Video player inladen...

Cruciale dag voor het overleg over de stijging van uw loon: de kwestie uitgelegd in 5 vragen

Na het afgesprongen loonoverleg in januari en een nationale staking in februari doen vakbonden en werkgevers vandaag een nieuwe poging om tot een akkoord over de stijging van de lonen te komen. Waar liggen de openingen? En hoeveel hoop op een akkoord is er? 

1. Waar ging dit ook alweer over?

Om de twee jaar zitten vakbonden en werkgevers, verenigd in de zogenaamde Groep van 10, samen om een akkoord te maken over hoeveel de lonen in de privésector maximaal mogen stijgen bovenop de index. Dat was ook nu in januari weer het geval. De gesprekken daarover zijn, zo zegt de wet, gebaseerd op een berekening die de experts van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (CRB) maken. 

Dat rekensommetje gebruikt onder meer een vergelijking van de loonevolutie in de buurlanden en de stijging van de levensduurte in ons eigen land. Dit jaar had de CRB op die manier de maximale marge vastgelegd op 0,8 procent.

Maar de vakbonden vonden dat veel te weinig, gezien de goeddraaiende economie van de voorbije jaren. De gesprekken liepen al snel vast en dat leidde uiteindelijk tot de nationale staking van 13 februari. Nu doet de Groep van 10 toch een nieuwe poging om een loonakkoord te beklinken. 

Herbekijk hieronder de reportage in Het Journaal, lees verder onder de beelden:

Video player inladen...

2. Heeft dat dan wel zin? Als het vorige keer te weinig was, dan nu toch ook?

Wel, er is wel degelijk iets veranderd sinds de vorige onderhandelingen. De maximale marge voor de stijging van de lonen, die onderhandelaars mogen gebruiken, is door de CRB in een "herberekening" namelijk vorige week wat opgerekt tot 1,1 procent

3. Wauw, zomaar uit het niets? Hoe kan dat?

Het klopt dat dat op z'n minst als een creatieve vondst kan worden bestempeld. De piste van zo'n herberekening is midden februari op tafel gelegd door minister van Werk Kris Peeters. Voorstanders zien er een slimme manier in om de patstelling te doorbreken, maar critici spreken van "foefelare" en "cijfertrucs die stammen uit het oude België".

Het minste wat je kunt zeggen, is dat er soepel met die loonnorm wordt omgesprongen

VRT-journalist Steven Dierckx

VRT-journalist Steven Dierckx, die het sociaal overleg al sinds jaar en dag volgt, geeft in "De ochtend" op Radio 1 toe dat daarvoor enige flexibiliteit aan de dag is gelegd. "Ik denk wel dat de berekening ernstig is gebeurd. Maar die optie om te herberekenen staat alsdusdanig niet in de loonnormwet. Dus het minste wat je kunt zeggen, is dat er soepel met die loonnorm wordt omgesprongen."

"De vakbonden wilden minimaal 1,1 procent, zoals in het vorige loonakkoord", legt Dierckx uit. "De werkgevers wilden niet hoger gaan dan de loonnormwet toelaat, want die is er net gekomen om de concurrentiekracht van de bedrijven te beschermen. Er is naar een manier gezocht om die marge op te rekken, zonder te tornen aan die loonnormwet."

4. Waar heeft de CRB die extra 0,3 procent loonmarge dan gevonden?

In essentie neemt de CRB om de loonmarge te berekenen de loonstijging in de buurlanden en trekt daar de verwachte loonindexering in ons land van af. Dat indexeringscijfer is afkomstig van de Nationale Bank en het Federale Planbureau. Beide instellingen hebben de CRB zopas de allernieuwste voorspellingen aangeleverd.

In die nieuwe voorspellingen ligt de verwachte indexering in de komende twee jaar wat lager, onder meer door de lagere olieprijzen en elektriciteitsprijzen. En hoe lager de indexering, hoe meer marge er natuurlijk in het uiteindelijke rekensommetje overblijft.

5. Zullen ze daarmee dan wel tot een loonakkoord komen?

"Dat is zeer voorbarig", zegt Dierckx nog. "Die 1,1 procent is het absolute minimum voor de vakbonden en tegelijk het uiterste maximum voor de werkgevers." Daar komt nog eens bovenop dat de bonden de loonnormwet, waarop die marge is gebaseerd, op de schop willen.

Er liggen bovendien ook andere heikele punten op tafel. "Zo is er de vraag van de vakbonden om de minimumlonen te verhogen. Dat ligt moeilijk bij de werkgevers, want het betekent extra kosten voor bedrijven in vaak zwakkere sectoren."

"Er is ook de vraag van de werkgevers om de overuren op te trekken. Dat ligt dan weer moeilijk bij de vakbonden, want ze vrezen dat van de werknemers te veel flexibiliteit zal worden verwacht."

Ofwel springen de onderhandelingen al snel weer af, ofwel wordt het een hele lange vergadering

VRT-journalist Steven Dierckx

"En ze moeten ook nog een akkoord maken over de verdeling van de welvaartsenveloppe, een budget van 700 miljoen euro, om de uitkeringen te verhogen."

Dierckx denkt wel dat beide zijden van de tafel zullen proberen om vandaag tot de finish te gaan. De meest waarschijnlijke scenario's? "Ofwel springen de onderhandelingen al snel weer af omdat het water tussen bonden en werkgevers nog te diep is. Ofwel wordt het een hele lange vergadering in de zoektocht naar een akkoord waarvoor de puzzelstukken nog op tafel liggen."

Herbeluister hier het gesprek met Steven Dierckx in "De ochtend" op Radio 1:

Herbekijk hieronder de analyse van Chris De Nijs in Het Journaal:

Video player inladen...