Video player inladen...

Springstof lekt uit oorlogsmunitie voor de kust van Knokke-Heist

Vlak voor de kust van Knokke-Heist is de springstof TNT gelekt uit een stortplaats voor munitie, bij de zandbank Paardenmarkt. Dat schrijft Het Laatste Nieuws en wordt bevestigd door het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN). Europees parlementslid Mark Demesmaeker (N-VA) wil dat er werk gemaakt wordt van een plan om de munitie veilig te bergen.

Op een kilometer voor de kust van Knokke-Heist ligt een grote munitiestortplaats, vlak bij de zandbank Paardenmarkt. Het gebied is ongeveer 3 vierkante kilometer groot en herbergt 35.000 ton munitie uit de Eerste Wereldoorlog, in hoofdzaak gifgasgranaten. Ze zijn bedekt door een metersdikke sliblaag, waarin ze van nature weggezonken zijn.

Voorlopig lijkt het veiliger om de munitie te laten liggen dan ze te bergen. Er zijn wel voorzorgsmaatregelen, zo is het verboden er te vissen of het anker uit te werpen en regelmatig worden ook controles uitgevoerd om te zien of de munitie niet roest en inhoud lekt. Tot nu toe leek alles in orde te zijn, maar voor het eerst zijn nu kleine hoeveelheden TNT, een gevaarlijke springstof, gedetecteerd. Dat bevestigt het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) aan VRT NWS.

TNT kan schadelijk zijn voor het mariene milieu, voor planten, schaal- en weekdieren en bepaalde vissoorten, maar zwemmers voor de kust van Knokke hoeven volgens het KBIN niets te vrezen. "De gemeten waarden zijn zeer laag, rond 1 microgram per kilogram droog gewicht, net boven de detectiewaarden. Bovendien ligt de stortplaats buiten de kust, dus voor zwemmers is er geen gevaar", zegt Fritz Francken van het KBIN.

(lees verder onder de foto)

De munitiestortplaats Paardenmarkt voor de kust van Knokke-Heist

"Nadenken hoe we munitie veilig kunnen bergen"

"De technologie staat niet stil, door nieuwe metingen is men er nu in geslaagd TNT waar te nemen", zegt Europees parlementslid Mark Demesmaeker aan VRT NWS. "Het gaat om kleine hoeveelheden. Maar we weten niet hoe lang de munitie al lekt."

Demesmaeker pleit voor een betere monitoring van de munitiestortplaatsen op zee en de opbouw van expertise in het bergen van die munitie. Hij diende daarover vorig jaar een voorstel voor een pilootproject in bij de Europese Commissie. "Tot nu toe is altijd gezegd van daar af te blijven, maar vroeg of laat dringt de noodzaak om die munitie te bergen zich wel op."

"Er ligt niet alleen TNT, we weten dat er ook fosfor en mosterdgas opgeslagen ligt. We moeten dringend meer weten of de toestand van die munitie en expertise opbouwen om te zien hoe we die op een veilige en kostenefficiënte manier kunnen weghalen."

"Geen problemen voor de mens"

Vorige maand werd een financieringsvoorstel om de zandbank Paardenmarkt beter op te volgen goedgekeurd. Dat meldt het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ). Vanaf januari 2020 zou het VLIZ de zandbank beter kunnen opvolgen en mogelijks ook ontruimen. Historicus Luc Vandeweyer, gespecialiseerd in de Eerste Wereldoorlog, vraagt zich af of die investering het wel waard is.

“Die berg munitie ligt daar al honderd jaar", begint Vandeweyer. "Door het anker- en visverbod heeft de mens nog geen problemen ervaren met die berg granaten. De impact op de dieren en planten is er natuurlijk wel, maar het zou een stevige investering zijn om alles op te volgen en mogelijks op te ruimen.”

Door het slibzand, zakken de granaten geleidelijk aan weg. De chemische stoffen die vrijkomen zijn schadelijk, maar lossen uiteindelijk ook op

Luc Vandeweyer, historicus

Vandeweyer toonde in een onderzoek aan dat er voornamelijk gifgasgranaten in de zandbank verborgen liggen, maar dat zou voor geen problemen mogen zorgen. “De zandbank is in de jaren 20 doelbewust gekozen. Door het slibzand, zakken de granaten geleidelijk aan weg. De chemische stoffen die vrijkomen zijn schadelijk, maar lossen uiteindelijk ook op”. Er werden volgens Vandeweyer nog geen explosies vastgesteld aan de zandbank. “Anders zouden we dat snel weten."

Vijf jaar geleden maakte "Panorama" de reportage "Dreigende Diepten" over de munitiestortplaats voor de Belgische kust. U kunt ze hier bekijken:

Video player inladen...

Bekijk hieronder het verslag uit "Het Journaal":

Video player inladen...