Piep in de oren van jongeren: wanneer kijken we naar de muziekindustrie als schuldige?

20% van de Vlaamse jongeren heeft een permanente piep in de oren. Dat blijkt uit de laatste cijfers van het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA). Gewezen VRT-radiopresentator Michel Follet wijst naar de muziekindustrie als de schuldige: "In een nabije toekomst zie ik onderaan op een concertticket verplicht de standaardboodschap “livemuziek kan je gehoor ernstig beschadigen” afgedrukt zoals bij een pakje sigaretten".

opinie
Michel Follet
Michel Follet is een gewezen VRT-radiopresentator en peter van de Vlaamse Tinnitus- en Hyperacusisvereniging (VLATI). Hij worstelt met tinnitus of oorsuizen en publiceerde al twee boeken over het fenomeen.

Er staat op VRT NWS weer een bericht over tinnitus. Dit keer is er sprake van 20% van de jongeren met een permanente pieptoon in de oren. Begin maart 2017 was het ook een topic voor één dag in de media: “Zeven op de tien jongen hebben last van getuut in de oren.” Alarmerend. Heel zeker.

Maar het effect is zoals een ziekenwagen die je met loeiende sirenes voorbijrijdt, terwijl jij in de file staat met de melding dat een ongeval 45 minuten vertraging veroorzaakt. Je rijdt tergend traag langs de ravage, beseft dat het jou ook kan overkomen, maar 1 minuut later staat de kilometerteller alweer op 120. Of meer.

Jongeren zijn niet verantwoordelijk

Jaarlijks wordt het fenomeen van gehoorschade bij  jongeren wel even aangekaart en anders geformuleerd. Altijd ergens in het voorjaar. In festivalluwe tijden. Niemand durft het aan om er iets over te schrijven als de festivals volop bezig zijn. Dan zou zo’n bericht er echt op inhakken en misschien zelfs "gehoord" worden. De marktstudies die eraan voorafgaan, stemmen ongetwijfeld overeen met de werkelijkheid maar schoppen zelden een geweten of durven nooit met de vuist op tafel te slaan. 

Geen enkele journalist, geen enkele audioloog, geen enkele dokter durft met een verwijtende vinger te wijzen naar de muziekindustrie. Want: de schuld ligt grotendeels bij hen

De ambigue boodschap blijft uiteindelijk altijd dezelfde: gebruik oordopjes bij fuiven en concerten. Geen enkele journalist, geen enkele audioloog, geen enkele dokter durft het anders te formuleren en met een verwijtende vinger te wijzen naar concertorganisatoren, geluidstechnici van popbands, producenten van muziekinstallaties of de muziekindustrie in het algemeen. Want: de schuld ligt grotendeels bij hen.

Jongeren kan je het moeilijk kwalijk nemen dat ze liever zonder oordoppen rondlopen. Ik weet zelf genoeg wat het is en ik vind het allesbehalve prettig of comfortabel, maar noodzakelijk. Ik draag ze werkelijk overal: in de supermarkt, in de bioscoop, op de trein. Naar concerten ga ik al lang niet meer, maar ik hoor zelfs het publiek klagen dat het helemaal geen popmuziek moet zijn om tegen de pijngrens aan te flirten. 

Een radiocollega die zelf dag in dag uit met techniek en geluid bezig is, deed een tijd terug zijn beklag over de loeiharde balans bij een symfonisch concert van Hooverphonic. En vorige maand kwam een oudere dame me verontwaardigd vertellen dat ze weggelopen was bij een schlagerparade waarbij de polonaise alle geluidsmeters in het rood joeg.

Jongeren kan je het moeilijk kwalijk nemen dat ze liever zonder oordoppen rondlopen

Muzieksector vertikt het om zelf stappen te ondernemen

Het is wraakroepend dat mensen een behoorlijk duur prijskaartje betalen voor een optreden – ik viel onlangs weer achterover van de bedragen die neergelegd moeten worden om een wereldvedette anderhalf uur live bezig te zien – en dan nog met hoofdpijn of een tuut in de oren (vroegtijdig) huiswaarts keren. Je kan moeilijk verlangen dat iedere concertganger (vaak dure) oordoppen op maat laat maken. Je kan wél simpelweg eisen dat één iemand de volumeknop en de dreunende bassen beter in de gaten houdt.

Je kan simpelweg eisen dat één iemand de volumeknop en de dreunende bassen beter in de gaten houdt

Met berichten als “zeven op de tien jongeren hebben last van tuut in de oren” lijkt het alsof de gevaarzone alleen op de wei van Werchter of Graspop in Dessel ligt. Volgens mij is er bijna aan elk audiotoestel dat wordt geproduceerd een risico op een fluittoon of gehoorschade verbonden. De muziekinstallaties worden alsmaar meer gesofisticeerd en compacter. 

Vorig jaar bij een quiz in de Ardennen zette een van de zonen van een bevriend koppel een luidspreker in de vorm van een blikje frisdrank op de salontafel en met zijn smartphone toverde hij een geluid tevoorschijn alsof in elke hoek van de kamer wel een box stond. Het hoeft zelfs niet eens luid te staan om daar een weerbots van te hebben: omdat de klank zo vol, zo dynamisch is. Ook dat speelt allemaal mee bij de muziekbeleving van tegenwoordig.

In een nabije toekomst zie ik onderaan op een concertticket verplicht de standaardboodschap “livemuziek kan je gehoor ernstig beschadigen” afgedrukt, zoals bij een pakje sigaretten

De luidsprekers van mijn muziekinstallatie gingen vroeger jengelen zodra de volumemeters in het rood kwamen. Op hoeveel audiotoestellen van nu staat een begrenzer? Hoeveel merken waken écht over de oren van hun klanten? 

Natuurlijk moeten jongeren geattendeerd worden op de risico’s. In een nabije toekomst zie ik onderaan op een concertticket verplicht de standaardboodschap “livemuziek kan je gehoor ernstig beschadigen” afgedrukt, zoals bij een pakje sigaretten. Maar niet alleen op een entreekaartje, ook op verpakkingen van alle audiotoestellen: “fout gebruik van dit apparaat kan je gehoor ernstig schade toedienen”. 

Als niemand de verantwoordelijken bij naam noemt, doe ik het maar. Roep de muziekindustrie in al haar geledingen ter verantwoording.

En ik zou het nog een goed idee vinden ook. Omdat de muziekindustrie of de audiosector het vertikt om zelf stappen te ondernemen. Ze kunnen zich nu nog verschuilen achter de 100 decibels die niet meer mogen worden overschreden sinds 2013, maar iedereen weet dat muziekinstallaties of soundsystems die wet perfect kunnen omzeilen.

Trouwens, enkele dagen na het alarmerende bericht over de tuut bij jongeren in 2017 werd al de affiche van het zoveelste grote zomerfestival bekendgemaakt. Dan weet je dat zo’n bericht slechts een speldenprikje was en eerder een vrijgeleide om het concertseizoen op gang te trekken.

Als niemand de verantwoordelijken bij naam noemt, doe ik het maar. Roep de muziekindustrie in al haar geledingen ter verantwoording.

VRT NWS wil op vrtnws.be een bijdrage leveren aan het maatschappelijk debat over actuele thema’s. Omdat we het belangrijk vinden om verschillende stemmen en meningen te horen publiceren we regelmatig opinieteksten. Elke auteur schrijft in eigen naam of in die van zijn vereniging. Zij zijn verantwoordelijk voor de inhoud van de tekst. Wilt u graag zelf een opiniestuk publiceren, contacteer dan VRT NWS via moderator@vrt.be.

Meest gelezen