Behandeling geïnterneerden eindelijk succesvol?

Het Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent, waar mensen met psychiatrische problemen verblijven die misdrijven hebben gepleegd, kan almaar vaker mensen doorverwijzen naar andere instellingen. In 2018 stroomden 60 mannen door naar vaak minder strikt beveiligde instellingen. Dat is drie keer meer dan de voorbije jaren.

Sinds 2014 vangt het Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) in Gent 264 geïnterneerden op. Dat zijn mensen die niet veroordeeld zijn, maar door de rechter zijn doorverwezen naar een gespecialiseerd centrum, waar ze verplichte behandeling moeten volgen voor hun psychiatrische problemen. Het centrum begeleidt de mensen en probeert ze, op termijn en in het beste geval, door te verwijzen naar andere instellingen waar minder strikte veiligheidseisen gelden. Die doorstroming verliep de voorbije jaren moeizaam, maar sinds vorig jaar is er toch een doorbraak. Want in 2018 kon het FPC 60 geïnterneerden verwijzen naar andere plekken. Dat zijn er drie keer meer dan in de jaren ervoor. In de instellingen waar de geïnterneerden na het FPC terechtkomen, krijgen ze wel nog strikte opvolging van specialisten en van het gerecht.  

Aanpak werkt

Dat de doorverwijzingen nu vlotter verlopen, heeft met verschillende factoren te maken, volgens hoofgeneesheer Gökhan Göktas. "We waren helemaal nieuw en moesten dus nog een netwerk uitbouwen, partners zoeken, instellingen leren kennen. Daarbij komt dat de samenwerking met de federale overheid en Vlaanderen veel beter verloopt. Er zijn ook plaatsen en mogelijkheden bij gekomen voor gespecialiseerde opvang nadat mensen in het FCP hebben verbleven. Het gaat om 150 extra plaatsen in verschillende opvolgingsinstellingen. We kunnen nu zeggen dat de gemiddelde behandelingstermijn drie jaar is. Die termijn hadden we onszelf vooropgesteld."

Waar komen de geïnterneerden terecht?

De geïnterneerden komen na hun behandeling in het FPC zo goed als nooit op vrije voeten. Het gebeurde maar één keer afgelopen jaar en dan nog is er een strikte opvolging. De meeste mensen komen terecht in een behandelingscentrum in een minder beveiligde omgeving (medium security) maar met de nodige ondersteuning, bijvoorbeeld in Zelzate. Een ander deel kan terecht bij een algemeen psychiatrisch ziekenhuis. Voor enkelingen, zoals zware seksuele delinquenten of recidivisten (mensen die hervallen, nvdr.), is er wel blijvende opvang op lange termijn in streng beveiligde instellingen (zogenaamde longstay).  Heel uitzonderlijk worden mensen die uitbehandeld zijn terug naar de gevangenis gestuurd. De Strafuitvoeringsrechtbank (de Kamer voor de Bescherming van de Maatschappij) kijkt mee wat er met geïnterneerden gebeurt die bij ons verbleven hebben. Ze evalueren ook op gezette tijden elke patiënt. 

België veroordeeld

Het FPC in Gent kwam er nadat ons land al verschillende keren veroordeeld was voor de ontbrekende opvang voor delinquenten met psychiatrische problemen. Intussen is er ook al een FPC in Antwerpen en zijn er plannen voor nog twee centra in Wallonië en eentje in Vlaanderen. Het is de bedoeling om zo alle delinquenten met psychiatrische problemen de gepaste begeleiding te kunnen geven. Nu is er, in afwachting van de komst van de nieuwe FPC's, nog altijd een achterstand en zitten sommige patiënten nog in de gevangenis.