Digitalisering heeft groeiende impact op klimaatopwarming (en die wordt onderschat)

Bijna vier procent van de wereldwijde uitstoot van broeikas­gassen komt van de ICT-sector. Dat blijkt uit een nieuw rapport van de Franse denktank "The Project Shift". Vijf jaar geleden, in 2013, was de uitstoot nog de helft minder. Door de groeiende digitalisering stijgt ook het energieverbruik van de ICT-sector elk jaar met 9 procent. En dat wordt op termijn onhoudbaar, waarschuwen experts. 

De digitalisering draagt meer bij tot de klimaatopwarming dan dat ze oplossingen biedt. Dat is de conclusie van een nieuw rapport van "The Shift Project", een denktank uit Frankrijk die onderzoekt hoe we naar een wereld zonder fossiele brandstoffen kunnen evolueren. De digitalisering wordt in veel sectoren gezien als een oplossing om het energieverbruik te doen dalen. Maar de digitalisering heeft ook zélf een impact op het milieu en het klimaat. Die impact wordt voortdurend onderschat, stelt het rapport.

De sector van informatie- en communicatietechnologie (ICT) was vorig jaar verantwoordelijk voor 3,7 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. In 2013 was dat nog 2,5 procent, bijna de helft minder dus. In vijf jaar tijd gaat het om 450 miljoen ton CO2 meer. Dat in tegenstelling tot veel andere sectoren, waar de CO2-uitstoot de laatste jaren daalt. Ter vergelijking: de luchtvaartsector is verantwoordelijk voor 2,5 tot 3 procent van alle CO2-uitstoot.

De digitalisering draagt meer bij tot de klimaatopwarming dan dat ze oplossingen biedt

Ook het energieverbruik van de ICT-sector stijgt elk jaar met 9 procent. Daarbij wordt rekening gehouden met het totale energieverbruik voor de productie en het gebruik van computers, smartphones, servers, datacenters enzovoort. Dat de voetafdruk van de ICT-sector steeds groter wordt, heeft volgens het rapport voor een groot stuk te maken met de stijgende vraag naar zeldzame metalen, de grote toename van online video's en de kortere levensduur van veel technologische apparaten.

Wat veroorzaakt de vervuiling binnen de ICT-sector?

"Het grote probleem is de productie van smartphones, laptops en andere technologische snufjes", vertelt Geert Deconinck, professor aan de KU Leuven en verbonden aan het onderzoekscentrum EnergyVille. "Het produceren vraagt veel energie en gebruik van zeldzame materialen. Als we de levensduur van onze smartphone zouden kunnen verlengen van 2,5 jaar tot 3,5 jaar, dan verminderen we een kwart van die energie-uitstoot."

Als de ICT-sector in dit tempo blijft vervuilen, dan is hij tegen 2025 verantwoordelijk voor 8% van de wereldwijde koolstofuitstoot. 

Geert Deconinck, professor aan de KU Leuven

Maar de digitalisering is moeilijk tegen te houden, en dat zou ook niet slim zijn. Toch moet de ICT-sector net als iedereen dringend minder uitstoten en minder energie verbruiken, zeggen de experts. "Als de ICT-sector in dit tempo blijft vervuilen, dan is hij tegen 2025 verantwoordelijk voor 8% van de wereldwijde koolstofuitstoot. Dat is meer dan pakweg de chemische sector of de zware industrie." Experts berekenden dat het energieverbruik minstens moet worden beperkt tot een jaarlijkse stijging van 1,5 procent.

Op die manier zou er volgens het rapport nog voldoende groeimarge moeten zijn voor bijvoorbeeld datacenters en mobiele netwerken. Met dat cijfer worden de klimaatdoelstellingen van Parijs echter niet gehaald. Daarvoor zullen nog meer inspanningen nodig zijn, besluit het rapport.