Copyright 2019 The Associated Press. All rights reserved

De Algerijnse jongeren trekken de straat op: het einde van een tijdperk?

Net zoals de voorbije weken wordt er in Algerije vandaag opnieuw betoogd tegen het regime van president Abdelaziz Bouteflika. De jonge generatie is de corruptie, de hoge werkloosheid en de bejaarde kliek die al sinds de onafhankelijkheid in 1962 de plak zwaait, grondig beu.

analyse
Jos De Greef
Expert Midden-Oosten en Azië bij VRT NWS

Het is al een tijdje onrustig in het Noord-Afrikaanse land, maar de bevolking trok pas massaal de straat op toen bleek dat de 82-jarige Bouteflika opnieuw kandidaat zou zijn bij de presidentsverkiezingen van 18 april. Dat zou dan zijn vijfde ambtstermijn zijn, want de man is al 20 jaar president.

Nu heeft Bouteflika intussen wel beloofd om die vijfde ambtstermijn niet uit te zitten. Hij zou enkel een nationale conferentie leiden die dan een nieuwe grondwet "voor een nieuw Algerije" zou opstellen en die dan verkiezingen zou uitschrijven waarvoor de bejaarde leider geen kandidaat zou zijn.

Die "toegeving" maakt geen indruk op de vooral jonge betogers die nu al weken de straat optrekken om verandering te eisen. Ook de mededeling van Bouteflika waarin hij (of zijn entourage) waarschuwt voor "chaos" en "manipulatie van het verzet door bepaalde groepen", lijkt niet besteed aan de betogers. (Lees verder onder de foto).

Veel Algerijnen vragen zich af of de 82-jarige en zieke president wel echt de macht uitoefent. Copyright 2017 The Associated Press. All rights reserved.

"Algerijnse Lente" in de maak?

Die dreiging voor chaos is nochtans geen holle slogan in Algerije. Begin jaren 90 brak een meer dan tien jaar durende burgeroorlog uit, waarbij meer dan 120.000 doden zijn gevallen. Het leger had toen het resultaat van de verkiezingen ongeldig verklaard nadat een islamitische partij voor het eerst het regerende linkse "Front de Libération Nationale" (FLN) had verslagen.

Door de dalende prijzen voor olie en gas zit de Algerijnse regering nu te krap bij kas om de bevolking te sussen met extraatjes

Tien jaar lang woedde toen een bloedbad met terreuraanslagen, moordpartijen en schendingen van de mensenrechten over en weer. Pas nadat huidig president Abdelaziz Bouteflika in 1999 aan de macht was gekomen, deemsterde die oorlog weg. Meer nog: Bouteflika slaagde er in 2011 en 2012 in om Algerije grotendeels te laten ontsnappen aan het volksprotest van de Arabische Lente door grootscheepse investeringen in infrastructuur, onderwijs en sociale voorzieningen.

Die luxe heeft hij nu niet meer: door de dalende prijzen voor olie en gas zit de Algerijnse regering nu krap bij kas en door de wereldwijde bezorgdheid over het klimaat wordt steeds minder gekozen voor fossiele brandstoffen. Die zijn nog goed voor meer dan 60 procent van de inkomsten van Algerije en ondanks beloften heeft de regering te weinig werk gemaakt van een diversifiëring van de economie.

Jongeren willen de oude garde niet langer

Het huidige protest is vooral gericht tegen de entourage van Bouteflika. Na een beroerte in 2013 is de president nauwelijks in het openbaar gezien, spreekt hij niet en wordt hij vaak verzorgd in Zwitserland. Veel Algerijnen -en ook buitenlandse waarnemers- vermoeden dat Bouteflika al jaren niet meer in staat is om te regeren en dat de oude garde van leiders die sinds de jaren 60 de plak zwaaien in het land, het niet eens kunnen worden over een opvolger.

Meer dan 70 procent van de Algerijnen is jonger dan 30

Meer dan 70 procent van de Algerijnen is jonger dan 30. Het onderwijs is er goed en toegankelijk, net als gezondheidszorg, maar diploma's leiden veelal niet tot banen en de jeugdwerkloosheid is erg hoog. De corruptie scheert er hoge toppen en ook de woede daarover zal niet snel wegebben.

Intussen lijken ook trouwe steunpilaren van het regime zich tegen een nieuwe kandidatuur van Bouteflika te kanten. Het gaat dan onder meer om de organisatie van veteranen van de onafhankelijkheidsoorlog tegen Frankrijk en hun kinderen. Ook binnen de vakbonden en bij de werkgevers rommelt het.

Er hangt een sfeer van "fin de règne" in de straten van Algerije, maar hoe de toekomst er gaat uitzien, is nog niet duidelijk. Wel heeft dat een groot belang voor de buitenwereld. Algerije is de op acht na grootste exporteur van aardgas ter wereld met onderzeese pijpleidingen naar Spanje en Italië en is een belangrijke bondgenoot van de Verenigde Staten en Europa in de strijd tegen moslimterreurgroepen met basis in Noord-Afrika.

Een groot deel van de snel groeiende bevolking (nu 40 miljoen) woont in het kustgebied van de Middellandse Zee en veel jongeren zouden in de verleiding kunnen komen om hun toekomst in Europa te zoeken als het in eigen land niet meer kan of als daar chaos losbarst. Algerije ligt dichter bij Europa dan u denkt.

Witte stippellijnen: pijpleidingen voor aardgas vanuit Hassi R'Mel in de Sahara via Marokko naar Spanje; onder de Middellandse Zee naar Almeria in Spanje en via Tunesië naar Sicilië.