Gratis verzekering gewaarborgd wonen: onbekend, onbemind en nu ook quasi ontoereikend

Het aantal aanvragers voor een gratis verzekering Gewaarborgd Wonen (VGW) is in vijf jaar tijd met bijna 40% gedaald tot zo'n 8.700. De gratis verzekering van de Vlaamse overheid is er in principe voor iedereen die werkt en een hypothecaire lening aanging voor de renovatie, bouw of aankoop van een woning. Onbekend is onbemind: al voor het vierde jaar op rij heeft vaak niet eens 4% van de mensen die een hypotheek afsluiten, zo'n gratis woonverzekering. Bij navraag merk je dat bij heel wat mensen de gratis woonverzekering niet bekend is. De verzekering GW is blijkbaar aan een stevige herziening toe. 

De gratis woonverzekering van de Vlaamse Overheid, die al van 1998 bestaat, is beslist een aanrader voor wie bouw- of koopplannen heeft. De verzekering loopt tien jaar en dekt 18 maanden lang de afbetaling van de hypotheeklening bij personen die onvrijwillig werkloos of arbeidsongeschikt worden, tot 600 euro per maand. 

De voorwaarden zijn wel strikt, zo mag de kandidaat-verzekeringnemer niet over een tweede woning beschikken en de aanvraag dient te gebeuren binnen het jaar na de aanvang van de hypothecaire lening. En er staat ook een plafond op het aankoopbedrag. Maar het principe van de gratis woonverzekering is aantrekkelijk. "Vreemd, dat immense verschil tussen het aantal hypotheken en het aantal verzekerden bij de VGW", zegt Vlaams Parlementslid Valerie Taeldeman (CD&V). "Vooral voor jonge mensen, die nog maar pas een hypotheek hebben afgesloten, is deze verzekering een degelijk  vangnet. Jammer dat dit verzekeringsaanbod zo onderbenut blijft."    

De Vlaming en zijn baksteen

Het is een oud gegeven, maar bij de Vlaming zit bouwen in het DNA. In 2018 steeg het aantal bouwvergunningen voor nieuwbouw met zo'n 28%, in vergelijking met het jaar voorheen, tot liefst meer dan 58.000 nieuwe woningen, vooral appartementen en vooral in Vlaanderen.

De gratis woonverzekering werd in 2014 gepromoot, op dat tijdstip bereikte het aantal verzekeringen zo'n 4,6 %, een klein hoogtepunt. Sindsdien blijf het aantal aanvragen van de gratis woonverzekering onder de vier procent. Ook in 2018 geen enkele euforie  bij de amper 3,6%, of 8736 mensen die een gratis woonverzekering hebben aangevraagd.   

"Voeren de banken wel genoeg promotie voor deze gratis woonverzekering?", vraagt Marc Dillen (Vlaamse Confederatie Bouw) zich af. "Want voor de banken vermindert deze verzekering het risico op wanbetaling, precies zij kunnen rekenen op een gegarandeerde betaling." Maar volgens de Confederatie Bouw zijn er nog factoren, zoals de voorwaarden, die een impact hebben op de populariteit van de gratis woonverzekering. 

Zo is het plafond van de woning al van 2009 vastgelegd op 320.000 euro en sinds die tijd niet meer geindexeerd. Ondertussen zijn de woningprijzen tussen 2011 - 2018 wel met bijna een kwart gestegen, waardoor er heel wat mensen niet meer in aanmerking komen voor de gratis verzekering. Marc Dillen (VCB) : "De trend om energiezuinige nieuwbouwprojecten op te zetten,  betekent extra investeren in isolatie, hernieuwbare energie en andere energiebesparende maatregelen. De kosten komen nog eens bovenop de gestegen woningprijzen. Heel wat mensen gaan hierdoor flink boven het plafond en komen dus niet in aanmerking voor een gratis woonverzekering. We vragen de overheid om dat plafond aan te passen aan de extra investeringen die nodig zijn om aan de huidige energienormen te voldoen." 

Bij navraag mailt het kabinet van de Vlaamse minister van Wonen Homans terug dat de verzekering een uitbreiding krijgt naar zelfstandigen en uitzendkrachten. Verder blijven de zaken onveranderd, ook het voorziene jaarlijkse budget voor de woonverzekering. Dat bedraagt dit jaar precies evenveel als in 2018: 9.071.000 euro. Centen die integraal naar de verzekeraar gaan, de uitbetaalde tegemoetkomingen bedroegen voor de periode 2015- 2017 net geen 3 miljoen per jaar.