Foto: D. Drainat, Centre Européen de Recherches Préhistoriques, Tautavel

Het dieet in de oude steentijd: mens joeg wellicht al 400.000 jaar geleden op konijnen, veel vroeger dan aangenomen

Volgens een nieuwe studie begon de mens in de steentijd al veel vroeger te jagen op kleine, snelle prooien dan eerder gedacht. Ze zouden er al mee begonnen zijn tot 400.000 jaar terug, tenminste toch in bepaalde regio's aan de Middellandse Zee. Tot nu toe werd aangenomen dat het dieet pas echt verbreedde rond 36.000 jaar geleden. 

Vooral in de noordwestelijke regio rond de Middellandse Zee stond er honderdduizenden jaren geleden toen al wel eens een konijn of haas op het menu, besluit een team onderzoekers onder leiding van paleoantropoloog Eugène Morin van de Trent University in Canada. De studie is net verschenen in Science Advances.

Wetenschappers hebben in het zuiden van Frankrijk zeer sterke aanwijzingen gevonden dat bepaalde Homo-populaties (verwanten van de moderne Homo Sapiens die nu uitgestorven zijn) de dieren effectief al aten, en denken dat dit ook het geval was in andere noordwestelijke delen van de regio rond de Middellandse Zee. 

Oude groepen van Homo-populaties waren innovatiever en flexibeler dan tot nu toe gedacht

Tot nu toe werd aangenomen dat de mens pas veel later, rond 36.000 jaar geleden, overschakelde naar een veel breder dieet met kleinere dieren. Maar onze oudere voorouders waren dus veel flexibeler en innovatiever, en slaagden er zelfs in om ook al wilde geiten en herten te vangen en toe te voegen aan hun dieet, dat voordien o.a. grote hoefdieren bevatte. 

Beschadigde beenderen

Voor de studie hebben onderzoekers 21 sets van dierenfossielen en stenen tuigen onderzocht, opgegraven op 8 verschillende sites in Zuid-Frankrijk. Bijna alle collecties bevatten grote aantallen beenderen van Leporidae (konijnen en hazen).

Bij 17 sets bleek dat die beenderen beschadigd waren door stenen voorwerpen, wellicht tijdens het slachtproces en/of eten. Uiteinden van beenderen waren afgebroken, wellicht om het beenmerg te kunnen eten. 

Groepen konijnen

De oudste vindplaats is die in Terra Amata, een 400.000 jaar oud sediment, waar ook tientallen beenderen zijn gevonden van Leporidae. Andere studies van onderzoekers hebben betrekking op sites die ongeveer 60.000 jaar oud zijn.

Morin en zijn team vermoeden dat konijnen massaal voorkwamen in mediterraan gebied van het huidige Spanje tot Italië, en dat de oude Homo-groepen daar dus al op joegen. Bij groepen konijnen moet dat beter gelukt zijn dan bij hazen die meer solitair leefden. 

E. Morin and J. Meier, Trent University and University of North Florida (A to D and F to J); D. Drainat, Centre Européen de Recherches Préhistoriques, Tautavel (E).