlink.

"Daardoor heb je dus personeel dat slechtere voorwaarden heeft en een slechter contract, terwijl er andere personeelsleden zijn die in dienst  van Ryanair zijn voor dezelfde functie en andere loon- en arbeidsvoorwaarden hebben. Dit was soms pure sociale dumping en daar stopt Ryanair nu dus mee in ons land."

Belgisch arbeidsrecht en betere voorwaarden

Vanaf 1 april zal iedereen die voor Ryanair in ons land werkt dus beroep kunnen doen op het Belgische arbeidsrecht. Het personeel zal ook in loondienst komen van de lagekostenmaatschappij. Daarmee schrijft Ryanair zich in in de Belgische traditie van sociaal overleg. De komende maanden zal gesleuteld worden aan verdere akkoorden rond loon - en arbeidsvoorwaarden. 

"Ryanair heeft lang geweigerd om akkoorden te sluiten met het cabinepersoneel. Piloten zijn onmisbaar, dat beseffen ze. Maar het cabinepersoneel dat door Ryanair gerekruteerd wordt komt vaak uit Oost- en Zuid-Europa waar de werkloosheid groot is. Dit soort mensen is enorm kwetsbaar. Ryanair maakte misbruik van hen. Ze kregen via Crewlink vaak nul-uurcontracten. Ze hadden geen garantie op werk en dus ook niet op loon. Met dit akkoord stopt die sociale dumping in ons land."

AP2010

It's all about the money

Ryanair botst in België, zo lijkt het wel, op de limieten van zijn model. De uitzendkantoren waarmee de lagekostenmaatschappij werkt, zoals Crewlink, balanceren op het randje van de legaliteit. Neem daarbij dat de ticketverkoop vorig jaar achteruit is gegaan en de druk van de aandeelhouders op de directie groter werd om akkoorden te sluiten in verschillende Europese landen en je begrijpt meteen waarom de anders zo onbuigzame Michael O'Leary toch groen licht heeft gegeven voor wat de vakbonden een 'historische deal' noemen.

Want uiteindelijk is Ryanair een luchtvaartmaaschappij die geld wil én moet verdienen. En vliegen gaat nu eenmaal niet zonder piloten of zonder cabinepersoneel. En zo krijgt de Ierse prijsvechter, zo lijkt het wel, een lesje in nederigheid vanwege het Belgische personeel.

Bekijk de reportage uit "Het Journaal":

Video player inladen...