Foto: Michael Bohn - Galerie Fox/Eupen

Belgische kunstenaar Silvain eerst geplagieerd en nu gewild in China

Kunstschilder Christian Silvain is jarenlang geplagieerd in China. Het nagemaakte werk werd daar voor meer dan het tienvoudige van de prijs verhandeld. Maar de plagieerder is ontmaskerd en van de weeromstuit zijn de originelen van Silvain nu extra in trek in China.

Christian Silvain (68) heeft z’n atelier in Kluisbergen. Zijn schilderijen zijn onder meer geïnspireerd op streetart en graffiti. Werk van Silvain hangt in een 70-tal musea in heel Europa.

Maar wat blijkt? Al 25 jaar wordt zijn werk nagemaakt door de Chinese kunstenaar Ye Yongqing en voor veel geld op de Chinese markt verkocht. Ter vergelijking: bij ons kost een groot werk van Silvain zo’n 20.000 euro; onlangs werd een Ye afgehamerd op 600.000 euro. Bij de klanten zijn onder meer Bill Gates of Rupert Murdoch. Grote veilinghuizen als Christie's en Sotheby's verkochten Ye's voor veel geld.

Een kind van vier kan het zien. Alleen mijn naam ontbreekt

Christian Silvain

“Het werk van Silvain bestaat uit vakjes of elementen, die de plagieerder overneemt en gewoon anders rangschikt,” verduidelijkt Jos Depypere, galeriehouder in Kuurne. Bepalende elementen zoals vogels, kooien, vliegtuigen, kruisen komen altijd terug. Zegt de kunstenaar zelf: "Een kind van vier jaar kan het zien. Dit is puur plagiaat. De tekening, de geest, de vormen, de kleuren. Alleen mijn naam ontbreekt."

Links: Ye Yongqing, rechts: Christian Silvain, bron: Weibo

Het plagiaat kwam al enkele jaren geleden aan het licht, via een galerist die Christian Silvain inlichtte dat sterk gelijkend werk in een museum in Bonn hing, vertelt de kunstenaar aan VRT NWS. “Hij zei dat het niet mijn beste werk was.” Blijkbaar werd het nagemaakte werk dus tot in Europa geëxposeerd.

De stichting Silvain waarschuwde veilinghuis Christie’s, dat werk van Ye verkocht dat overduidelijk de mosterd haalde bij Silvain, maar kreeg geen gehoor. Een rechtszaak werd overwogen, maar de kans was klein dat die iets zou opleveren.

links Christian Silvain, rechts Ye Yongqing

Ophef in China

Nu is er toch een kentering, nadat Christian Silvain de pers inlichtte en onder meer het Nieuwsblad, Het Laatste Nieuws en de RTBF berichtten over het plagiaat. Die berichten hebben nu China bereikt en sorteren effect. Kunstenaar Ye Yongqing is van zijn voetstuk gevallen. Het museum van Shanghai haalt zijn werken van de muren en wil die vervangen door originelen van Christian Silvain uit Kluisbergen.

“Ye is zeer bekend en daardoor zijn mensen gechoqueerd. Hij heeft tientallen miljoenen euro’s verdiend met mijn kunst, die hij heeft laten drukken op gordijnen, kussens of sacochen”, stelt Silvain vast.

In China doet de zaak stof opwaaien. Ye Yongqing is niet enkel kunstenaar, maar ook curator en hoogleraar. “Door zijn status en invloed is de hele hedendaagse Chinese kunstscene vernederd,” zegt kunstcritica Jia Fangzhou in China Daily. "Hij moet kleur bekennen", klinkt het in dezelfde staatskrant. 

Van de weeromstuit is het werk van Christian Silvain zelf in trek in China.  

Ik was bij mijn galerist en het zat daar vol Chinezen!

Christian Silvain

"Drie, vier musea willen een expositie met mijn werk nu. Ook handelaars hebben belangstelling. Mijn galeristen krijgen telefoons van mensen die alles ineens willen kopen. ’t Is op zijn Chinees, hé. Men zoekt het echte werk, en aangezien er veel Chinezen zijn…” De grote belangstelling wordt bevestigd door galerie Depypere in Kuurne en galerie Fox in Eupen. Chinezen willen werk van Silvain kopen zonder dat ze het zelfs hebben gezien.

Eerherstel

Voor Christian Silvain lijkt de plagiaatkwestie dus goed uit te draaien: “Zoals het er nu uitziet is het een goed einde voor mij. Ik ben in mijn eer hersteld, dat is voor mij het belangrijkste. Het gaat niet over geld. Mocht er een rechtszaak komen in China, dan gaat het geld naar goede doelen.” Maar zover is het nog niet; een rechtszaak is vooralsnog niet aan de orde.

Plagiaat strafbaar

Er is wel iets aan het veranderen in China, merkt Christian Silvain. “Ze willen hun eigen reputatie van kopieerders en plagieerders veranderen. Er is een nieuwe wet die plagiaat beschouwt als een misdaad.  Ye Yongqing zou dus in de gevangenis kunnen belanden. En het lijkt erop dat dit een primeur is. Het Chinese volk keert zich tegen het establishment. Critici en conservators zijn erin getrapt, of wisten hiervan, en dat pikken de mensen niet meer. Ze zijn echt beledigd. We krijgen hier tot 150 mails per dag van Chinezen die zich excuseren. Kopers als Bill Gates of Warren Buffett zullen ook niet tevreden zijn."  

Ik ben diepgaand beïnvloed

Ye Yongqing

Van Ye Yongqing (61) is enkel een summiere reactie bekend. Hij zegt in de Chinese krant Southern Metropolis Daily dat Silvain “een van de kunstenaars is die hem diepgaand heeft beïnvloed” en dat hij hem probeert te contacteren.

Christian Silvain bevestigt: “Ik hoor van verschillende bronnen dat hij in België zou zijn en dat hij mij zoekt, om een “agreement” voor te stellen. Waarschijnlijk is er daar grote paniek. Iedereen zegt me: doe de deur dus niet open voor hem, en dat ben ik ook niet van plan!” De kunstenaar hoopt naar eigen zeggen op wat kalmere weken nu, om weer in alle rust te kunnen werken.  

Autodidact Christian Silvain groeide op in de speelgoedwinkel van twee tantes in Eupen. Op zijn zestiende stond hij er alleen voor. Hij kwam onder meer aan de kost door decors te schilderen voor het ballet van Maurice Béjart. Hij was ook bevriend met surrealist Paul Delvaux, door wie hij ook werd beïnvloed.

Beluister hier een gesprek met Christian Silvain over de Chinese plagiaatzaak:

Foto: Michael Bohn - Galerie Fox/Eupen