Ook in deze landen is seksueel misbruik bij Jehova's getuigen aan het licht gekomen

Seksueel misbruik bij de getuigen van Jehova is in verschillende landen al jaren een terugkerend onderwerp. Eind vorig jaar maakte onze sektewaakhond IACSSO in een rapport een samenvatting van wat er in het buitenland op dat vlak allemaal gaande is. In bijna alle gevallen valt het op dat de getuigen het misbruik binnen de muren van organisatie proberen te regelen, zelfs zonder misdrijven te melden aan het gerecht. Ook valt het op dat slachtoffers altijd bijzonder zwak staan.

Het rapport geeft een overzicht van wat er in 13 verschillende landen gebeurd is en/of bezig is rond seksueel misbruik bij de getuigen van Jehova. Daarnaast bevat het rapport aanbevelingen om de situatie te verbeteren. Het rapport bevat gegevens tot augustus vorig jaar. Daarna werd het tegelijk overgemaakt aan de Belgische hoofdzetel van de getuigen van Jehova en aan het Federaal Parlement. Van de kant van de getuigen kwam er geen reactie. De Kamer richtte daarentegen een werkgroep op om de zaak grondiger te onderzoeken. Die kwam op dinsdag 12 maart voor het eerst samen.

Het overzicht

In de Verenigde Staten waren er in 2007 al 16 processen over seksueel misbruik van kinderen binnen de Jehova-gemeenschap. Verschillende mensen werden veroordeeld, en in enkele gevallen werd ook de organisatie zelf veroordeeld. In één geval moesten de getuigen aan een slachtoffer een schadevergoeding betalen van maar liefst 2,8 miljoen dollar. Ook de afgelopen jaren zijn er in de VS nog zaken publiek geraakt waarbij slachtoffers onder druk werden gezet om niet naar de rechtbank te stappen of waar de rechtbank interne documenten over misbruik binnen de organisatie niet in handen kreeg.

In Noorwegen zou in 1996 een ex-getuige van Jehova aan de politie hebben bekend dat hij 23 jaar lang kinderen misbruikt had. Er zouden tussen de 35 en 50 slachtoffers betrokken zijn. De feiten zouden bekend geweest zijn bij de ouderlingen van zijn gemeente. Die hebben hem uit de organisatie gezet, maar ze hebben geen aangifte gedaan bij de autoriteiten. Na zijn vertrek zou de dader veroordeeld zijn voor nog nieuwe gevallen van seksueel misbruik.

In Frankrijk werden eind jaren '90 in twee verschillende zaken ouderlingen en getuigen veroordeeld omdat ze gevallen van kindermisbruik niet hadden gemeld aan Justitie.  In 2013 heeft een ex-getuige in een krant gezegd dat er binnen de organisatie 375 mogelijke gevallen van opgebiechte verkrachtingen zijn.

In 2017 werden in Canada twee collectieve rechtsvorderingen ingediend tegen de getuigen. De aantijging is dat ze een omgeving creëren waarbinnen misbruikers beschermd worden en waarbij het ontmoedigd wordt om aangifte van misbruik te doen bij de autoriteiten. Hoeveel slachtoffers mee in de rechtszaak zullen stappen is nog niet duidelijk.

In Australië werd in 2012 een koninklijke commissie opgericht om seksueel misbruik van minderjarigen aan te pakken. In het eindrapport werd specifiek naar de getuigen van Jehova verwezen. Zo werd hen gevraagd om af te stappen van de regel dat seksueel misbruik pas vervolgd wordt als er twee getuigen zijn. Ook moeten er vrouwen toegelaten worden in de interne rechtbanken en moet er gestopt worden met het negeren van mensen die weggaan bij de getuigen omwille van misbruik.

In het Verenigd Koninkrijk waren er de afgelopen jaren verschillende klachten tegen de getuigen over het niet op adequate wijze optreden bij gevallen van misbruik. In 2018 besliste het 'Independent Inquiry into Child Sexual Abuse' om een onderzoek te voeren naar seksueel misbruik binnen de organisatie. Om hoeveel slachtoffers het zou gaan is niet bekendgemaakt maar de onderzoekscommissie spreekt van een aanzienlijk aantal. De krant The Guardian spreekt over honderden slachtoffers, volgens een advocaat van enkele slachtoffers loopt het in de duizenden.

In Nederland heeft de organisatie 'Reclaimed Voices' sinds haar oprichting eind 2017 al enkele honderden getuigenissen verzameld van mensen die zeggen dat ze seksueel misbruikt zijn binnen de getuigen van Jehova. Reclaimed Voices heeft aan de getuigen gevraagd om de interne verslagen aan het openbaar ministerie te bezorgen maar dat is niet gebeurd. De Tweede kamer heeft midden 2018 gezegd dat ze een onderzoek wilde starten naar aanleiding van de geheimhoudingscultuur binnen de getuigen van Jehova en omdat de organisatie zelf geen bereidheid toont om mee te werken. Rond dezelfde tijd is ook een gerechtelijk onderzoek gestart naar aanleiding van verschillende ingediende klachten. Enkele maanden geleden volgden er in die zaak een reeks huiszoekingen.

Overal hetzelfde probleem

Sektewaakhond IACSSO concludeert op basis van wat er in andere landen gebeurt dat de problemen bijna overal gelijklopend zijn. Het probleem dat de getuigen van Jehova hebben bij het omgaan met gevallen van seksueel misbruik zou het gevolg zijn van de manier waarop de organisatie georganiseerd is. Er is namelijk een zeer strenge hiërarchie.

De getuigen van Jehova keuren seksueel misbruik af maar voeren nergens een beleid waarbij misbruik direct gemeld wordt aan de politie. Bovendien worden slachtoffers die uit de organisatie stappen genegeerd en verliezen ze elk sociaal contact. Wat ook terugkomt is dat slachtoffers de verklaringen over hun misbruik regelmatig moeten afleggen in het bijzijn van de daders, en als die dader ontkent dan wordt hij pas vervolgd als er twee getuigen zijn van het misbruik. Ook zijn er nergens vrouwen betrokken bij het tuchtsysteem van de getuigen van Jehova.