B. BOISSONNET / BSIP

Geen terugbetaling voor onnodige zorg, betaal arts niet per prestatie: voorstellen voor kwalitatieve gezondheidszorg

Twaalf Vlaamse experts roepen politici op om werk te maken van hervormingen om de gezondheidszorg kwalitatief en betaalbaar te houden. We staan voor grote uitdagingen, en de manier waarop onze gezondheidszorg nu georganiseerd is, volstaat niet. Ze formuleren enkele soms verregaande voorstellen. Zo zouden artsen beter niet langer per prestatie betaald worden en zou onnodige zorg niet meer mogen worden terugbetaald.

Onze huidige gezondheidszorg is meestal nabij, snel beschikbaar, betaalbaar en toegankelijk voor de meeste burgers. Maar ze staat voor grote uitdagingen, en door de manier waarop ze nu georganiseerd is, zijn we niet in staat die uitdagingen voldoende op te vangen. Dat is de boodschap van 12 experts uit de gezondheidszorg in de visienota "Helping people live the healthiest lives possible".

Die experts komen uit alle geledingen van de gezondheidszorg. Onder anderen ziekenhuisdirecteurs Wouter De Ploey (Ziekenhuis Netwerk Antwerpen - ZNA) en Marc Noppen (UZ Brussel), maar ook Luc Van Gorp (voorzitter CM), Roel Van Giel (artsenvakbond Domus Medica), Piet Vanthemsche (voorzitter Wit-Gele Kruis) en Lieven Annemans (professor gezondheidseconomie). En zij kaarten verschillende problemen aan waar de gezondheidszorg in ons land tegenaan kijkt.

Er is de toenemende vergrijzing, waardoor ook het aantal chronisch zieken toeneemt, en er meer geld nodig is om hen te verzorgen. Daarnaast komen er door technologische evoluties steeds meer innovatieve behandelingen en geneesmiddelen bij. Die kunnen ziektes genezen waar tot nog toe geen behandeling voor bestond, maar kosten tegelijk ook handenvol geld. Ook dat doet de kostprijs van de gezondheidszorg stijgen. En daarnaast is er enerzijds overconsumptie, bepaalde groepen die te veel gebruikmaken van de zorg, en anderzijds onderconsumptie, mensen die uit de boot vallen, wat leidt tot een ongelijkheid in de gezondheidszorg.

Tien werven, verschillende voorstellen

De experts stellen met het oog op de komende verkiezingen tien prioriteiten op waarmee politici aan de slag kunnen om de zorg "kwalitatief, duurzaam, menswaardig, betaalbaar en toegankelijk" te houden. Ze formuleren ook voorstellen tot hervorming die verregaand zijn.

  • Stel een doel
    Waar willen we met gezondheidszorg naartoe? Ons huidige model is eentje van ziekenzorg (genezing), en niet of nauwelijks op basis van gezondheidszorg (preventie)
  • Volg op of we het doel halen
    "Om de overconsumptie tegen te gaan, stel je bijvoorbeeld voor op hoeveel ziekenhuisbedden je in de toekomst wil hebben. En dan werk je daarnaar toe", zegt Lieven Annemans.
  • Verander de financiering van artsen
    Artsen worden momenteel vergoed per prestatie en per onderzoek. Dat kan leiden tot overconsumptie, en dus moet het systeem anders. "Het is beter om zorgverleners te betalen voor elke ingeschreven burger of zelfs voor een bepaalde groep waar men verantwoordelijk voor is. Nu wordt vaak juist het gebrek aan kwaliteit beloond", luidt het. Op termijn zouden zo ook de ereloonsupplementen kunnen verdwijnen, "als we dat systeem kunnen wijzigen, gekoppeld aan een andere financiering van ziekenhuizen", zegt Roel Van Giel.
  • Zet het budget beter in
    10 tot 30 procent van het budget voor gezondheidszorg wordt verkeerd gebruikt, wat leidt tot enerzijds overconsumptie, te veel onderzoeken bijvoorbeeld, en anderzijds onderconsumptie, mensen die zorg uitstellen omdat ze het niet kunnen betalen.
  • Maak patiënten verantwoordelijk
    "Voor zorg zonder meerwaarde betaal je meer zelf, voor waardevolle zorg betaal je minder". Met andere woorden: wie bijvoorbeeld voor een niet-dringend probleem naar de spoeddienst trekt, of wie een tweede, derde of vierde specialist raadpleegt voor hetzelfde probleem, zou meer remgeld moeten betalen. Op die manier kan je preventieve gezondheidszorg zoals rookstopbegeleiding of psychotherapie betaalbaarder maken.
  • Zet kwaliteit nog meer centraal
  • Werk meer samen
  • Maak werk van digitalisering
    Één elektronisch gezondheidsdossier per patiënt bijvoorbeeld, dat alle zorgverleners kunnen raadplegen
  • Creëer meer coherentie in de beleidsniveaus en bevoegdheden
  • Zorg voor de zorgverleners

Beluister het gesprek met gezondheidseconoom Lieven Annemans in "De ochtend":